IV SA/Gl 419/10

WyrokWSA w Gliwicach2010-12-09

Skład orzekający: Szczepan Prax, Teresa Kurcyusz-Furmanik, Stanisław Nitecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania zasiłku celowego na zakup leków i opału, mimo że skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące błędnego ustalenia jej dochodu oraz czy uzasadnienie odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego było wystarczające?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy nie dokonały należytej oceny słusznego interesu strony w kontekście przyznania specjalnego zasiłku celowego. Mimo że ustalenie dochodu skarżącej mogło być błędne, nie miało ono wpływu na wynik sprawy, ponieważ nawet przy prawidłowym obliczeniu dochodu, skarżąca przekraczała kryterium dochodowe. Jednakże, uzasadnienie odmowy przyznania zasiłku specjalnego celowego było arbitralne i nie pozwalało na poznanie ratio decyzyjnego organów, co naruszało wymogi art. 7 k.p.a.
Stan faktyczny
Skarżąca I.D. wnioskowała o zasiłek celowy na zakup leków i opału. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, uznając, że dochód rodziny skarżącej przekracza ustawowe kryterium. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy tę decyzję. Skarżąca zarzuciła błędne wyliczenie dochodu, zawyżenie wartości kredytu oraz nie uwzględnienie jej trudnej sytuacji zdrowotnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na niewłaściwe uzasadnienie odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant st. sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi I.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...], nr [...]. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 7 pkt 5, art. 8 ust. 1 pkt 3, art. 39 ust. 1 i 2, art. 41 pkt 1 oraz art. 106 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej ( tekst jednolity Dz. U. z 2009r. Nr 175 poz. 1362), działający z upoważnienia Prezydenta Miasta B. Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił I. D. świadczenia pieniężnego na zakup leków i opału. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż w wywiadzie środowiskowym ustalony został dochód rodziny wnioskodawczyni z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku. Na dochód ten składała się renta inwalidzka wnioskodawczyni w wysokości 592 zł, dodatek pielęgnacyjny w kwocie 173 zł, dotacja do czynszu w wysokości 175, 29 zł oraz 1/12 pożyczki wynoszącą 600,85 zł, co łącznie stanowiło kwotę 1541,33 zł. Uznano, iż kryterium dochodowe dla rodziny wnioskodawczyni wynosi 702 zł i jako przyczynę odmowy przyznania pomocy wskazano przekroczenie przez wnioskodawczynię ustawowego kryterium dochodowego. Jednocześnie organ rozpatrzył sprawę w aspekcie uprawnień do zasiłku specjalnego celowego i zasiłku celowego zwrotnego, które mogą być przyznane na podstawie art. 41 ust.1 lub 2 ustawy o pomocy społecznej osobom lub rodzinom nie spełniających kryterium dochodowego w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Dokonując analizy wydatków ponoszonych na pomoc oraz posiadanego budżetu organ stwierdził, iż nie jest w stanie zabezpieczyć wszystkich potrzeb zgłaszających się po pomoc i pozostające do dyspozycji środki finansowe muszą zostać przeznaczone dla osób i rodzin znajdujących się w najtrudniejszych sytuacjach życiowych. Oceniając sytuację wnioskodawczyni jako trudną lecz nie należąca do szczególnych, organ odmówił jej przyznania pomocy. W odwołaniu od opisanej wyżej decyzji I. D. zarzuciła nieprawidłowe wyliczenie dochodu jej rodziny poprzez zawyżenie wartości kredytu, z którego korzystała od czerwca 2008r. i który w części spłaciła, a następnie trzykrotnie podwyższała. Oświadczyła, iż rozpoznając jej poprzedni wniosek , jako 1/12 kredytu uznano również 600 zł, a wysokość kredytu na skutek spłat ulegała zmianie, a spłaty tej nie uwzględniono obliczając dochód. Wskazała nadto, iż uzyskiwana w kwocie 175, 29 zł dotacja na mieszkanie stanowi kwotę przyznaną na trzy osoby, a w tym jej syna, który studiuje w K. i przebywa tylko kilka razy w roku w domu. W dalszej części swego odwołania I. D. podniosła, iż syn nie posiada stypendium, a mąż spłaca zadłużenie alimentacyjne, wobec czego opłaty stałe rodziny przewyższają jej rentę. Opisała swoją sytuację zdrowotną wykazując, iż jest osobą cierpiącą na dużą ilość poważnych schorzeń (udar mózgu, choroba onkologiczne) zaliczoną do I grupy inwalidzkiej z orzeczeniem znacznego stopnia niepełnosprawności. Wskazała na brak żywności i lekarstw, a także brak możliwości korzystania z koniecznej dla niej rehabilitacji. Wskutek wniesionego odwołania sprawa rozpatrzona została przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., które decyzją z dnia [...]r. Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1pkt 1 k.p.a, utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy powołał się na brzmienie art. 39 ustawy o pomocy społecznej podkreślając, iż uregulowany w tej normie rodzaj wsparcia przyznawany jest na zasadzie uznania administracyjnego. Wskazał ponadto, iż pomoc społeczna udzielana jest osobom lub rodzinom, które spełniają dwa kryteria- kryterium dysfunkcji, o którym mowa w art. 7 ustawy, takie jak ubóstwo, sieroctwo, bezrobocie, niepełnosprawność, długotrwała lub ciężka choroba. Drugim kryterium jest natomiast kryterium dochodowe, o którym mowa w art. 8 ustawy o pomocy społecznej. Mając na względzie, iż organ I instancji odmówił przyznania odwołującej pomocy na zakup leków i opału z powodu przekroczenia przez stronę kryterium dochodowego organ odwoławczy uznał, iż rozstrzygnięcie to nie narusza prawa, prawidłowo bowiem ustalono jej dochód. Kolegium wskazało, iż na dochód ten w kwocie 1 541,33 zł, uzyskany przez stronę w styczniu 2010r. składała się renta inwalidzka odwołującej (592 zł), zasiłek pielęgnacyjny (173,10 zł), dotacja do czynszu (175,29 zł) i 1/12 pożyczki (600,85 zł). Kryterium dochodowe, którego nieprzekroczenie pozwala na przyznanie wsparcia z ustawy o pomocy społecznej wynosi natomiast dla dwuosobowej rodziny 702 zł. W takiej sytuacji, zdaniem Kolegium organ I instancji zobowiązany był wziąć pod uwagę okoliczności, które mogłyby uzasadniać przyznanie odwołującej specjalnego zasiłku celowego, przysługującego w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż analiza treści art. 41 ustawy o pomocy społecznej, regulującego zasady przyznawania specjalnych zasiłków celowych jednoznacznie przesądza o zupełnie wyjątkowym charakterze tego rodzaju świadczenia. Ustawodawca zaznaczając, że zasiłek może być przyznany w szczególnie uzasadnionych przypadkach określa jednocześnie, iż decyzja w tym przedmiocie ma charakter uznaniowy. Kolegium odwołało się nadto do zapisu zamieszczonego w art. 3 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, gdzie określone zostało, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny być uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Zauważono zatem, iż organy administracji nie posiadają całkowitej swobody w zakresie przyznawania zasiłków celowych, gdyż zasadniczym ograniczeniem są możliwości konkretnego ośrodka pomocy społecznej, a w braku środków finansowych na przyznawanie zasiłków celowych organu administracji winny dzielić posiadane środki pomiędzy wszystkie osoby ubiegające się o tę formę wsparcia. Oceniając przyczyny, dla których odmówiono stronie przyznania specjalnego zasiłku celowego Kolegium uznało, iż zostały one w sposób precyzyjny i jednoznaczny