IV SA/Gl 413/15
PostanowienieWSA w Gliwicach2015-05-13
Skład orzekający: Andrzej Majzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy powinien zostać uwzględniony, jeśli skarżąca jest zwolniona z mocy prawa z kosztów sądowych, a jej dochody nie pozwalają na pokrycie kosztów adwokata bez uszczerbku dla utrzymania rodziny?Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy został uwzględniony, ponieważ skarżąca, mimo zwolnienia z mocy prawa z kosztów sądowych, wykazała, że jej dochody nie pozwalają na pokrycie kosztów adwokata bez uszczerbku dla utrzymania jej pięcioosobowego gospodarstwa domowego. Sąd uznał, że przedstawione dokumenty dotyczące sytuacji materialnej skarżącej i jej rodziny, mimo że pochodzą z wcześniejszego okresu, nadal uprawdopodabniają jej oświadczenia o braku możliwości pokrycia kosztów adwokata.Stan faktyczny
Skarżąca B.H. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. dotyczącą zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w formie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka. Wraz ze skargą złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Skarżąca podała, że utrzymuje pięcioosobową rodzinę z wynagrodzenia w wysokości 1.750 zł i renty męża w kwocie 700 zł, nie posiada majątku i zmaga się z problemami zdrowotnymi męża. Sąd uznał wniosek o zwolnienie od kosztów za bezprzedmiotowy, ale przychylił się do wniosku o ustanowienie adwokata.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono adwokata dla skarżącej.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w formie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: 1. ustanowić adwokata dla skarżącej;
Wraz ze skargą z dnia 15 kwietnia 2015 r. B.H. złożyła do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym oznaczyła, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata.
Skarżąca oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonkiem oraz trojgiem małoletnich dzieci i nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości (zamieszkuje w lokalu komunalnym o powierzchni 54 m2), zaś źródłem utrzymania jej rodziny jest pobierane przez nią wynagrodzenie za pracę, w wysokości 1.750 zł oraz renta jej męża, w kwocie 700 zł.
Dodatkowo strona powołała się na poważne problemy zdrowotne małżonka, stanowiące następstwo wypadku przy pracy, któremu uległ przed 5 laty.
W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje.
Stosownie do treści art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 tej ustawy, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
W pierwszej kolejności trzeba zaznaczyć, że skarga w niniejszej sprawie została wniesiona na decyzję wydaną w przedmiocie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka, będącej świadczeniem stanowiącym formę szeroko pojętej pomocy społecznej. Skarżąca korzysta zatem w niniejszej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., a w konsekwencji, jej wniosek o zwolnienie od tych kosztów jest bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu (strona została już o tym fakcie poinformowana odrębnym pismem Sądu z dnia 7 maja 2015 r.).
Odnosząc się natomiast do wniosku B.H. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika należy podnieść, iż w myśl zasady sformułowanej w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Dokonana w tym kontekście analiza stanu majątkowego skarżącej doprowadziła do konkluzji, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania.
Z oświadczeń wyżej wymienionej wynika, że nie posiada ona żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Równocześnie w toku rozpoznania niniejszego wniosku uwzględniono dokumenty źródłowe, które nadesłała w zakresie innej zawisłej przed tutejszym Sądem sprawy (sygn. akt IV SA/Gl 1032/14), gdzie również ubiegała się o przyznanie prawa pomocy. W tym zakresie wzięto pod uwagę zaświadczenie ZUS, z którego wynika, że kwota netto renty jej małżonka to 648,14 zł, zaświadczenie pracodawcy potwierdzające wysokość jej wynagrodzenia, w kwocie netto 1.693,89 zł oraz dokumenty obrazujące ponoszone przez nią koszty z tytułu czynszu oraz opłat za energię elektryczną, usługi telekomunikacyjne i gaz. Chociaż wspomniane dokumenty źródłowe zostały przedstawione przez skarżącą około pół roku temu, to jednak uznano, iż stanowią one dostateczne uprawdopodobnienie jej oświadczeń. Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby zachodziły okoliczności mogące świadczyć o tym, że jej sytuacja materialna i życiowa uległa w międzyczasie poprawie.
Uwzględniwszy powyższe uznano, że dochód przypadający na gospodarstwo domowe wnioskującej - zważywszy fakt, iż składa się ono z pięciu osób - nie wystarcza na dokonanie oszczędności umożliwiających opłacenie adwokata z wyboru, bez uszczerbku w koniecznych potrzebach tej rodziny.
Dlatego postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. oraz w oparciu o art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło