IV SA/Gl 411/18
PostanowienieWSA w Gliwicach2018-05-15
Skład orzekający: Andrzej Majzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, która jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy prawa, musi wykazać niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania?Ratio decidendi
Osoba, która jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy prawa w postępowaniu administracyjnym, nie musi wykazywać niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania w celu uzyskania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych w takim przypadku jest bezprzedmiotowy. Niemniej jednak, w celu ustanowienia adwokata z urzędu, strona musi wykazać niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżący M. R. złożył wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie dotyczącej zasiłku stałego. Wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych został uznany za bezprzedmiotowy z uwagi na zwolnienie z mocy prawa. Analiza sytuacji majątkowej skarżącego, obejmująca niskie dochody z zasiłków, dodatków mieszkaniowego i energetycznego, a także zadłużenia alimentacyjne i czynszowe, doprowadziła do wniosku o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącego adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie zasiłku stałego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu;
W treści skargi z dnia 12 marca 2018 r. M. R. wniósł o ustanowienie adwokata z urzędu.
Następnie, odpowiadając na stosowne wezwanie skarżący przedłożył pismo procesowe datowane na 1 maja 2018 r. oraz urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, gdzie sprecyzował, iż zakres jego żądania obejmuje nie tylko ustanowienie pełnomocnika lecz nadto także zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawca podniósł, że jest osobą samotnie gospodarującą, niepełnosprawną, całkowicie niezdolną do pracy, nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości i utrzymuje się z zasiłku stałego z pomocy społecznej (440,98 zł) oraz z dodatku mieszkaniowego (181,71 zł) i dodatku energetycznego (11,22 zł). Równocześnie podkreślił, iż ma zaległości płatnicze z tytułu alimentów i opłat związanych z zamieszkiwanym lokalem oraz, że nie stać go na opłacanie mieszkania ani na leczenie.
Uwzględniono również dokumenty, które M. R. złożył w zakresie innej sprawy, zarejestrowanej w tutejszym sądzie pod sygn. akt IV SA/Gl 304/18, gdzie niedawno również ubiegał się o przyznanie prawa pomocy. W tym zakresie wzięto pod uwagę kopię decyzji administracyjnej ustalającej aktualną wysokość pobieranego przezeń zasiłku stałego (440,98 zł miesięcznie), kopie decyzji, na mocy których przyznano mu prawo do pobierania dodatku mieszkaniowego (181,71 zł)i dodatku energetycznego (11,22 zł), rozliczenie potwierdzające zaległość płatniczą z tytułu zużycia wody, a także informację Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Z. o obciążających go zaległościach alimentacyjnych.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje.
W pierwszej kolejności należy odnotować, że przedmiotem skargi M. R. jest postanowienie wydane w zakresie sprawy administracyjnej dotyczącej zasiłku stałego z pomocy społecznej. W konsekwencji, strona jest w niniejszej sprawie zwolniona od kosztów sądowych z mocy samego prawa, na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., a co za tym idzie, jej wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia tych kosztów jest od samego początku bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu (stanowisko zbieżne z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 8 maja 2018 r. - karta nr 21 akt sprawy).
Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o ustanowienie adwokata należy podnieść, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. mogącym obejmować między innymi ustanowienie jednego z wymienionych w tym przepisie profesjonalnych pełnomocników) jest wykazanie przez nią niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Analiza stanu majątkowego i sytuacji życiowej wnioskodawcy doprowadziła do konkluzji, że wymóg ten został przezeń zachowany. Z jego oświadczeń wynika, iż nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Wspomniane wyżej dokumenty źródłowe, które przedstawił w zakresie sprawy o sygn. akt IV SA/Gl 304/18 potwierdzają przy tym, że jest osobą zadłużoną, zaś jedynym źródłem utrzymania są dlań świadczenia z zakresu szeroko pojętej pomocy społecznej, a mianowicie zasiłek stały, dodatek mieszkaniowy oraz dodatek energetyczny.
Mając na względzie powyższe uznano, że wnioskujący wykazał w sposób dostatecznie wiarygodny, iż nie jest w stanie wygenerować środków umożliwiających opłacenie adwokata z wyboru, bez uszczerbku w swoich koniecznych potrzebach. Dlatego postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło