IV SA/Gl 428/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Ł.G. (G.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stypendium szkolnego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego postanawia: ustanowić dla skarżącego radcę prawnego z urzędu; W dniu 6 czerwca 2017 r. do Sądu wpłynął urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym Ł.G. zażądał zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami oraz dwiema siostrami (jedna pełnoletnia, zaś druga małoletnia) i wszyscy oni uskarżają się na poważne problemy zdrowotne. Równocześnie oświadczył, iż nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości (zamieszkuje w lokalu komunalnym), zaś na miesięczny dochód jego rodziny składają się świadczenia rodzinne (599 zł), renta ojca – J.G. (1.300 zł) oraz renta socjalna pełnoletniej siostry – K.G. wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym (873 zł). Wnioskodawca dodał, że sam także nabył prawo do renty, jednak "jeszcze nie otrzymał" tego świadczenia. Nadto strona wyszczególniła ponoszone miesięczne koszty utrzymania wymieniając wśród nich opłaty za mieszkanie (940 zł), opłatę za energię elektryczną (300 zł), opłatę za Internet (69 zł) oraz koszty leczenia (600 zł). Wywiodła przy tym, iż reszta uzyskiwanych dochodów przeznaczana jest na wyżywienie i zakup odzieży. Do wniosku dołączona została kopia orzeczenia o zaliczeniu matki skarżącego – M.G. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, dokumenty potwierdzające zły stan zdrowia jego obojga rodziców oraz kopie orzeczeń lekarza orzecznika ZUS, na mocy których on sam oraz jego siostra zostali uznani za całkowicie niezdolnych do pracy. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. W pierwszej kolejności należy odnotować, że decyzja stanowiąca przedmiot skargi została wydana w sprawie dotyczącej stypendium szkolnego będącego świadczeniem stanowiącym formę szeroko pojętej pomocy społecznej. Tym samym skarżący jest w niniejszym postępowaniu sądowym zwolniony od kosztów sądowych z mocy samego prawa, co wynika z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. W konsekwencji, jego wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia tych kosztów był od samego początku bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu (stanowisko korespondujące z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 7 czerwca 2017 r. - karta nr 23 akt sprawy). Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika należy podnieść, iż zgodnie z zasadą sformułowaną w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 § 3 cytowanej regulacji, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń wyżej wymienionego wynika bowiem, iż nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Równocześnie na dochód jego rodziny składają się skromne renty pobierane przez jego ojca i siostrę oraz świadczenia z zakresu szeroko pojętej pomocy społecznej. Miesięczna suma tych dochodów wynosi niecałe 3 tysiące złotych, co zważywszy deklarowaną we wniosku wysokość kosztów utrzymania, jak również uwzględniwszy fakt, iż rodzina ta składa się z pięciu osób, nie umożliwia dokonania oszczędności wystarczających na opłacenie fachowego pełnomocnika z wyboru. Nie sposób bowiem tracić z pola widzenia, że skarżący jest osobą całkowicie niezdolną do pracy, a równocześnie wszyscy członkowie jego rodziny uskarżają się na poważne problemy zdrowotne, w tym siostra będąca również osobą całkowicie niedolną do pracy oraz matka zaliczona do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Wyjątkowo trudną sytuację zdrowotną całej rodziny skarżącego obrazują dokumenty, które dołączył do formularza "PPF". Z kolei zawarte we wniosku oświadczenia o dochodach gospodarstwa domowego strony uznano za uprawdopodobnione biorąc pod uwagę informacje ujęte w dokumentach dołączonych do akt administracyjnych innej sprawy zarejestrowanej w tutejszym Sądzie pod sygn. akt IV SA/Gl 492/17, w zakresie której równoległy wniosek o przyznanie prawa pomocy złożyła matka skarżącego (vide: między innymi pismo MOPR w B. z dnia 31 marca 2017 r. - karta nr 73 tych akt, decyzja o przyznaniu zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami na trwający aktualnie okres zasiłkowy - karta nr 55, zaświadczenia ZUS o pobieraniu rent przez J.G. - karta nr 22 oraz przez K.G. - karta nr 12). Dokumenty te potwierdzają ciężką sytuację materialną i życiową rodziny wnioskującego, a równocześnie brak jest okoliczności mogących wskazywać, aby sytuacja ta miała ulec w międzyczasie istotnej poprawie. Za okoliczność taką trudno uznać także sygnalizowany we wniosku fakt nabycia przezeń prawa do renty socjalnej zwłaszcza, że - jak wyraźnie wywodził - nie otrzymał jeszcze wypłaty tego świadczenia. Zważywszy zaprezentowane wyżej okoliczności uznano, iż skarżący wykazał w sposób dostatecznie wiarygodny, że pokrycie kosztów związanych z opłaceniem pełnomocnika z wyboru przekracza jego możliwości płatnicze. Dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy. Przyznając prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego wzięto nadto pod uwagę obciążenie poszczególnych korporacji zawodowych, w tym adwokackiej i radcowskiej, sprawami, w których Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ustanawia profesjonalnych pełnomocników.