IV SA/Gl 42/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński, Sędziowie NSA Zofia Borowicz, WSA del. Barbara Rymaszewska (spr.), Protokolant st. sekr. Alicja Sadowska, po rozpoznaniu w dniu 09 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie o zasiłek stały uchyla zaskarżone postanowienie Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. odmówił przyznania J. M. zasiłku stałego. Decyzję doręczono wnioskodawcy w dniu [...]r. W dniu [...] r. J. M. złożył w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w S. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z odwołaniem od w/w decyzji, wskazując w uzasadnieniu, iż jest osobą schorowaną i jego samopoczucie znacznie się pogorszyło po wizycie pracownika pomocy społecznej i po otrzymaniu decyzji odmownej. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. odmówiło J. M. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w treści zaskarżonej decyzji strona została prawidłowo pouczona, iż przysługuje jej prawo wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., za pośrednictwem organu pierwszej instancji, w terminie 14 dni od daty otrzymania decyzji. W złożonym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania J. M. nie uprawdopodobnił zdaniem organu, że niezachowanie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy, a jedynie wskazał na pogorszenie samopoczucia, co nie spełnia przesłanki wskazanej w art. 58 § 1 k.p.a. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem - w razie uchybienia terminu, w tym uchybienia terminu do wniesienia odwołania, należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z kolei § 2 art.58 k.p.a. stanowi, że zainteresowany jest obowiązany wnieść tego rodzaju prośbę w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, przy czym jednocześnie z wniesieniem prośby zainteresowany jest obowiązany dopełnić czynności, dla której określony był termin tj. wnieść odwołanie. Zdaniem organu powyższe przepisy wyraźnie wskazują iż instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy. Zatem istnienie choćby winy nieumyślnej, niedbalstwa, po stronie zobowiązanego do dokonania czynności stanowi negatywną przesłankę do przywrócenia terminu. Na powyższe postanowienie z dnia [...] r. J. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, nie precyzując bliżej zarzutów. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, argumentując jak w zaskarżonej decyzji. W dniu [...] r. J. M., na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym dodatkowo wyjaśnił, że choruje na [...]. Przedstawił na tą okoliczność kartę wypisową ze szpitala i zaświadczenie z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) – zwanej dalej ustawą o p.s.a., sądy administracyjne wykonują wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego oraz przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. W przypadku stwierdzenia naruszenia prawa Sąd władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję, o czym stanowi art.145§ 1 ustawy o p.s.a. przy czym, zgodnie z treścią art.134§1 tej ustawy rozstrzygając w granicach danej sprawy, sąd nie jest związanymi zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a zatem ocenia legalność decyzji również z urzędu. Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej kognicji stwierdzić trzeba, iż jest ona uzasadniona. W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, iż uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia, dopełniając jednocześnie czynności, dla której określony był termin(art. 58 §1 i 2 k.p.a.). W rozpoznawanej sprawie czynnością tą było wniesienie odwołania od decyzji organu I instancji. Skarżący spóźnił się ze złożeniem odwołania od decyzji organu I instancji o 14 dni – termin do wniesienia odwołania od decyzji doręczonej w dniu [...]r. upływał z dniem [...]r., zaś odwołanie zostało złożone w dniu [...]r. Skarżący wraz z wnioskiem przywrócenie terminu złożył odwołanie, dopełnił zatem wymogu zawartego w art. 58 §2 k.p.a. Kodeks postępowania administracyjnego wymaga uprawdopodobnienia okoliczności, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. Strona winna zatem uprawdopodobnić, że mimo zachowania należytej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie z powodu istnienia przeszkody od niej niezależnej, trudnej w danych warunkach do przezwyciężenia. Przeszkoda ta musi istnieć przez cały czas biegu terminu przepisanego dla dokonania danej czynności. Wskazując na różnice między udowodnieniem a uprawdopodobnieniem komentatorzy podkreślają, iż udowodnienie czyni istnienie pewnego faktu pewnym, uprawdopodobnienie – tylko prawdopodobnym. Udowodnienie służy przekonaniu organu orzekającego o prawidłowości pewnego twierdzenia, uprawdopodobnienie służy obudzeniu w organie orzekającym ufności w to, że pewne twierdzenie odpowiada prawdzie. Uprawdopodobnienie jest czynnością procesową, stwarzającą w świadomości organu większy lub mniejszy stopień przekonania o prawdopodobieństwie jakiegoś faktu (Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz pod red. M.Jaśkowskiej, A.Wróbla, Zakamycze 2000, str.371). We wniosku o przywrócenie terminu J. M. powoływał się na pogorszenie samopoczucia jako przyczynę opóźnienia. Pozornie zatem wydaje się, iż nie jest to okoliczność niezależna od wnioskodawcy i nie mieści się ona wśród przyczyn uzasadniających uwzględnienie wniosku. Trafnie również organ zauważa, iż to na odwołującym się spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia przyczyny uzasadniającej wniosek o przywrócenie terminu. Nie zwalnia to jednak organu od przeprowadzenia wyczerpującego postępowania wyjaśniającego w celu wyjaśnienia wszystkich okoliczności spornych. Skoro organ zamierzał zakwestionować zasadność wniosku o przywrócenie terminu, powinien był wezwać wnioskodawcę do wyjaśnienia, czy wskazana przez niego we wniosku przesłanka usprawiedliwiająca w jego mniemaniu opóźnienie polegała rzeczywiście tylko na pogorszeniu samopoczucia, czy były to głębsze przyczyny i złożenia na tę okoliczność stosownych dowodów jak np odpowiedniej treści zaświadczenia lekarskiego. Należy bowiem pamiętać, iż J.M. jest osobą schorowaną, długotrwale niezdolną do jakiejkolwiek pracy, od lat cierpi na [...]. Ze znajdującego się w aktach wywiadu środowiskowego wynika, iż ma on trudności w zrozumieniu zasad procedury i stawianych mu ze strony organów wymagań. Obowiązkiem organu było zatem przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia, czy lakonicznie określone przez J.M. "pogorszenie samopoczucia" nie było w istocie takim pogorszeniem stanu zdrowia (np. nawrotem [...]), która uniemożliwiała mu złożenie odwołania w ustawowym terminie oraz – w razie uzyskania pozytywnej odpowiedzi na to pytanie – do kiedy taki stan zdrowia się utrzymywał., w szczególności czy wniosek o przywrócenie terminu został złożony nie później niż 7 dni po ustaniu tego stanu. Zaniechanie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego dla ustalenia powyższych przyczyn doprowadziło do niewyjaśnienia okoliczności mających istotny wpływ na wynik postępowania, co jest naruszeniem norm art. 7 i 77k.p.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy winien uzupełnić postępowanie wyjaśniające zgodnie z powyższymi wskazaniami. Z uwagi na powyższe sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit c ustawy o p.s.a.