IV SA/Gl 426/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 21 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. D. (D.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy postanawia: ustanowić radcę prawnego dla skarżącego; W treści skargi z dnia 23 czerwca 2009 r. A. D. wniósł o ustanowienie pełnomocnika oraz o zwolnienie od kosztów sądowych podnosząc, iż jest osobą schorowaną i od dnia 1 czerwca 2009 r. nie osiąga jakiegokolwiek dochodu. Ponieważ żądanie powyższe nie zostało wyrażone w wymaganej przepisami formie, pismem z dnia 10 lipca 2009 r. skarżącego wezwano do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru. A. D. złożył rzeczony formularz w dniu 23 lipca 2009 r. potwierdzając, iż zakres jego żądania obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie radcy prawnego. W uzasadnieniu powołał się na okoliczność pozostawania w trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej oraz nieporadność. Równocześnie oświadczył, że gospodaruje samotnie i nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości (zamieszkuje w wynajmowanym lokalu o powierzchni [...]). Nadto ponownie zaznaczył, iż od czerwca bieżącego roku pozostaje bez jakichkolwiek dochodów i obciążają go liczne długi. Pismami z dnia 30 lipca 2009 r. oraz z dnia 18 sierpnia 2009 r. skarżącego wzywano do uzupełnienia danych, na które powołał się we wniosku. W odpowiedzi A. D. nadesłał pismo procesowe z dnia 12 sierpnia 2009 r., w którym podkreślił, iż udział profesjonalnego pełnomocnika w postępowaniu uważa za niezbędny albowiem jest osobą [...] zaś Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K. odmawia mu jakiejkolwiek pomocy. Przedłożył także zaświadczenie wydane przez [...], potwierdzające, że pobierał [...] z tytułu [...] w maju 2009 r., natomiast od czerwca 2009 r. świadczenie to nie było mu wypłacane. W kolejnym nadesłanym piśmie procesowym, datowanym na 26 sierpnia 2009 r. oświadczył natomiast, że nie składał wniosku o przyznanie rzeczonej [...] za okres począwszy od czerwca 2009 r., gdyż "nie miał kto" tego zrobić. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei po myśli art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Na wstępie trzeba wyjaśnić, że przedmiotem skargi A. D. jest decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania mu zasiłku celowego, będącego jednym ze świadczeń przewidzianych w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r., Nr 115, poz. 728 ze zm.). Tymczasem zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe należy podnieść, że wnioskodawca korzysta w niniejszej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a w rezultacie jego wniosek w zakresie obejmującym zwolnienie od tych kosztów jest bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu. Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń skarżącego wynika bowiem, że nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Równocześnie dołączone do akt niniejszej sprawy zaświadczenie [...] z dnia [...] (karta nr 4) potwierdza, że od czerwca bieżącego roku utracił prawo do pobierania [...], która była dla niego zasadniczym źródłem dochodu. W tym miejscu należy odnotować, że skarżący nie ustosunkował się w sposób w pełni satysfakcjonujący do wezwań o uzupełnienie danych zawartych w zgłoszonym wniosku. Nie nadesłał bowiem zaświadczenia właściwego urzędu skarbowego potwierdzającego fakt, iż w roku bieżącym nie były za niego odprowadzane zaliczki na podatek dochodowy, nie udokumentował i nie podał wysokości ponoszonych kosztów ani nie potwierdził kopiami stosownych umów okoliczności zaciągnięcia pożyczek, z których czerpie aktualnie środki na bieżące utrzymanie. Nadto warto wspomnieć, że wnioskodawca jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego i osiąga z tego tytułu dochód w miesięcznej wysokości [...] (patrz: kwestionariusze wywiadu środowiskowego dołączone do akt administracyjnych innych spraw z jego skargi, zarejestrowanych w tutejszym Sądzie pod sygn. IV SA/Gl 381 – 384/08). Pomimo to, mając na uwadze dogłębną analizę całokształtu okoliczności składających się na sytuację materialną i życiową skarżącego, uznano, że zachował on przesłankę określoną w przywołanym art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Zasadniczy wpływ na taką ocenę miał fakt, iż wyżej wymieniony jest osobą [...], [...] i wymagającą [...] (vide: orzeczenie stanowiące kartę nr 4 akt administracyjnych innej sprawy z jego skargi, zarejestrowanej w tutejszym Sądzie pod sygn. IV SA/Gl 204/08), co zazwyczaj powoduje konieczność ponoszenia ponadprzeciętnie wysokich kosztów utrzymania, w tym wydatków związanych z leczeniem i rehabilitacją. Równocześnie wnioskujący powołuje się w przedłożonych pismach na nieporadność, która uniemożliwia mu skuteczną obronę swoich praw, i której następstwem było to, iż nie był w stanie sformułować wniosku o przyznanie [...] na okres od czerwca 2009 r., co z kolei doprowadziło do utraty przezeń prawa do pobierania tego świadczenia. Jak przy tym wynika z ustaleń dokonanych w toku postępowań w kwestii przyznania skarżącemu prawa pomocy, przeprowadzonych uprzednio w zakresie innych zawisłych przed tutejszym Sądem spraw z jego skargi (vide: uzasadnienia postanowień z dnia 8 maja 2009 r. - sygn. akt: IV SA/Gl 49/09 oraz IV SA/Gl 75/09), wspomniana [...] była dlań podstawowym źródłem utrzymania. Równocześnie jest mało prawdopodobne aby wnioskodawca uzyskał w międzyczasie inne dochody, których rozmiar mógłby wyraźnie poprawić jego sytuację finansową. Stan zdrowia uniemożliwia mu bowiem podjęcie w zasadzie jakiejkolwiek pracy a równocześnie Sąd nie posiada żadnych informacji mogących budzić uzasadnione podejrzenie, jakoby miał nabyć prawo do czerpania dochodów z innych tytułów. Wobec powyższego, zważywszy wyjątkowo trudne położenie wnioskującego wynikające z jego choroby i nieporadności, jak również mając na uwadze zaprezentowany wyżej obraz jego sytuacji majątkowej uznano, że w sprawie zachodzi potrzeba udziału radcy prawnego, zaś pokrycie kosztów, jakie wiążą się z opłaceniem takiego pełnomocnika przekracza jego możliwości płatnicze. Dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.