IV SA/Gl 415/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2013 r. sprawy ze skargi R.W. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (dalej: Kierownik Urzędu) utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...], pozbawiającą R.W. uprawnień kombatanckich. Skarga strony na tę decyzję została oddalona wyrokiem z dnia 17.12.2003 r., sygn. akt II SA/Ka 2812/01. Wyrokiem z dnia 21.10.2005 r., sygn. akt IV SA/GL 263/05, oddalona została z kolei skarga na decyzję z dnia [...] o odmowie uchylenia powyższych decyzji w trybie art. 154 § 1 kpa. Natomiast wyrokiem z dnia 20.07.2011 r. prawomocnie oddalona została skarga strony na decyzję Kierownika Urzędu z dnia [...] w przedmiocie odmowy uchylenia w trybie wznowieniowym decyzji z dnia [...]. Pismem z dnia [...] R.W. ponownie wniósł o wznowienie postępowania, powołując się na art. 145 § 1 pkt 1 i 5 kpa. Postanowieniem z dnia [...] Kierownik Urzędu odmówił wznowienia postępowania. Organ wskazał, że wymienione w podaniu o wznowienie postępowania dowody były już powoływane przez stronę we wcześniejszych postępowaniach. Dotyczy to zarówno oświadczenia p. L., jak i zaświadczenia WKU w B. z [...]. Natomiast pismo z IPN z [...] nie spełnia miesięcznego terminu z art. 148 § 1 kpa. Ta ostatnia okoliczność odnosi się również do postanowienia WKU z [...]. Podstawy wznowienia nie może też stanowić wymieniona przez stronę odpowiedź na skargę z [...], jako dokument wytworzony przez organ i znany w postępowaniu. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy R.W. zasadniczo powtórzył swoje wcześniejsze wywody. Zaskarżonym postanowieniem, błędnie oznaczonym jako decyzja, Kierownik Urzędu utrzymał w mocy swoje pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie. W zakresie podstawy wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 1 kpa organ stwierdził, że strona nie przedłożyła orzeczenia o sfałszowaniu jakiegokolwiek dowodu. Kierownik Urzędu zauważył nadto, że o udziale w walkach z UPA strona zaczęła twierdzić dopiero po pozbawieniu jej uprawnień kombatanckich, z których wcześniej korzystała, mimo że, według niej, były przyznane na podstawie sfałszowanych dowodów. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego R.W. wniósł o przywrócenie mu uprawnień kombatanckich. Skarżący zarzucił, że Kierownik Urzędu niesłusznie posądził go o pracę w aparacie bezpieczeństwa w KBW. Według niego postanowienie WKU z dnia [...] potwierdza udział jego jednostki w walkach z UPA, a organ posługuje się zaświadczeniem z [...], które jest nieprawdziwe. Udział skarżącego w tych walkach potwierdzili też świadkowie, których oświadczenia znajdują się w aktach sprawy. Skarżący wskazał nadto na odpowiedź organu na skargę z dnia [...], która – jego zdaniem – bezpodstawnie powołuje się na zaświadczenie nr [...] WKU w B., w jego odczuciu sfałszowane. Także sporządzona przez samego skarżącego deklaracja członkowska do ZBOWID-u jest niewiarygodna, gdyż jej treść była "nadzorowana" przez pracowników Urzędu Kombatantów w B. W końcu skarżący zarzucił, że twierdzeń o jego walce z reakcyjnym podziemiem i z wolną Polską podczas zatrudnienia w Urzędzie Bezpieczeństwa w B. nie potwierdza informacja z Instytutu Pamięci Narodowej, którą otrzymał w dniu [...], a więc po ogłoszeniu poprzedniego wyroku. Odpowiadając na skargę Kierownik Urzędu postulował jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Akcentując wyrażoną w art. 16 § 1 kpa zasadę trwałości decyzji administracyjnych organ podniósł, że nie zachodziły przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego. W zakresie powołanych przez skarżącego dowodów ewidentnie nastąpiło bowiem przekroczenie terminu z art. 148 § 1 kpa. Natomiast w odniesieniu do podstawy wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 1 kpa skarżący nie przedłożył jakiegokolwiek dowodu na okoliczność sfałszowania dokumentów, w oparciu o które ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Zaskarżone postanowienie w ostateczności spełnia bowiem wymogi legalności, w kryteriach której odbywa się sądowa kontrola działalności administracji publicznej (art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1269 ze zm.). W pierwszej kolejności zauważyć jednak wypadnie, co już wcześniej zresztą wskazano, że drugoinstancyjne rozstrzygnięcie błędnie organ oznaczył jako decyzję. Zgodnie bowiem z art. 149 § 3 kpa odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (§ 4). Rozstrzyganie o zażaleniu następuje również w formie postanowienia, a katalog rozstrzygnięć przewidzianych dla decyzji organu odwoławczego w art. 138 kpa stosuje się odpowiednio do postanowień (art. 140 kpa – w niniejszym przypadku również w zw. z art. 127 § 3 kpa, prawidłowo powołanym przez organ). Uchybienie to ma jednak charakter formalny i nie wpłynęło na sferę uprawnień skarżącego, w związku z czym nie dyskwalifikuje