przedstawione. Organ I instancji opisał bowiem, iż z budżetu posiadanego na 2010r. na zadania własne organ otrzymał 1 800 000 zł, co pozwala wydatkować miesięcznie 150 000 zł. W miesiącu styczniu 2010r. z pomocy w formie dożywiania skorzystały 1 134 osoby, które spełniły kryterium dochodowe określone w ustawie o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", a na pomoc w tej formie przeznaczono 130 854 zł. Pozostałe środki wydatkowane zostały przez organ na pomoc dla 73 osób spełniających kryterium dochodowe określone w ustawie o pomocy społecznej. Uznano, że ograniczone możliwości finansowe ośrodka mogą determinować treść rozstrzygnięcia, a zatem decyzja organu I instancji nie narusza prawa. Dodatkowo wyjaśniono, że nie tylko osoby pobierające świadczenia w postaci zasiłków stałych i okresowych lecz również inni obywatele, w tym emeryci i renciści oraz osoby uzyskujące płace minimalne nie mają możliwości pokrycia z budżetu państwa lub gminy wszystkich kosztów zakupu leków czy opału. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach I. D. zaprzeczyła ustalonemu przez organ stanowi faktycznemu odnośnie wysokości pobranego przez nią kredytu. Wskazała, iż zaciągnęła kredyt w czerwcu 2008r. i nie spłaciła go w całości, a obecnie otrzymuje kredyt "dobierany", jednakże w styczniu 2010r. nie otrzymała żadnych pieniędzy z tego tytułu. Wyliczając dochód uzyskany w styczniu 2010r. stwierdziła, iż wyniósł on na dwie osoby 880 zł. Jej zdaniem bowiem dodatek mieszkaniowy powinien zostać rozdzielony na trzy osoby, gdyż uwzględnia się w nim również syna, który jest studentem i mieszka obecnie w K., aczkolwiek pozostaje zameldowany w mieszkaniu skarżącej. Skarżąca uznała odmowę przyznania jej pomocy za decyzję krzywdzącą, nie uwzględniającą jej trudnej sytuacji zdrowotnej. Jest bowiem niezdolna do samodzielnej egzystencji, posiadając orzeczenie o niepełnosprawności znacznego stopnia na stałe. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie stwierdzając, iż zarzuty postawione przez skarżącą są bezzasadne i przytoczył tożsamą, co w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) zwanej dalej w p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sprawa skarżącej rozpatrywana była przez organy pomocy społecznej w aspekcie możliwości, jakie dają przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm). Rozważały bowiem możliwość przyznania skarżącej pomocy w postaci zasiłku celowego z przeznaczeniem na pokrycie kosztów leków i opału, jak też zasiłku specjalnego celowego. W tej sytuacji organy rozpatrujące sprawę skarżącej słusznie dostrzegły konieczność ustalenia wysokości dochodu osoby występującej o wsparcie ze strony organów pomocy społecznej określone w treści art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Ustalenia w tym zakresie zostały przez skarżącą zanegowane, co nakłada na Sąd obowiązek kontroli tej spornej kwestii. Stosownie do art. 8 ust. 3 przywołanej ustawy, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania. Ustawodawca sprecyzował nadto katalog wydatków zmniejszających uzyskiwany przez wnioskodawcę dochód, a także katalog przychodów, których nie traktuje się jako dochód w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej ( art. 8 ust. 4 ustawy). Oba te katalogi mają charakter zamknięty, co nie dopuszcza możliwości wykładni rozszerzającej. Wśród wpływów, które nie są z woli ustawodawcy traktowane jako dochód, nie zamieszczono kwot pożyczek czy kredytów bankowych, a jednolite w tym zakresie stanowisko orzecznictwa sądów administracyjnych pozwala bezspornie przyjąć, iż przychody te stanowią z punktu widzenia ustawy o pomocy społecznej wpływu podlegające wliczeniu do dochodu ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2006 r. w sprawie sygn. akt I OSK 700/06, publ. LEX nr 320923). Podzielając zaprezentowany pogląd Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że w przypadku uzyskania przez skarżąca, w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku, kredytu bankowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty kryterium dochodowego dwuosobowej rodziny, należało wliczyć ten rodzaj przychodu do jej dochodu obliczanego dla potrzeb załatwienia jej wniosku o udzielnie pomocy społecznej Zważyć trzeba, iż kwotę tę, po myśli art. 8 ust.11 ustawy o pomocy społecznej rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony. Jak wynika z przedstawionego Sądowi do kontroli materiału sprawy, na karcie 43 i nast. akt administracyjnych znajduje się harmonogram spłat i umowa pożyczki zawartej przez skarżąca z [...] w dniu [...]r., a więc w okresie, o którym mowa w art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej. Po dokonaniu analizy treści zawartej przez skarżącą umowy kredytowej i harmonogramu spłat przyznanego jej kredytu Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał jednak za błędne obliczenie przez organ pomocowy przychodu skarżącej z tytułu udzielonego jej kredytu. Umowa przedstawiona na k.44 akt administracyjnych pozwala na odczytanie, iż rzeczywistą kwotą przychodu skarżącej w okresie 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku jest kwota 3000 zł. Jak stanowi pkt 4 umowy bank postawił do dyspozycji pożyczkobiorcy kwotę 5809.89 zł ze względu na potrącenie składki ubezpieczeniowej, prowizji bankowej i opłaty przygotowawczej. Z kwoty postawionej do dyspozycji skarżącej potrącono nadto kwotę, która stanowić mogła jej dochód w rozumieniu art. 8 ust. 3 i 11 ustawy o pomocy społecznej w latach 2008/2009, gdyż udzielony we wrześniu 2009r. kredyt miał charakter konsolidacyjny pozwalający skarżącej na regulację zadłużenia zaciągniętego w latach poprzednich. Z tych względów niesłusznym było, zdaniem Sądu, ustalenie organu, iż skarżąca z tytułu zaciągniętego kredytu uzyskała dochód w wysokości 7 200 zł. Należy zgodzić się z poglądem, iż w sytuacji, gdy pożyczkobiorca samodzielnie stworzył sobie możliwość zabezpieczenia niezbędnych potrzeb życiowych poprzez dysponowanie niezbędnymi do utrzymania środkami finansowymi pochodzącymi z kredytu bankowego, pomoc społeczna zwolniona jest od konieczności jego wspierania, jako że działa wyłącznie subsydiarnie. Obliczając jednakże dochód osób korzystających z kredytów nie można tratować jako ich przychody kwot stanowiących wynagrodzenie banku z tytułu udzielanych pożyczek, czy innych opłat ponoszonych przez kredytobiorcę w chwili zawierania umowy. Jako dochód pożyczkobiorcy z tytułu pobranej pożyczki może być uznana wyłącznie kwota netto przyznana przez bank i wypłacana do rąk kredytobiorcy. Wniosek taki wyprowadzić można z treści art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, gdzie ustawodawca wyraźnie wskazuje, iż dochody, które mają wpływ na ustalanie prawa do świadczeń pomocowych to dochody netto. Tym samym sposób wyliczenia dochodu skarżącej nie był prawidłowy. Uchybienie to jednak pozostawało bez wpływu na wydane w sprawie rozstrzygnięcie i nie mogło stać się przyczyną uwzględnienie skargi. Niezależnie od tego, czy wysokość uzyskanych przez skarżącą z tytułu kredytu bankowego wyniosła miesięcznie 600 zł, jak to przyjął organ I instancji, czy też była równa 250 zł, jak wynika to z prawidłowego obliczenia 1/12 z trzech tysięcy złotych kredytu faktycznie udzielonego skarżącej, konieczność doliczenie tej kwoty do dochodu skarżącej z pozostałych źródeł, powodowała, że przekroczyła ona kryterium dochodowe, które w przypadku