IV SA/Gl 420/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant sekr. sąd. Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2007 r. sprawy ze skargi Ł. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę. Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w T., działający z upoważnienia Burmistrza Miasta T. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 16 w związku z art. 49 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o zasiłkach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) przyznał Ł. N. zasiłek pielęgnacyjny od 1 stycznia 2006 r. bezterminowo w wysokości [...]zł miesięcznie. W uzasadnieniu decyzji podał, że na mocy powołanego w podstawie prawnej art. 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wnioskodawczyni kwalifikuje się do otrzymania tego zasiłku, wobec ukończenia 75 lat życia. Odwołanie od wskazanej decyzji wniosła Ł. N., która wyraziła swoje niezadowolenie. Zdaniem odwołującej się, prawo do zasiłku pielęgnacyjnego powinna otrzymać począwszy od września 2005 r., a nie jak przyznano jej ten zasiłek od stycznia 2006 r. Dodała, że poprzednio otrzymywała ten zasiłek z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, przy czym ostatni zasiłek otrzymała w sierpniu 2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazało, że wnioskującej przyznano zasiłek pielęgnacyjny w wysokości [...] zł miesięcznie od 1 stycznia 2006 r., wobec spełnienia wymogu ustawowego określonego w art. 16 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych (ukończenia 75 lat życia). Ustosunkowując się do żądania wyrażonego w odwołaniu przyznania świadczenia od września 2005 r., Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z zapisem art. 24 ust 2 powoływanej ustawy, prawo od świadczenia ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, a to nastąpiło właśnie [...] stycznia 2006 r. Dodatkowo wyjaśniając, że w przypadku strony nastąpiła zmiana podmiotu realizującego świadczenie, dodało, iż sytuacja taka przewidziana została w art. 50 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z tym przepisem obowiązek poinformowania strony o zmianie podmiotu realizującego świadczenie rodzinne spoczywa na podmiocie dotychczas zobowiązanym i realizującym dotychczas zasiłki rodzinne, pielęgnacyjne lub wychowawcze do dnia wejścia w życie obowiązującej obecnie ustawy. Wyjaśniło także, że wobec braku poinformowania odwołującej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych o zmianie podmiotu realizującego obecnie świadczenia, strona ponosząca szkodę może dochodzić zadośćuczynienia na drodze powództwa cywilnego. Nie godząc się z powyższą decyzją, Ł. N., wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej wskazując na otrzymanie ostatniego zasiłku w sierpniu 2005 r., domagała się przyznania zasiłku pielęgnacyjnego od września do grudnia 2005 r, w łącznej wysokości [...] zł. Wyjaśniła, że pozostaje na wyłącznym utrzymaniu męża i przedmiotowy zasiłek jest jedynym jej dochodem osobistym. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi i przywołało analogiczną argumentację jaką zaprezentowało w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpatrując niniejszą sprawę, zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) nie wykazała, by zaskarżona decyzja naruszała wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Przedmiotem postępowania jest wniosek skarżącej z dnia [...] stycznia 2006 r. o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego. Kwestię uprawnień do zasiłków rodzinnych, zasiłków pielęgnacyjnych oraz innych świadczeń rodzinnych reguluje ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.). Przepisy tego aktu prawnego mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie dają organom administracyjnym ani sądowi administracyjnemu uprawnień do uznaniowego traktowania oraz rozstrzygania o problematyce uregulowanej ustawą. Stosownie do postanowień art. 16 ust. 1 przywołanej ustawy zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia osobie niepełnosprawnej opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Zgodnie z ust. 2 pkt 3 tego artykułu, zasiłek taki przysługuje osobie, która ukończyła 75 lat. W tym zakresie organy orzekające obu instancji uznały, że skarżąca spełnia wymagane warunki, i w związku z powyższym przyznały stronie przedmiotowy zasiłek. Odrębną sprawą pozostaje ustalenie daty z jaką świadczenie to stronie przysługuje. Po myśli art. 24 ust. 2 i ust. 4 przywołanej ustawy prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, a w przypadku ustalania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego prawo ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W tym ostatnim przypadku prawo do zasiłku pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia. Według art. 48 ust. 2 pkt 2 lit. d powyżej cytowanej ustawy w okresie od 1 maja 2004 r. do 31 sierpnia 2005 r. organem właściwym do przyznania i wypłaty zasiłku osobom ubezpieczonym był Zakład Ubezpieczeń Społecznych. W rozpatrywanej sprawie ten właśnie podmiot realizował wypłatę zasiłku pielęgnacyjnego dla skarżącej do dnia 31 sierpnia 2005 r. Od 1 września 2005 r. zmienił się organ przyznający to świadczenie, a mianowicie zostały w tym zakresie wskazane organy gminy – w tym konkretnym przypadku- Burmistrz Miasta T., z którego upoważnienia działał Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T.. Zmianę podmiotu realizującego świadczenia rodzinne, w tym zasiłek pielęgnacyjny, przewiduje art. 50 cytowanej ustawy, stanowiąc, iż obowiązek poinformowania o tym fakcie osoby otrzymującej świadczenie spoczywa na podmiocie dotychczas je realizującym, czyli w rozpatrywanej sprawie – na Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Skarżąca w ramach postępowania administracyjnego jak również w skardze do sądu administracyjnego prezentuje pogląd, że prawo do zasiłku pielęgnacyjnego przysługuje osobie spełniającej wymogi do jego otrzymania począwszy od miesiąca, w którym spełniła te wymogi, niezależnie od tego kiedy złożyła stosowny wniosek o jego przyznanie. Z przedstawionego powyżej stanu prawnego wynika, że argumentacja skarżącej nie jest trafna. Otóż można przyznać, że świadczenie w postaci zasiłku pielęgnacyjnego posiada status publicznego prawa podmiotowego, jednakże przywołane powyżej przepisy prawa w sposób jednoznaczny wskazują na rozdzielenie dwóch zagadnień, a mianowicie: uprawnienia do określonego świadczenia i daty - od kiedy można się w sposób skuteczny domagać jego wypłaty, czyli realizacji. Skarżąca jest przekonana, że już z faktu spełniania wymagań do określonego prawa, takie prawo się nabywa. Należy zauważyć, że takie przekonanie nie znajduje jednak umocowania prawnego w zaprezentowanych przepisach prawnych. Z treści przytoczonych przepisów wynika, że prawo do zasiłku pielęgnacyjnego przysługuje w przypadku spełnienia określonych w przepisach wymogów, ale od dnia złożenia wniosku oświadczenie, co w przypadku skarżącej nastąpiło w dniu [...] stycznia 2006 r. Zgodnie zatem z zacytowanym powyżej art. 24 ust. 2 ustawy jeżeli zasiłek ten przyznaje się od miesiąca, w którym wpłynął wniosek wraz z wymaganymi dokumentami, to stronie skarżącej przysługuje on od stycznia 2006 r. Przy rozpatrywaniu wniesionej skargi wypada jeszcze wskazać, że sądom administracyjnym nie została przyznana kompetencja do samodzielnego merytorycznego orzekania w sprawach praw i obowiązków stron, sąd nie może zatem orzec o przyznaniu przedmiotowego zasiłku pielęgnacyjnego. Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącej, iż nie została poinformowana o zmianie podmiotu realizującego świadczenie, to okoliczność ta nie może wpływać na prawidłowość bądź wadliwość rozstrzygnięć podejmowanych przez organy administracji. W tym zakresie skarżąca może skorzystać z przysługującej jej możliwości dochodzenia naprawienia szkody przed sądem powszechnym. Mając na uwadze powyższą argumentację, skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.