IV SA/Gl 428/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Andrzej Matan Protokolant st. sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi J.Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku stałego uchyla zaskarżoną decyzję i określa, że nie może być ona wykonana. Decyzją z dnia [...] Wójt Gminy B. na podstawie art. 98 i 104 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz. U. Nr 175 z 2009 r., poz. 1362 ze zm.) uznał część wypłaconego J. Ł. zasiłku stałego w okresie 1.04.-30.06.2012 r., w łącznej wysokości 244,32 zł za nienależnie pobrane świadczenie i zobowiązał stronę do jego zwrotu. Rozstrzygnięcie to uzasadniono zmianą sytuacji dochodowej strony od kwietnia 2012 r., o której organ nie został poinformowany. Wskazana kwota nienależnie pobranego zasiłku stanowi różnicę między należnym zasiłkiem a faktycznie wypłaconym. Na skutek odwołania strony zaskarżoną decyzja Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. w trybie art. 138 § 2 kpa uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po przedstawieniu stanu faktycznego i prawnego sprawy Kolegium ustaliło, że J. Ł. powiadomił organ o zmianie sytuacji finansowej w dniu 19.04.2012 r., a zasiłek stały za kwiecień został mu wypłacony przed tą datą. Wynika z tego jednoznacznie, że za nienależnie pobrane świadczenie powinna być uznana tylko część wypłaconego zasiłku stałego za okres 1-30.04.2012 r., a nie – jak ustalił organ I instancji – do dnia 30.06.2012 r. Kolegium nakazało, by w oparciu o te okoliczności organ I instancji ponownie ustalił "okres części wypłaconego świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego jako nienależnie pobranego", a następnie wydał stosowne rozstrzygnięcie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. Ł. zarzucił, że wzrost dochodu wynikł z waloryzacji emerytur i rent, nie połączonej ze zmianą kryterium dochodowego w ustawie o pomocy społecznej. Jednocześnie za kwiecień 2012 r. skarżący otrzymał zasiłek w kwocie 76,03 zł, a nie 158,85 zł, jak to podają organy administracyjne. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja nie może się ostać, bowiem z zawartych w niej motywów wynika, że została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 kpa. Przepis ten pozwala na kasacyjne rozstrzygnięcie tylko wówczas, gdy decyzja I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Tymczasem Kolegium nie wskazało na jakiekolwiek naruszenie procedury administracyjnej, ani nie wykazało, by w jakimś zakresie, nie mówiąc nawet o istotnym, sprawa wymagała wyjaśnienia. Przeciwnie – organ odwoławczy dokonał stanowczych ustaleń i podał, jaka ma być treść merytorycznego rozstrzygnięcia, co samo w sobie uchybia przepisowi art. 138 § 2 kpa. W istocie Kolegium nakazało organowi I instancji jedynie potwierdzenie jego własnych ustaleń i według nich załatwienie sprawy w sposób odmienny od dotychczasowego. Dla tego rodzaju weryfikacji decyzji służy jednak tryb z art. 138 § 1 pkt 2 kpa. W jego ramach organ odwoławczy może przeprowadzić nawet w ograniczonym zakresie postępowanie dowodowe (art. 136 kpa). W niniejszej sprawie może to dotyczyć np. ustalenia wysokości wypłaconego skarżącemu zasiłku stałego za miesiąc kwiecień 2012 r., a to wobec zarzutu zawartego w skardze. W żadnym razie nie jest to okoliczność mieszcząca się w przesłankach z art. 138 § 2 kpa, których organ odwoławczy nie wykazał. O ile nie nastąpi to przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, rzeczą tego organu będzie merytoryczne załatwienie sprawy. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji. sw