zaskarżonego aktu. Jeżeli chodzi o kwestie formalne, to można jeszcze zaznaczyć, że obecnie rozpoznawana jest decyzja administracyjna wydana na skutek nowego wniosku o wznowienie postępowania, w związku z czym nie zachodzi podstawa do wyłączenia sędziów orzekających w poprzedniej sprawie wznowieniowej według przepisu art. 18 § 1 pkt 6a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: ppsa. Natomiast prawidłowość kontrolowanego postanowienia wynika z następujących względów: Otóż wznowienie postępowania administracyjnego jest dopuszczalne wówczas, gdy żądanie wznowienia powołuje ustawową podstawę wznowieniową. Nie jest w tym zakresie jednak wystarczające wskazanie określonego przepisu zawierającego taką podstawę, lecz muszą być przez stronę podane takie okoliczności, z których wynika, że odnoszą się do przynajmniej jednej ustawowej podstawy wznowienia postępowania. Tymczasem wniosek skarżącego nie spełniał tego warunku. Wskazał on dwie podstawy – z art. 145 § 1 pkt 1 i 5 kpa. Ta pierwsza dotyczy fałszywych dowodów i musi być oceniana z uwzględnieniem art. 145 § 2 i 3 kpa. Przepisy te uzależniają możliwość wznowienia od uprzedniego stwierdzenia fałszywości danego dowodu przez sąd lub inny uprawniony do tego organ. Określony w § 2 wyjątek od tej zasady może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy wznowienie jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Z przedmiotem niniejszej sprawy tego rodzaju okoliczności w ogóle się nie wiążą. O ile więc skarżący powołał podstawę z art. 145 § 1 pkt 1 kpa, to zobowiązany był do jednoczesnego przedłożenia orzeczenia stwierdzającego sfałszowanie dowodu lub wystąpienie okoliczności z art. 145 § 3 kpa (por. wyrok NSA z 2.06.2000 r., sygn. akt I SA 1123/99). Powyższe wywody mają właściwie charakter czysto teoretyczny, gdyż z treści skargi, jak i wcześniejszego materiału zgromadzonego w aktach administracyjnych wynika, że o sfałszowaniu dowodów skarżący wypowiada się w kontekście własnych subiektywnych odczuć, a nie w związku z wiedzą o rzeczywiście popełnionym fałszerstwie. W gruncie rzeczy nie akceptuje on dotychczasowych rozstrzygnięć i po raz kolejny dąży do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Dlatego też powołanie przez niego podstawy z art. 145 § 1 pkt 1 kpa nie oznacza, że wniosek o wznowienie istotnie został oparty na tej podstawie. Podobnie rzecz się ma z drugą wymienioną we wniosku podstawą z art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Z materiału sprawy wynika, że wniosek nie dotyczy nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów w rozumieniu tego przepisu. Mało tego – zasadniczo okoliczności podnoszone przez skarżącego były już objęte jego skargą w poprzedniej sprawie, zakończonej prawomocnym wyrokiem z dnia [...]. Dotyczy to zarówno dokumentów WKU w B., jak i oświadczeń świadków, a tym bardziej deklaracji członkowskiej do ZBOWID-u, która od początku była w aktach organu. Jedynie nowym elementem tych akt jest pismo IPN z dnia [...]. Pomijając jednak nawet trafnie wskazywane przez organ przekroczenie terminu z art. 148 kpa stwierdzić należy, że pismo to w żaden sposób nie może stanowić podstawy wznowieniowej, gdyż nie odnosi się do faktów prawotwórczych lecz jedynie informuje o przesłaniu kserokopii akt osobowych funkcjonariusza MO. Skoro według art. 145 § 1 pkt 5 kpa warunkiem wznowienia postępowania na podstawie określonej w tym przepisie jest istotność nowej okoliczności lub dowodu, dla danej sprawy administracyjnej, to oczywisty brak tej cechy nie uzasadnia wznowienia postępowania tylko z tego powodu, że okoliczność ta, lub dowód, zostały wskazane we wniosku o wznowienie. Przy uwzględnieniu tego, iż chodzi o tryb nadzwyczajny wzruszania decyzji ostatecznych, co przemawia przeciwko zbyt szerokiemu interpretowaniu wyjątków od zasady trwałości takich decyzji (art. 16 kpa), tego rodzaju przypadki należy traktować jako brak powołania ustawowej podstawy wznowieniowej, prowadzący do odmowy wznowienia postępowania w trybie art. 149 § 3 kpa. W końcu należy zauważyć, że sąd administracyjny nie załatwia merytorycznie sprawy administracyjnej, w związku z czym zawarty wniosek o przyznanie skarżącemu uprawnień kombatanckich pozostaje poza kognicją tut. Sądu. Marginalnie można jedynie wyrazić zdziwienie, że przy ocenie tych uprawnień pomijana była w przeszłości kwestia zatrudnienia skarżącego w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa w okresie lat [...], opisana w zaświadczeniu KW MO w K. z dnia [...] i przyznana przez skarżącego w deklaracji członkowskiej do ZBOWID-u – a to pod kątem art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 400). W ramach niniejszego postępowania sądowego problem ten nie może być rozważony, a nadto nie ma on znaczenia dla wyniku tej sprawy. Z wcześniej podniesionych względów na podstawie art. 151 ppsa orzeczono, jak w sentencji. sw