IV SA/Gl 429/15

PostanowienieWSA w Gliwicach2016-04-05

Skład orzekający: Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej choroby zawodowej, w której skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa, należy uwzględnić wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych w sprawie dotyczącej choroby zawodowej jest bezprzedmiotowy, gdyż skarżący jest z nich zwolniony z mocy prawa na podstawie art. 239 pkt 1 lit. c PPSA. Niemniej jednak, wniosek o ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, nawet jeśli dochody gospodarstwa domowego są relatywnie wysokie, a sama strona jest w podeszłym wieku, niepełnosprawna i ponosi znaczne koszty leczenia i rehabilitacji.
Stan faktyczny
Pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata w celu sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku WSA. Wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony na urzędowym formularzu i zawierał informacje o dochodach i majątku gospodarstwa domowego. Skarżąca jest osobą w podeszłym wieku, niepełnosprawną i ponosi znaczne koszty leczenia.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono adwokata dla skarżącej.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.S. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: ustanowić adwokata dla skarżącej; W dniu [...] S.H., córka skarżącej – A.S., działająca w sprawie jako jej pełnomocnik, złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata celem sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku wydanego przez tutejszy Sąd w dniu 17 grudnia 2015 r. Następnie, to jest w odpowiedzi na wezwanie z dnia 29 lutego 2016 r., wyżej wymieniona nadesłała wniosek o przyznanie prawa pomocy czyniący zadość wymogom wynikającym z obowiązujących przepisów prawa, a mianowicie sporządzony na urzędowym formularzu "PPF" oraz podpisany osobiście przez skarżącą. W treści tego wniosku wskazano, iż A.S. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z zięciem i córką, która posiada mieszkanie o powierzchni [...] m2, garaż o powierzchni [...] m2 oraz samochód marki [...], rok produkcji 2012 - jak to określono "poobijany", wart [...] zł. Miesięczny dochód gospodarstwa domowego strony zadeklarowany został w kwocie [...] zł, na którą składają się: jej emerytura, w wysokości [...] zł, zasiłek dla opiekuna pobierany przez jej córkę ([...] zł) oraz renta zięcia ([...] zł). Do wniosku dołączony został plik dokumentów potwierdzających wysokość dochodów rodziny strony oraz obrazujących koszty obciążające to gospodarstwo domowe strony. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei po myśli art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Na wstępie trzeba zwrócić uwagę, że przedmiotem skargi A.S. jest decyzja o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Uwzględniwszy przy tym treść art. 239 pkt 1 lit. c p.p.s.a. trzeba wskazać, że strona skarżąca nie ma w tego rodzaju sprawach obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wnioskodawczyni korzysta więc w niniejszym postępowaniu ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a w rezultacie jej wniosek w omawianym zakresie jest od samego początku bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu (stanowisko zbieżne z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 18 lutego 2016 r. - karta nr 55 akt sprawy). Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącej o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście analiza stanu majątkowego i sytuacji życiowej wnioskodawczyni doprowadziła do konkluzji, że jej żądanie zasługuje na uwzględnienie. Trzeba tu wprawdzie zwrócić uwagę, że - jak wynika z nadesłanych dokumentów źródłowych (przekaz pocztowy dotyczący emerytury A.S., decyzje o przyznaniu zasiłku dla opiekuna jej córce oraz o przyznaniu renty zięciowi, a także informacja o wysokości przysługującego mu ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla - vide: karty nr 63-66 i 91 akt sprawy) - miesięczny dochód netto gospodarstwa domowego skarżącej wynosi [...] zł, co niewątpliwie jest kwotą relatywnie wysoką. Pomimo to jednak uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają przyznanie skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zasadnicze znaczenie dla podjęcia takiego rozstrzygnięcia miał bowiem fakt, iż sama wnioskodawczyni to osoba w podeszłym wieku ([...] lat), legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności ze wskazaniem o konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (orzeczenie to stanowi kartę nr 48 akt sprawy). Jej sytuacja życiowa i zdrowotna jest zatem niewątpliwie wyjątkowo ciężka. Wzięto przy tym pod uwagę, że stan zdrowia wyżej wymienionej generuje znaczne koszty związane z zapewnieniem koniecznego leczenia i rehabilitacji - w tym między innymi wydatki na leki, czy wyjazdy na turnusy rehabilitacyjne (vide: faktury stanowiące karty nr 67-69 akt sprawy, opiewające ogółem na kwotę [...] zł). Zważywszy powyższe uznano, iż w sprawie istnieje potrzeba udziału adwokata oraz przyjęto, że strona wykazała w sposób dostatecznie przekonujący, że nie jest w stanie ponieść kosztów, jakie mogą wiązać się z opłaceniem takiego pełnomocnika z wyboru. Dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło