IV SA/Gl 425/13

PostanowienieWSA w Gliwicach2013-09-19

Skład orzekający: Andrzej Matan

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykazała, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni, będąc osobą bezrobotną, pozostającą na utrzymaniu matki z niskim dochodem, nie posiada środków wystarczających na pokrycie kosztów sądowych, co uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżąca A.P. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Po odmowie przyznania prawa pomocy przez referendarza sądowego z powodu nieprzedłożenia dokumentów, skarżąca wniosła sprzeciw, a następnie przedłożyła dokumentację potwierdzającą jej trudną sytuację materialną. Skarżąca jest osobą bezrobotną, nieposiadającą dochodów ani majątku, pozostającą na utrzymaniu matki.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, po rozpoznaniu w dniu 19 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie zatrzymania prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu w sprawie wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych p o s t a n a w i a zwolnić skarżącą od kosztów sądowych W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, A.P. nadesłała do Sądu "Oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania", w którym podała, iż jest osobą bezrobotną, bez prawa do pobierania zasiłku, nie posiada żadnego majątku, nie uzyskuje żadnego dochodu i pozostaje na utrzymaniu matki. Postanowieniem z dnia 18 czerwca 2013 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, gdyż na jego wezwanie wnioskodawczyni nie złożyła wyjaśnień co do kosztów utrzymania i nie przedłożyła dokumentów je obrazujących. Wnioskodawczyni wniosła na zarządzenie sprzeciw, w którym powoła się na swoją trudną sytuację materialną. Na wezwanie Sądu strona przedłożyła dokumentację obrazującą jej stan majątkowy, oświadczając jednocześnie, że nie posiada żadnych rachunków bankowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie jako "P.p.s.a.", postanowienie co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy może zostać wydane przez referendarza sądowego. Od takiego postanowienia strona może wnieść środek odwoławczy określony w art. 259 P.p.s.a., czyli sprzeciw. W razie wniesienia sprzeciwu, jeśli nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Sąd rozstrzyga ją w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie (art. 260 P.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 243 § 1 "P.p.s.a.", stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Natomiast stosownie do art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym (obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) lub w zakresie częściowym (obejmującym tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego). Uznano, że wniosek skarżącego obejmuje swym zakresem zwolnienie od kosztów sądowych, a tym samym należało go rozpoznać w oparciu o normę określoną w art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a. Z brzmienia tego unormowania wynika, iż przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy wykaże ona, iż nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W świetle przedstawionych przez wnioskodawczynię dokumentów wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie. A.P. nie uzyskuje żadnych dochodów i jest osobą bezrobotną pozostającą na wyłącznym utrzymaniu matki H.P. Matka strony otrzymuje świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł netto. Do potwierdzonych i uzasadnionych kosztów utrzymania wliczono koszt ubezpieczenia domu (283 zł na rok), opłaty za energię elektryczną (ok. 100 zł miesięcznie), gaz (50 zł miesięcznie), podatek od nieruchomości (33 zł na kwartał). Dodatkowo do wydatków gospodarstwa domowego należało zaliczyć ogrzewanie, zakup żywności i środków czystości, których wysokości nie podano, jednakże stanowią one istotną część każdego budżetu domowego. Z oświadczeń wnioskodawczyni wynika również, że ani ona ani jej matka nie posiadają żadnych oszczędności ani łatwego do spieniężenia majątku. Mając tym samym na względzie wysokość uzasadnionych kosztów utrzymania należy uznać, iż wnioskodawczyni przy tak niskim dochodzie (ok. 715 zł na osobę) nie ma środków wystarczających na poczynienie oszczędności pozwalających na uiszczenie kosztów sądowych, do których na obecnym etapie postępowania należy zaliczyć uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 100 zł. Mając na uwadze powyższe postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło