IV SA/Gl 419/07

WyrokWSA w Gliwicach2007-11-30

Skład orzekający: Adam Mikusiński, Szczepan Prax, Małgorzata Walentek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy brak możliwości ustalenia miejsca pobytu dłużnika alimentacyjnego za granicą, a w konsekwencji brak wszczęcia postępowania egzekucyjnego, może być traktowany jako bezskuteczność egzekucji w rozumieniu ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, uzasadniająca przyznanie zaliczki alimentacyjnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak możliwości ustalenia miejsca pobytu dłużnika alimentacyjnego za granicą, który uniemożliwia wszczęcie postępowania egzekucyjnego, należy traktować jako bezskuteczność egzekucji w rozumieniu ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Przyjęcie odmiennej interpretacji prowadziłoby do sytuacji, w której osoba uprawniona do świadczeń alimentacyjnych, która podjęła wszelkie niezbędne czynności w celu ich wyegzekwowania, nie mogłaby uzyskać zaliczki alimentacyjnej, co byłoby sprzeczne z celem tej ustawy.
Stan faktyczny
Skarżąca M.K. wniosła o przyznanie zaliczki alimentacyjnej na dziecko, jednak organ I instancji odmówił jej przyznania, wskazując na brak wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec dłużnika alimentacyjnego zamieszkałego za granicą z powodu niemożności ustalenia jego miejsca pobytu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że bezskuteczność egzekucji ma miejsce tylko wtedy, gdy postępowanie zostało wszczęte, a dłużnik nie dysponuje majątkiem. Skarżąca zaskarżyła decyzję SKO, podnosząc zarzut błędnej wykładni przepisów dotyczących bezskuteczności egzekucji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Szczepan Prax Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2007r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej uchyla zaskarżoną decyzję Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Kierownik Referatu Świadczeń Rodzinnych Urzędu Miasta W., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta W., odmówił M. K. przyznania prawa do zaliczki alimentacyjnej na dziecko – T. K. Materialnoprawną podstawę rzeczonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 2 pkt 2, art. 7, art. 9a, art. 10 i art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.) i niesprecyzowane bliżej unormowania ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992) oraz rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.). W uzasadnieniu podano, że w myśl art. 10 ust. 1a przywołanej ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r., w przypadku, gdy świadczenia alimentacyjne dochodzone są od dłużnika alimentacyjnego zamieszkałego za granicą Rzeczypospolitej Polskiej, osoba mająca prawo do świadczeń alimentacyjnych składa do organu właściwego dla wierzyciela wniosek o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej łącznie z informacją o stanie egzekucji lub zaświadczeniem zagranicznej instytucji egzekucyjnej o stanie egzekucji świadczeń alimentacyjnych za okres trzech ostatnich miesięcy. Mając na względzie powyższe organ administracyjny wywiódł, że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają przyznania spornego świadczenia. Z akt sprawy wynika bowiem, że [...] Urząd Administracji w N. nie mógł wszcząć procedury egzekucyjnej wobec dłużnika – H. K., będącego ojcem dziecka skarżącej wobec braku możliwości ustalenia jego miejsca pobytu. W przedłożonym przez stronę zaświadczeniu z dnia [...] r. Sąd Okręgowy w K. podał bowiem, iż egzekucja alimentów od H. K. nie toczyła się z przyczyn formalnych, natomiast w swym późniejszym zaświadczeniu datowanym na [...] r. stwierdził, że egzekucja jest bezskuteczna z uwagi na niemożność ustalenia miejsca zamieszkania wyżej wymienionego. W tym stanie rzeczy organ I instancji podkreślił, że wymóg, o którym mowa w cytowanym art. 10 ust. 1a ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej nie został w sprawie zachowany. Nie można bowiem mówić o "stanie egzekucji" świadczeń alimentacyjnych, skoro wobec braku informacji o miejscu zamieszkania dłużnika postępowanie egzekucyjne nie zostało w ogóle wszczęte. Ponadto z istoty świadczenia jakim jest zaliczka alimentacyjna wynika, iż może być ona wypłacana w sytuacji, gdy istnieje prawdopodobieństwo, że dłużnik alimentacyjny spłaci swe zobowiązania w przyszłości. Tymczasem o braku takiego prawdopodobieństwa świadczy fakt, iż miejsce pobytu H. K. nie było znane już w toku postępowania w sprawie przyznania skarżącej zaliczki alimentacyjnej na poprzedni okres zasiłkowy. W odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. M. K. wniosła o zmianę rozstrzygnięcia podjętego przez Kierownika Referatu Świadczeń Rodzinnych Urzędu Miasta W. i przyznanie zaliczki alimentacyjnej, ewentualnie o uchylenie tej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Skarżąca podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego w postaci nieprawidłowej wykładni art. 2 pkt 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, polegającej na błędnym przyjęciu, jakoby bezskuteczność egzekucji nie odnosiła się do przypadków, gdy ściągnięcie należności stało się niemożliwe z uwagi na trudności w ustaleniu miejsca pobytu dłużnika lecz obejmowała jedynie sytuacje, w których dłużnik nie dysponuje majątkiem pozwalającym na zaspokojenie wierzyciela. Podkreśliła bowiem, że zgodnie z definicją wynikającą z art. 2 ust. 1 cytowanej ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. pod pojęciem bezskuteczności egzekucji należy rozumieć egzekucję, w wyniku której nie wyegzekwowano należności z tytułu świadczeń alimentacyjnych za okres trzech ostatnich miesięcy. Obowiązujące przepisy wiążą zatem bezskuteczność egzekucji wyłącznie z faktem nie ściągnięcia długu w ramach wszczętej procedury, niezależnie od przyczyn, które spowodowały taki stan rzeczy. M. K. wskazała także na sprzeczność pomiędzy ustaleniami organu I instancji a danymi wynikającymi z zebranego w sprawie materiału dowodowego. Wywiodła bowiem, że podjęte przezeń rozstrzygnięcie oparte zostało na założeniu, iż w toku postępowania nie dostarczono zaświadczenia o stanie egzekucji, gdy tymczasem z treści przedłożonego przez nią zaświadczenia Prezesa Sądu Okręgowego w K. wynika jednoznacznie, że egzekucja przysługujących świadczeń alimentacyjnych jest bezskuteczna. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję stanowiącą przedmiot odwołania. Organ II instancji podniósł, iż stosownie do art. 2 pkt 5 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, uprawnioną do zaliczki alimentacyjnej jest osoba uprawniona do świadczenia alimentacyjnego, na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, jeżeli jest wychowywana przez osobę samotnie wychowującą dziecko, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych lub jest wychowywana przez osobę pozostającą w związku małżeńskim z osobą, która przebywa w zakładzie karnym powyżej 3 miesięcy albo jest całkowicie ubezwłasnowolniona, bądź też jest osobą uczącą się w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie zaś z art. 10 ust. 1a przywołanej ustawy, w przypadku, gdy świadczenia alimentacyjne dochodzone są od dłużnika alimentacyjnego zamieszkałego za granicą Rzeczypospolitej Polskiej, osoba mająca prawo do tych świadczeń składa do organu właściwego wierzyciela wniosek o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej łącznie z informacją sądu okręgowego o stanie egzekucji lub zaświadczeniem zagranicznej instytucji egzekucyjnej o stanie egzekucji świadczeń alimentacyjnych za okres trzech ostatnich miesięcy oraz wymaganą dokumentacją. Organ administracyjny wydaje decyzję o przyznaniu zaliczki alimentacyjnej między innymi na podstawie informacji sądu okręgowego o stanie egzekucji lub zaświadczenia zagranicznej instytucji egzekucyjnej o stanie egzekucji świadczeń alimentacyjnych (art. 10 ust. 5 pkt 2a wskazanej ustawy). Tymczasem z przedłożonych przez stronę zaświadczeń Prezesa Sądu Okręgowego w K. wynika, że egzekucja świadczenia alimentacyjnego od ojca jej dziecka nie toczyła się z przyczyn formalnych (zaświadczenie z dnia [...] r.), zaś wniosek o egzekucję alimentów, złożony przez stronę w trybie Konwencji Nowojorskiej został przekazany organowi [...], to jest [...] Urzędowi Administracji, jednakże egzekucja jest bezskuteczna z uwagi na niemożliwość ustalenia aktualnego miejsca pobytu dłużnika (zaświadczenie z dnia [...] r.). Zdaniem Kolegium oznacza to, że egzekucja świadczeń alimentacyjnych w ogóle się nie toczyła, gdyż brak możliwości ustalenia adresu osoby zobowiązanej wykluczył wszczęcie stosownego postępowania. W konsekwencji, skoro egzekucja rzeczonych świadczeń od H. K. nie była prowadzona, to brak jest podstaw do formułowania twierdzeń o jej bezskuteczności. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach M. K. domagała się uchylenia decyzji zapadłej w II instancji. Strona ponownie podniosła zarzut naruszenia art. 2 pkt 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż bezskuteczność egzekucji nie ma miejsca w sytuacji, gdy ściągnięcie należności jest wykluczone z powodu trudności w ustaleniu miejsca pobytu dłużnika. Równocześnie podkreśliła, że wbrew twierdzeniom organu odwoławczego spełniła wszystkie przesłanki nabycia prawa do spornego świadczenia albowiem ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności z zaświadczeń wydanych przez Sąd Okręgowy w K. wynika wprost, że egzekucja alimentów za granicą okazała się bezskuteczna. Nadto strona wskazała, że Kolegium naruszyło jej zdaniem art. 107 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego gdyż nie odniosło się do argumentacji podniesionej w odwołaniu, a w szczególności nie ustosunkowało się w żaden sposób do zarzutu błędnej wykładni art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r., zawierającego definicję bezskuteczności egzekucji. W dalszej części skargi M. K. zaakcentowała, iż dokonała wszystkich niezbędnych formalności, wymaganych z mocy art. 10 ust. 1 a cytowanej ustawy a tym samym okoliczności sprawy nie uzasadniały odmowy przyznania zaliczki alimentacyjnej. Dodała również, iż z obowiązujących przepisów nie wynika, by przyznanie prawa do tego świadczenia było uzależnione od prawdopodobieństwa, że należność z tytułu alimentów będzie wyegzekwowana od dłużnika w przyszłości. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Organ odwoławczy powtórzył argumenty, które podniósł w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia raz jeszcze wskazując, że z bezskutecznością egzekucji dla celów postępowania w sprawie przyznania zaliczki alimentacyjnej mamy do czynienia jedynie wówczas, gdy dłużnik jest znany z miejsca pobytu i można wobec niego podejmować jakiekolwiek czynności zmierzające do zaspokojenia należności alimentacyjnych. O bezskuteczności określonych działań można bowiem mówić tylko wtedy, gdy działania te w ogóle zostały podjęte. Tym samym, w sytuacji, kiedy wyegzekwowanie świadczeń alimentacyjnych nie jest możliwe gdyż postępowanie egzekucyjne nie może być prowadzone (np. w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny przebywa w kraju, który nie respektuje polskich tytułów egzekucyjnych bądź jego miejsce pobytu nie jest znane), uwzględnienie wniosku o przyznanie spornego świadczenia nie jest możliwe. Przyjęcie tak ukształtowanego rozumienia bezskuteczności egzekucji mogłoby bowiem doprowadzić do tego, że zaliczka alimentacyjna będąca świadczeniem udzielanym na poczet należnych alimentów, przysługiwałaby w sytuacjach całkowicie nieuzasadnionych, na przykład, gdyby okazało się, że dłużnik alimentacyjny, którego miejsce pobytu nie jest znane wcześniej zmarł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Na wstępie godzi się podnieść, że stosownie do treści art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Z brzmienia art. 145 §1 przywołanej ustawy wynika natomiast, że w przypadku gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec wzruszeniu jedynie wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zważywszy powyższe uznano, że skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wykazała bowiem, że zaskarżony akt wydany został z naruszeniem prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które w sposób istotny mogły wpłynąć na wynik sprawy a w konsekwencji nie może on pozostać w obrocie prawnym. Warunki nabywania prawa do zaliczki alimentacyjnej, obowiązujące w dniu wydania zaskarżonej decyzji, określone zostały w ustawie z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.) - zwanej dalej ustawą o postępowaniu wobec dłużników... Stosownie zatem do art. 7 ust. 1 i 2 tej regulacji, prawo do zaliczki alimentacyjnej przysługiwało osobie uprawnionej do ukończenia 18 roku życia, albo w przypadku, gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej, do ukończenia 24 roku życia, jeżeli dochód jej rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekraczał kwoty 583,00zł. Zgodnie przy tym z art. 2 pkt 5 cytowanej ustawy, pod pojęciem osoby uprawnionej, o której mowa wyżej, należy rozumieć uprawnionego do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, jeżeli jest wychowywany przez osobę samotnie wychowującą dziecko, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych, lub jeśli jest wychowywany przez osobę pozostającą w związku małżeńskim z osobą, która przebywa w zakładzie karnym powyżej 3 miesięcy albo jest całkowicie ubezwłasnowolniona a także wtedy gdy jest osobą uczącą się, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Decyzja administracyjna o przyznaniu zaliczki alimentacyjnej wydawana jest na postawie wniosku o przyznanie tego świadczenia oraz między innymi w oparciu o zaświadczenie komornika sądowego o bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych i wysokości wyegzekwowanych świadczeń alimentacyjnych bądź informację sądu okręgowego o stanie egzekucji lub zaświadczenie zagranicznej instytucji egzekucyjnej o stanie egzekucji świadczeń alimentacyjnych (art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r.). W świetle zaprezentowanych wyżej uregulowań nie budzi wątpliwości, że przesłanką warunkującą nabycie prawa do świadczenia, o które ubiegała się skarżąca jest wykazanie bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych od osoby, która obowiązana jest tę należność uiszczać. Z kolei w myśl definicji sformułowanej w art. 2 pkt 1 ustawy o postępowaniu wobec dłużników..., bezskuteczność egzekucji oznacza tu egzekucję, w wyniku której nie wyegzekwowano należności z tytułu świadczeń alimentacyjnych za okres trzech ostatnich miesięcy. W przypadku, gdy – jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - świadczenia alimentacyjne dochodzone są od dłużnika alimentacyjnego zamieszkałego za granicą Rzeczypospolitej Polskiej, osoba mająca prawo do świadczeń alimentacyjnych składa do organu właściwego wierzyciela wniosek o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej łącznie z informacją sądu okręgowego o stanie egzekucji lub zaświadczeniem zagranicznej instytucji egzekucyjnej o stanie egzekucji świadczeń alimentacyjnych za okres trzech ostatnich miesięcy oraz wymaganą dokumentacją (art. 10 ust. 1a ustawy o postępowaniu wobec dłużników...). Z akt sprawy wynika, że M. K. wraz z wnioskiem o przyznanie zaliczki przedłożyła zaświadczenie Sądu Okręgowego w K. z dnia [...]r., potwierdzające fakt, iż złożyła do tego Sądu wniosek w trybie Konwencji Nowojorskiej o egzekucję alimentów od ojca jej dziecka – H. K. zamieszkałego na terenie [...]. W treści rzeczonego zaświadczenia podano również, że przywołany wniosek został przekazany organowi przyjmującemu, to jest [...] Urzędowi Administracyjnemu, jednakże egzekucja jest bezskuteczna z uwagi na niemożność ustalenia aktualnego miejsca zamieszkania dłużnika. Podstawą odmowy przyznania skarżącej zaliczki alimentacyjnej było założenie, iż bezskuteczność egzekucji świadczeń alimentacyjnych nie miała miejsca albowiem brak możliwości ustalenia miejsca pobytu dłużnika alimentacyjnego (zamieszkałego w [...]) wykluczał wszczęcie stosownej procedury egzekucyjnej. Skoro zaś rzeczone postępowanie w ogóle się nie toczyło, to nie można mówić o jego bezskuteczności. Zdaniem Sądu, zaprezentowane wyżej stanowisko pozostaje w sprzeczności z wnioskami płynącymi z zebranego materiału dowodowego. Przywołane wyżej zaświadczenie Sądu Okręgowego w K. potwierdza bowiem fakt złożenia przez M. K. wniosku w trybie Konwencji o dochodzeniu roszczeń alimentacyjnych za granicą z dnia 20 czerwca 1956 r. (Dz. U. z 1961 r. Nr 17, poz. 87) a w rezultacie jest jednoznaczne, że dokonała ona niezbędnej czynności zmierzającej do uruchomienia procedury mającej na celu wyegzekwowanie świadczeń alimentacyjnych od ojca dziecka zamieszkałego za granicą. Nadto, z treści rzeczonego zaświadczenia wynika wprost, że egzekucja omawianych świadczeń jest bezskuteczna. Wbrew twierdzeniom organów obydwu instancji informacja zawarta we wskazanym dokumencie nie może być natomiast traktowana jako potwierdzenie faktu, iż postępowanie egzekucyjne nie było tu w ogóle prowadzone. W takim wypadku sąd okręgowy stwierdziłby bowiem, że nie podjęto stosownych czynności lub, że nie nadano biegu wnioskowi o egzekucję świadczeń alimentacyjnych na skutek przeszkody wskazanej w zaświadczeniu. Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że w toku postępowania administracyjnego doszło do naruszenia zasady procesowej wyrażonej w art. 7 i art. 77 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Trzeba bowiem zaznaczyć, że zaświadczenie z dnia [...] r. jest dokumentem urzędowym a stwierdzona w nim bezskuteczność egzekucji niewątpliwie określa jej stan. Tymczasem organy obydwu instancji zakwestionowały wskazany fakt nie przeprowadzając w tym zakresie postępowania dowodowego lecz ograniczyły się do interpretacji, która nie znajduje oparcia w treści tego dokumentu. Niezależnie od powyższego należy zwrócić uwagę, że ustawodawca uzależniając nabycie prawa do zaliczki alimentacyjnej od bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych miał na celu zapobieżenie nieuzasadnionemu wydatkowaniu środków publicznych. Określił zatem, że osoba, która spełnia pozostałe warunki wynikające z ustawy powinna podjąć czynności zmierzające do wyegzekwowania świadczeń alimentacyjnych, zaś prawo do zaliczki może otrzymać wyłącznie wtedy, gdy z przyczyn od niej niezależnych nie jest w stanie na drodze prawnej świadczeń tych uzyskać. W tym kontekście nie sposób zgodzić się z poglądem, aby warunkiem przyznania zaliczki było uprzednie przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego. W świetle przedstawionych wyżej rozważań prawnych jest bowiem jasne, że o wystąpieniu przesłanki w postaci bezskuteczności egzekucji decydują dwa czynniki. Po pierwsze – brak wyegzekwowania należnych świadczeń pomimo podjęcia przez stronę niezbędnych czynności zmierzających do jego uzyskania i po drugie – potwierdzenie tego faktu stosownym dokumentem urzędowym. Z kolei unormowanie zawarte w art. 10 ust. 1a ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. stanowiące o informacji sądu okręgowego o stanie egzekucji należy tu rozumieć szeroko, to znaczy obejmować nim zarówno sytuacje, gdy postępowanie jest prowadzone jak i takie, gdy jego skuteczne uruchomienie nie jest możliwe. Stosowanie literalnej interpretacji przepisów ustawy o postępowaniu wobec dłużników... w omawianym zakresie kolidowałoby bowiem z jej celem polegającym na udzielaniu pomocy osobom, które na drodze prawnej nie są w stanie przy wykorzystaniu własnych uprawnień i możliwości wyegzekwować należności z tytułu świadczeń alimentacyjnych od osoby zobowiązanej do ich uiszczania na mocy tytułu wykonawczego. W konsekwencji, z bezskutecznością egzekucji mamy do czynienia także wtedy, gdy uruchomienie procedury egzekucyjnej jest wykluczone z przyczyn niezależnych od osoby uprawnionej. W takim przypadku zachodzi nie tylko bezskuteczność samej egzekucji, ale co więcej - bezskuteczność możliwości dochodzenia na drodze prawnej wykonania wyroku sądu powszechnego. Zatem nawet gdyby przyjąć, że formalnie egzekucja nie była prowadzona w państwie miejsca zamieszkania dłużnika alimentacyjnego, to wskazaną w zaświadczeniu sytuację należałoby traktować na równi z bezskutecznością egzekucji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r., skoro z góry wiadomo, że egzekucja będzie bezskuteczna wobec istnienia przeszkody wykazanej przez sąd, uniemożliwiającej wyegzekwowanie należności z tytułu zasądzonych alimentów. W świetle powyższego uznano, że organ odwoławczy, stosując unormowania zawarte w przywołanym art. 2 pkt 1 i w art. 10 ust. 1a ustawy o postępowaniu wobec dłużników..., naruszył te przepisy poprzez dokonanie ich nieprawidłowej wykładni. W toku ponownego rozpoznania sprawy niezbędne będzie więc dokonanie ustaleń czyniących zadość wskazaniom płynącym wprost z niniejszego wyroku. Zważywszy wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, w związku z naruszeniem art. 7 i art. 77 §1 K.p.a. oraz art. 2 pkt 1 i art. 10 ust. 1a ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, działając na podstawie art. 132 i art. 145 §1 pkt 1 lit. a i c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. Równocześnie, mając na uwadze charakter zaskarżonego aktu, Sąd odstąpił od orzeczenia na podstawie art. 152 p.p.s.a. w kwestii jego wykonalności. Zaskarżona decyzja jest bowiem rozstrzygnięciem utrzymującym w mocy decyzję odmawiającą przyznania stronie świadczenia a zatem nie podlega ona wykonaniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło