IV SA/Gl 413/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. G. (G.) na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zwrotu świadczenia w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy postanawia: ustanowić adwokata dla skarżącej; W treści skargi z dnia 17 maja 2010 r. P. G. zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego powołując się na okoliczność, iż jest osobą bezrobotną, bez prawa do pobierania zasiłku. Z uwagi na fakt, iż powyższe żądanie nie zostało wyrażone w wymaganej przepisami formie, pismem z dnia 25 czerwca 2010 r. skarżącą wezwano do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru. P. G. nadesłała rzeczony formularz w dniu 13 lipca 2010 r. precyzując, iż zakres jej żądania obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych a także ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata. W uzasadnieniu ponownie podkreśliła, że pozostaje w trudnej sytuacji materialnej albowiem jest bezrobotna i nie osiąga jakiegokolwiek dochodu. Nadto zadeklarowała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami oraz, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości. Jej rodzice posiadają natomiast mieszkanie o powierzchni [...] oraz garaż. Miesięczny dochód rodziny skarżącej wykazany został w kwocie [...], na którą składa się emerytura jej ojca w wysokości [...] oraz wynagrodzenie za pracę matki, w rozmiarze [...]. Wnioskująca dodała, że jej rodzice uskarżają się zły stan zdrowia, a w konsekwencji ponoszą znaczne koszty leczenia i zakupu leków, z kolei ona sama studiuje zaocznie, co wiąże się z koniecznością wydatkowania kwoty [...] miesięcznie tytułem opłaty za naukę. Następnie, to jest w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia i uprawdopodobnienia okoliczności powołanych we wniosku (zarządzenie z dnia 20 lipca 2010 r.) skarżąca nadesłała pismo procesowe, w którym między innymi sprecyzowała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym jedynie z matką, natomiast jej ojciec nie zamieszkuje aktualnie razem z nimi, lecz przebywa u swojej rodziny w B.. Równocześnie zaakcentowała, że ojciec uporczywie uchylał się od obowiązku partycypacji w kosztach ich utrzymania i ostatecznie na mocy zawartej ugody sądowej został zobowiązany do łożenia na rzecz jej matki alimentów w kwocie [...] miesięcznie. Równocześnie wnioskodawczyni nadesłała kopię protokołu wspomnianej ugody sądowej zawartej w dniu [...], umowę o pracę matki oraz wyciąg bankowy obrazujący wysokość jej wynagrodzenia netto. Przedłożyła również między innymi zaświadczenie potwierdzające fakt, iż jest bezrobotną, bez prawa do pobierania zasiłku, a nadto kopie dowodów wpłaty potwierdzające wysokość kosztów ponoszonych z tytułu czynszu ([...] miesięcznie), opłat za energię elektryczną ([...] - opłata za dwa miesiące) gaz ([...]) oraz fakturę Vat dokumentującą zakup leków. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei po myśli art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Na wstępie należy odnotować, że skarga w niniejszej sprawie została wniesiona na decyzję administracyjną o nałożeniu na stronę obowiązku zwrotu nienależnie pobranego stypendium, które otrzymała w związku z posiadaniem statusu osoby bezrobotnej. Tymczasem z art. 239 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. wynika, że strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wnioskodawczyni korzysta tu więc ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a w rezultacie jej wniosek w tym zakresie jest bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu (skarżąca była już o tym informowana pismem tutejszego Sądu z dnia 25 czerwca 2010 r.). Odnosząc się natomiast do wniosku P. G. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dokonana w tym kontekście analiza stanu majątkowego skarżącej doprowadziła do konkluzji, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń wyżej wymienionej wynika bowiem, że nie posiada ona żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku, jest osobą bezrobotną i nie uzyskuje jakiegokolwiek dochodu. Miesięczny dochód netto jej dwuosobowego gospodarstwa domowego wynosi natomiast [...], na co składa się wynagrodzenie za pracę jej matki ([...] - vide: nadesłany wyciąg bankowy) oraz [...] przekazywane przez jej ojca z tytułu alimentów (patrz: przedłożony protokół ugody sądowej). Zważywszy zatem wysokość kosztów utrzymania zamieszkiwanego przez nią lokalu, jak również uwzględniwszy fakt, że obciążają ją znaczne wydatki za naukę na wyższej uczelni uznano, że wyżej wymieniona nie jest w stanie poczynić oszczędności wystarczających na opłacenie adwokata z wyboru, bez uszczerbku w koniecznych potrzebach jej i matki. W tym stanie rzeczy postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., oraz w oparciu o art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.