IV SA/Gl 425/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie zatrzymania prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: 1. odmówić przyznania prawa pomocy; W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, A.P. nadesłała do Sądu "Oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania", w którym podała, iż jest osobą bezrobotną, bez prawa do pobierania zasiłku, nie posiada żadnego majątku, nie uzyskuje żadnego dochodu i pozostaje na utrzymaniu matki. Zarządzeniem z dnia 22 maja 2013 r. Zastępca Przewodniczącego Wydziału IV uznał wspomniane wyżej "Oświadczenie..." za wniosek o przyznanie prawa pomocy i przedłożył referendarzowi, celem rozpoznania. Ponieważ żądanie powyższe nie zostało wyrażone w przewidzianej przepisami formie, referendarz sądowy, pismem z dnia 24 maja 2013 r. wezwał skarżącą do przedłożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru. Równocześnie w piśmie tym skarżącą wezwano o uzupełnienie i uprawdopodobnienie podnoszonych przez nią okoliczności dotyczących jej sytuacji majątkowej. W tym zakresie zwrócono się do niej o: - udokumentowanie faktu, iż jest osobą bezrobotną, bez prawa do pobierania zasiłku. Wskazano, że należy w tym celu przedłożyć stosowne zaświadczenie właściwego powiatowego urzędu pracy; - podanie orientacyjnej miesięcznej wysokości kosztów bieżącego utrzymania (czynsz lub podatek od nieruchomości, opłaty za tzw. media czyli energię elektryczną, wodę, gaz, usługi telekomunikacyjne, wywóz nieczystości itp., a także zakup żywności, środków czystości, leczenie i zakup leków oraz inne wydatki). Wskazano przy tym, że wydatki ponoszone z tytułu czynszu lub podatku od nieruchomości, opłat za tzw. media oraz na leczenie i zakup leków powinny zostać nadto udokumentowanie stosownymi dowodami wpłaty, fakturami VAT, paragonami itp.; - sprecyzowanie, czy skarżąca zamieszkuje wraz z matką a także - o ile zamieszkuje razem z matką - o złożenie oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach tej osoby (podanie wysokości dochodu matki oraz wykazanie składników jej majątku, to jest zasobów pieniężnych, tj. oszczędności, gotówka, papiery wartościowe, a także nieruchomości oraz przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 Euro, a także o przedłożenie dokumentów potwierdzających wysokość dochodu uzyskiwanego przez tę osobę. O ile natomiast skarżąca zamieszkuje sama - wezwano ją o potwierdzenie tego faktu zaświadczeniem organu gminy wskazującym osoby zameldowane pod jej adresem zamieszkania, a nadto o wskazanie miesięcznej wysokości pomocy finansowej otrzymywanej od matki. W odpowiedzi na powyższe A.P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu "PPF", w którym oznaczyła, iż zakres jej żądania obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych. Równocześnie powtórzyła, że aktualnie nie pracuje, nie uzyskuje żadnego dochodu i nie posiada jakiegokolwiek majątku. Sprecyzowała przy tym, iż zamieszkuje z matką w domu wybudowanym przez rodziców około 50 lat temu. Nadto dodała, że pozostaje na utrzymaniu matki, która pobiera emeryturę w wysokości 850 zł. Pomimo wezwania, w wyznaczonym terminie, który upłynął z dniem 10 czerwca 2013 r. skarżąca nie określiła natomiast wysokości kosztów utrzymania obciążających jej gospodarstwo domowe ani nie przedłożyła żadnych dokumentów, o które się do niej zwrócono. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. Odnosząc się do wniosku A. P. należy podnieść, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 §3 p.p.s.a. mogącym obejmować między innymi zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki) jest wykazanie przez nią niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza więc przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy użyte w cytowanych przepisach słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których wnioskodawca zamierza wywieść skutki prawne leży po jego stronie, a tym samym rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie przezeń udowodnione (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Zważywszy powyższe uznano, że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania albowiem skarżąca nie uzupełniła wniosku w zakresie objętym wezwaniem z dnia 24 maja 2013 r. Jak wynika z dołączonego do akt sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru, wspomniane wezwanie zostało doręczone A.P. w dniu 3 czerwca 2013 r. W wyznaczonym siedmiodniowym terminie, którego upływ nastąpił z dniem 10 czerwca 2013 r. wyżej wymieniona nie udzieliła jakichkolwiek informacji odnośnie kosztów bieżącego utrzymania swego gospodarstwa domowego Nie przedłożyła też żadnych dokumentów, które potwierdzałyby fakt, iż jest osobą bezrobotną, pozbawioną dochodu ani też obrazujących wysokość dochodu uzyskiwanego przez pozostającą z nią we wspólnym gospodarstw domowym matkę. W świetle powyższego nie sposób przyjąć, aby stan majątkowy i sytuacja dochodowa skarżącej zostały zobrazowane w sposób dostatecznie przekonujący. W rezultacie stwierdzić przyjdzie, że okoliczności sprawy nie przemawiają za przyznaniem jej prawa pomocy. Należy bowiem zaznaczyć, iż zastosowanie wobec strony tego dobrodziejstwa procesowego jest możliwe tylko i wyłącznie w przypadku wyczerpującego przedstawienia przez nią informacji dotyczącej swojej sytuacji materialnej. Obowiązkiem wnioskodawcy jest zatem wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek warunkujących zastosowanie tej instytucji. Odstępując od złożenia wymienionych wyżej - żądanych w wezwaniu z dnia 24 maja 2013 r. - wyjaśnień co do kosztów utrzymania i od przedłożenia dokumentów, o które się do niej zwrócono, skarżąca nie usunęła wątpliwości, jakie budziło oświadczenie o jej stanie majątkowym, a tym samym nie spełniła przesłanki określonej w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Wobec powyższego postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 cytowanej ustawy.