IV SA/Gl 413/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka, , , po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego w kwestii rozpoznania sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia 28 czerwca 2018 r. p o s t a n a w i a: utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego Pismem z dnia 10 marca 2018 r. M.B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego. W treści skargi zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2018 r. Starszy referendarz sądowy oddalił wyżej wymieniony wniosek ze względu na fakt, iż skarżący nie zobrazował swojej sytuacji materialnej w sposób jasny i jednoznaczny, a zatem nie wykazał, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. W uzasadnieniu podkreślono, że oświadczenia skarżącego dotyczące braku dochodów, jak i nieposiadania majątku pozostają w sprzeczności z ustaleniami jakie poczyniono w sprawie o sygn. akt IV SA/Gl 982/14, w której wykazano, iż skarżący miał ustalone prawo do emerytury (co znalazło potwierdzenie w zaświadczeniu Zakładu Emerytalno-Rentowego [...] z dnia [...]r. i decyzji administracyjnej z dnia [...]r.), a ponadto ustalono, że był właścicielem lub współwłaścicielem kilku nieruchomości (mieszkania o powierzchni 35m2, domu o powierzchni 110 m2 oraz działki o powierzchni 806 m2). Jednocześnie wskazano na sprzeczność twierdzenia skarżącego, który deklaruje, iż jest bezdomny a zarazem prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z "kobietą" i "dzieckiem". Następnie wyjaśniono, że w związku z powyższymi rozbieżnościami i w celu ich usunięcia wezwano skarżącego do udzielenia stosownych wyjaśnień oraz do nadesłania dokumentów obrazujących jego aktualną, rzeczywistą sytuację majątkową. Odpowiadając na powyższe skarżący nadesłał pismo procesowe datowane na 11 czerwca 2018 r., gdzie powtórnie oświadczył, że jest inwalidą I grupy, bezdomnym i zadłużonym, a pieniądze z tytułu inwalidztwa "zabierane są przez 3 wierzycieli". Równocześnie wywiódł między innymi, iż "Zakład Emerytalno-Rentowy dokonał zmiany na rentę zabierając mu emeryturę" oraz oświadczył, że nie jest właścicielem żadnej nieruchomości. Nadto odmówił wskazania osób udzielających mu pomocy wywodząc, że zabraniają one poddawania swoich danych oraz wniósł o "dokonanie wyliczenia" kosztów jego utrzymania "od poziomu 0 do poziomu średniego w kraju" i powołanie w tym celu biegłych. Pismem z dnia 12 lipca 2018 r. M.B. wniósł sprzeciw od postanowienia z dnia 28 czerwca 2018 r., domagając się jego uchylenia oraz ustanowienia dla niego adwokata z urzędu. W treści sprzeciwu stwierdził, że jest bezdomnym, gdyż podstępnie zabrano mu mieszkanie wraz z dobytkiem. Przyznane mu świadczenia z tytułu inwalidztwa I grupy "zabierane" są przez wierzycieli. Oświadczył również, że Sąd powinien dokonać wyliczenia kosztów utrzymania inwalidy I grupy albowiem nie ma podstaw by negować wniesiony przez niego wniosek. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), zwanej dalej P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Ponadto wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Natomiast sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Zgodnie z art. 243 § 1 P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Według art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Poza tym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Powołując się na aktualne orzecznictwo sądów administracyjnych należy zauważyć, że obowiązek zapewnienia skutecznego dostępu do sądu nie oznacza konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego prawa do uzyskania bezpłatnej pomocy prawnej ani prawa do zwolnienia od kosztów sądowych. Wymóg ponoszenia kosztów postępowania nie stanowi ograniczenia prawa do sądu i jest usprawiedliwiony koniecznością zapewnienia właściwego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą jej finansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się jedynie do przypadków, w których strona nie posiada rzeczywiście środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym i wykaże to w sposób przekonywujący (por. postanowienie NSA z dnia 22 stycznia 2015 r., sygn. akt II GZ 935/14, LEX nr 1628836). W przedmiotowej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że M.B. nie wykazał w sposób przekonujący, że kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Sąd podziela w pełni ustalenia poczynione przez starszego referendarza sądowego zawarte w zaskarżonym postanowieniu z dnia 28 czerwca 2018 r. W szczególności należy zauważyć, że zgodnie z twierdzeniami skarżącego zawartymi w urzędowym formularzu "PPF" nie posiada on żadnych dochodów, zobowiązań ani stałych wydatków, nieruchomości, zasobów pieniężnych, czy też oszczędności, jest bezdomny od 3 lat, jednakże nie korzysta z pomocy społecznej natomiast znajduje się na utrzymaniu "litościwych ludzi". Poza tym oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z "kobietą i dzieckiem" ale ze względu na ich bezpieczeństwo nic więcej nie może podać". Jednocześnie należy wskazać, że pomimo wezwania z dnia 22 maja 2018 r. skarżący nie uprawdopodobnił danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Nadto do wniesionego sprzeciwu nie dołączył dokumentów źródłowych obrazujących stan majątkowy skarżącego. Wskazać także należy, że oświadczenia skarżącego są sprzeczne raz wskazuje, że jest bezdomny innym razem podaje, że mieszka z kobietą i dzieckiem, podaje także, że nie osiąga żadnych dochodów i jednocześnie twierdzi, że świadczenia z tytułu inwalidztwa I grupy "zabierane" są przez wierzycieli. W związku z powyższym w ocenie Sądu skarżący nie wykazał, że wystąpiły przesłanki uzasadniające uwzględnienie jego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Wobec powyższego, na podstawie art. 260 § 1 i § 2 P.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.