dwuosobowej osobowej rodziny wynosi 702 zł. Organy orzekające prawidłowo bowiem przyjęły, że do dochodu skarżącej, obok renty inwalidzkiej i dodatku pielęgnacyjnego podlega także wliczeniu uzyskiwany przez nią dodatek mieszkaniowy. Zważyć trzeba przede wszystkim, iż art. 8 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej nie wymienia dodatku mieszkaniowego, jako świadczenia, które nie wlicza się do dochodu osoby ubiegającej się bądź korzystającej z pomocy społecznej. Aby dodatek mieszkaniowy mógł być wliczony do dochodu osoby starającej się o przyznanie pomocy społecznej musi on zostać przyznany na jej rzecz. Tylko wtedy, gdy dodatek mieszkaniowy przyznano by kilku uprawnionym lub na rzecz innej osoby zamieszkującej razem z wnioskującym o pomoc społeczną, świadczenie to nie miałoby wpływu na jego sytuację finansową. W badanej sprawie skarżąca jednak nie kwestionowała faktu, iż jest adresatem uprawnienia w postaci dodatku mieszkaniowego, a jedynie twierdziła, iż jako uprawnieni do tego świadczenia powinni być traktowani również jej były mąż i syn, jako zameldowani razem z nią w lokalu. Pogląd ten jednak nie znajduje oparcia w przepisach ustawy o dodatkach mieszkaniowych, a także nie odpowiada stanowi faktycznemu sprawy. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżona i utrzymana nią w mocy decyzją nie mogły jednak pozostać w obrocie prawnym ze względu na inne, dostrzeżone przez Sąd uchybienie, które mogło mieć wpływ na załatwienie sprawy. Niespełnienie przesłanki kryterium dochodowego po stronie skarżącej skutkowało rozpoznanie jej wniosku w aspekcie zasiłku specjalnego celowego zwrotnego, o którym mowa w art. 41 ustawy o pomocy społecznej. Zgodzić się przyjdzie z Samorządowym Kolegium Odwoławczym, iż świadczenie, o które ubiega się skarżąca, należy do świadczeń, którego organ nie musi lecz które może przyznać. Oznacza to zatem, że rozstrzygnięcie w sprawie przyznania specjalnego zasiłku celowego wydawane jest w ramach tak zwanego uznania administracyjnego. Sądowa kontrola decyzji uznaniowych sprowadza się do oceny, czy organ wydając decyzję o określonej treści nie przekroczył granic swobodnej oceny, a więc czy decyzja nie jest obarczona cechą dowolności i czy prawidłowo został w niej uzasadniony wybór danego rozstrzygnięcia sprawy. Stosownie do art. 7 k.p.a. załatwienie sprawy nastąpić powinno w sposób zgodny ze słusznym interesem strony, jeżeli jest to możliwe i zgodne z przepisami obowiązującego prawa, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny. Uznanie administracyjne, stanowiące możliwość wyboru rozstrzygnięcia sprawy, nie jest przeto równoznaczne z całkowitą dowolnością sposobu załatwienia sprawy. Motywy, jakimi kieruje się organ dokonując jednego możliwych wyborów muszą tym samym zostać przedstawione w sposób przekonywujący i racjonalny po to, by móc ocenić prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy w aspekcie obu interesów (słusznego interesu strony i społecznego) uwypuklonych w treści art. 7 k.p.a. Organ obowiązany jest także uzasadnić, w czym przejawia się interes społeczny, a nadto, w przypadku odmownego załatwienia sprawy, logicznie wytłumaczyć w czym przejawia się nadrzędność interesu społecznego i z jakich względów sprawa nie mogła zostać załatwiona w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela. Ustalenie powyższe nie może być bowiem dokonywane w wyniku abstrakcyjnej wykładni obu pojęć interesu społecznego i słusznego interesu strony, lecz powinno przede wszystkim uwzględniać okoliczności konkretnej sprawy. Analizując treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że nie uwzględnia ona wyżej wymienionych wymagań. Orzekając w przedmiocie przyznania specjalnego zasiłku celowego w niniejszej sprawie organy bezspornie wzięły pod uwagę interes społeczny. Szczegółowo opisały bowiem sytuację finansową ośrodka pomocy społecznej dowodząc, iż nie wszyscy potrzebujący wsparcia z terenu Miasta B. mogą liczyć na przyznanie im pomocy. Jednakże budzi zastrzeżenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego analiza sprawy z punktu widzenia słusznego interesu strony. Organ I instancji ocenił bowiem sytuację wnioskodawczyni jednym zdaniem, jako "trudną lecz nie należącą do szczególnych", co w jego opinii uzasadniało odmowę przyznania jej pomocy. Takie uzasadnienie stanowiska organu jawi się jako arbitralne, nie pozwalające na poznanie jego ratio. Ważąc dwa rodzaje interesów - słuszny interes strony oraz interes publiczny przejawiający się w sprawie koniecznością oszczędzenia niewielkich zasobów finansowych przeznaczonych na zadania własne, tak by udzielić pomocy wyłącznie najbardziej potrzebującym, organ nie mógł pominąć szczegółowego rozważenia sytuacji życiowej, zdrowotnej, a także finansowej skarżącej. Dopiero szczegółowa, a nadto przekonywująco uzasadniona ocena jej sytuacji mogłaby pozwolić na przyznanie racji organowi, co do braku możliwości załatwienia sprawy w sposób zgodny ze słusznym interesem skarżącej. Trudno jest bowiem ocenić, jako słuszne zakwalifikowanie skarżącej, jako osoby, która nie znajduje się właśnie w tej szczególnej sytuacji, jaka pozwala na wydatkowanie ograniczonych środków finansowych na jej rzecz. Wyrażone przez organ stanowisko nie jest wystarczającym wyjaśnieniem przyczyn odmowy skorzystania z możliwości, jakie daje organowi przepis art. 41 ustawy o pomocy społecznej i nie zasługuje zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na aprobatę. Gdyby bowiem organ stwierdził, iż posiadane przez niego środki finansowe wykluczają udzielenie jakiejkolwiek pomocy finansowej, co w sposób oczywisty tłumaczyłoby odmowę jej udzielenie również skarżącej, uzasadnienie przedstawione w decyzji organu I instancji spełniałoby należyta rolę. Jednakże wykazując, iż możliwości finansowe ośrodka są wyłącznie ograniczone, a tym samym pozwalają na zaspokojenie tylko części potrzeb mieszkańców gminy, obowiązkiem organu było wykazać z jakich przyczyn skarżąca nie mieściła się w tej właśnie grupie. Uzasadnienie powyższej kwestii musi nadto odpowiadać regułom określonym w treści art. 107 § 3 k.p.a. Przechodząc do analizy decyzji organu odwoławczego zauważyć trzeba, iż również w uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia, poza rozważaniami w zakresie sytuacji finansowej ośrodka pomocy społecznej, brak jest tu odniesienia do oceny słusznego interesu strony z uwzględnieniem konkretnej sytuacji życiowej skarżącej. Tym samym, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyważenia dwojakiego rodzaju interesów, o których stanowi art. 7 k.p.a., społecznego oraz interesu obywatela, konieczne przy podejmowaniu decyzji opartej na uznaniu administracyjnym nie zostało dokonane w sposób należyty, co uzasadnia uwzględnienie skargi W ponownym postępowaniu konieczne będzie zatem dokonanie wszechstronnej analizy sytuacji skarżącej w aspekcie szczególnie uzasadnionego przypadku, o którym mowa w treści art. 41 ustawy o pomocy społecznej. Dokonując oceny sytuacji skarżącej organ w uzasadnieniu wydanej decyzji uzasadni przekonywująco brak możliwości załatwienia sprawy w sposób zgodny ze słusznym interesem skarżącej względnie załatwi sprawę uznając ten interes, jako nadrzędny jednocześnie wykazując z jakich nastąpiło to powodów . Z powyższych przyczyn orzeczono na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a , jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło