IV SA/Gl 420/05
WyrokWSA w Gliwicach2006-06-07
Skład orzekający: Stanisław Nitecki, Beata Kalaga-Gajewska, Teresa Kurcyusz-Furmanik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba zamieszkująca wspólnie z inną osobą, z którą nie jest spokrewniona, ale która zaspokaja jej podstawowe potrzeby życiowe, może być uznana za pozostającą z nią w faktycznym związku, wspólnie zamieszkującą i gospodarującą w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, co skutkuje wliczeniem dochodu tej drugiej osoby do dochodu rodziny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kluczowe dla ustalenia, czy osoby tworzą rodzinę w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, są wspólne zamieszkiwanie i gospodarowanie, a nie formalne więzi. Skoro skarżąca nie dysponuje własnymi dochodami, a jej centrum życiowych spraw znajduje się w miejscu zamieszkania z inną osobą, która zaspokaja jej podstawowe potrzeby, organy zasadnie uznały, że osoby te wspólnie gospodarują. Dochód tej rodziny przekraczał kryterium dochodowe, co skutkowało odmową przyznania zasiłku celowego.Stan faktyczny
A. P. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku celowego na dofinansowanie zakupu żywności i środków czystości. Prezydent Miasta odmówił przyznania zasiłku, uznając, że skarżąca wraz z D. B. tworzą rodzinę, której dochód przekracza kryterium dochodowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. A. P. wniosła skargę do WSA, kwestionując ustalenie, że tworzy rodzinę z D. B. i że jej dochód jest zbyt wysoki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędziowie WSA Beata Kalaga-Gajewska, WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Wita, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę
Prezydent Miasta R. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 106 ust. 4, art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił A. P. przyznania zasiłku celowego na dofinansowanie do zakupu żywności i środków czystości. W uzasadnieniu decyzji organ ten wskazał, że A. P. jest zameldowana na pobyt stały w gminie J., jednakże zamieszkuje wspólnie z D. B., z którym stanowi rodzinę w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej. Rodzina ta nie spełnia wymogów do otrzymania zasiłku celowego, ponieważ dochód jej przekracza kryterium dochodowe przewidziane dla tego typu rodziny. Nadto organ ten wskazał, że odrębną decyzją przyznano stronie pomoc w formie bezpłatnych obiadów w Parafialnej Jadłodajni [...].
Z decyzją tą nie zgodziła się A. P., która wniosła odwołanie. W motywach odwołania wskazała, że z D. B. nie stanowi rodziny, nie odrzuca jedzenia oferowanego przez D. B.. W odwołaniu tym zakwestionowała zarzucanie jej marnotrawstwa przyznanego świadczenia jak również występowanie u niej problemu [...] i uznała, że ten problem jej nie dotyczy i z tego powodu nie widzi za zasadne poddanie się leczeniu odwykowemu. Nadto zaznaczyła, że ma prawo sama decydować, gdzie mieszka jak również co czyni oraz domaga się odpowiedniego traktowania z uwagi na to że jest człowiekiem.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ ten wpierw przywołał unormowania dotyczące przyznawania zasiłków celowych, następnie dokonał analizy zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie i podzielił stanowisko organu pierwszej instancji sprowadzające się do tego, że A. P. i D. B. stanowią rodzinę w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej. Dochód tak ujmowanej rodziny przekracza kryterium dochodowe dla niej przewidziane, a tym samym tak rozumiana rodzina nie spełnia wymogów do otrzymania zasiłku celowego. Nadto organ ten zaznaczył, że skarżąca mocą innej decyzji otrzymała pomoc w formie bezpłatnych obiadów.
Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosła A. P.. W skardze tej zarzuciła organom administracji wadliwość przeprowadzonego postępowania i zakwestionowała przyjęte ustalenia. W szczególności skarżąca zakwestionowała kluczową okoliczność a mianowicie to, że stanowi rodzinę w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej z D. B.. Jej zdaniem D. B. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a z posiadanych środków finansowych zaspokaja własne potrzeby bytowe i życiowe, tym bardziej, że jest od dzieciństwa chory, a pracownicy socjalni swoim postępowaniem przyczyniają się do jego pogorszenia. Nie zgodziła się z zarzutami postawionymi przez organy administracji, a dotyczącymi nadużywania [...] oraz wskazała, że nie ma możliwości zamieszkiwania w miejscu zameldowania na pobyt stały.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i przywołało analogiczną argumentację jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) nie wykazała, by zaskarżona decyzja naruszała wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
W pierwszej kolejności przyjdzie przywołać treść istotnych dla rozstrzygnięcia przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 64, poz. 593 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 6 pkt 14 tej ustawy pojęcie rodziny oznacza osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. Stosownie natomiast do treści art. 8 ust. 3 wskazanej ustawy za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, bez względu na tytuł i źródło jego uzyskania, pomniejszoną o – miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach i kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Do tego dochodu nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego oraz wartości świadczeń w naturze.
W przypadku rozpatrywanej sprawy kluczowym zagadnieniem jest ustalenie czy skarżąca stanowi rodzinę w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej z D. B.. Organy administracji w następstwie przeprowadzonych czynności procesowych ustaliły, że skarżąca stanowi rodzinę z D. B., natomiast A. P. twierdzi, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i nic jej nie łączy z D. B.. Jak wynika z treści art. 6 pkt 14 ustawy o pomocy społecznej rodzinę stanowią osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. Z treści wskazanego przepisu wynika, że na gruncie pomocy społecznej relacje formalne między osobami nie odgrywają żadnej roli, natomiast kluczowe znaczenie posiadają takie elementy jak wspólne zamieszkiwanie i gospodarowanie, które są wyznacznikiem pozostawania w faktycznym związku. Jak wynika ze zgromadzonych w sprawie akt administracyjnych A. P. i D. B. wspólnie zamieszkują. Co prawda A. P. posiada stałe zameldowanie na terenie gminy J. i jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w Ż., to jednak jej centrum spraw życiowych zlokalizowane jest w R.. Osoby te twierdzą, że wspólnie nie gospodarują, jednakże A. P. nie dysponuje żadnymi własnymi dochodami, a zaspokaja najniezbędniejsze potrzeby, a nadto z pism procesowych w sprawie wynika, że prowadzenie odrębnego gospodarstwa domowego istnieje od Świąt [...] w 2004 r., a wniosek o przyznanie świadczenia został złożony [...] 2005 r. Tym samym twierdzenia zarówno skarżącej o prowadzeniu osobnych gospodarstw domowych nie są wiarygodne, a ustalenia organów administracji znajdują umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym.
Kolejnym zagadnieniem wymagającym wyjaśnienia jest kwestia dochodu tak rozumianej rodziny. Jak już zostało to zaznaczone, dochód ten składa się z renty socjalnej D. B., jego zasiłku pielęgnacyjnego oraz dodatku mieszkaniowego i wynosi [...] zł i jest wyższy od kwoty 632 zł przewidzianej dla dwuosobowej rodziny.
W przedstawionym stanie faktycznym i prawnym organy administracji zasadnie uznały, że skarżąca nie spełnia wymogów do otrzymania zasiłku celowego, a może jedynie ubiegać się o przyznanie zasiłku celowego specjalnego. Należy również zaznaczyć, że w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji jak również w skardze skarżąca podnosi okoliczności, które nie były brane pod uwagę przy podejmowaniu kwestionowanych rozstrzygnięć, a dotyczących nadużywania [...] i marnotrawstwa przyznanego świadczenia. Okoliczności te były brane pod uwagę przez wskazane organy przy ocenie zasadności przyznania skarżącej zasiłku celowego specjalnego, natomiast w niniejszym postępowaniu na wskazane okoliczności nie powoływały się przy podejmowaniu rozstrzygnięć.
Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło