IV SA/Gl 429/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka, , , po rozpoznaniu w dniu 10 października 2016 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej w kwestii wniosku pełnomocnika strony skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej odrzucić wniosek Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę A. S. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej. Odpis powyższego wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 8 lutego 2016 r. Postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny ustanowił adwokata dla skarżącej. W dniu 25 kwietnia 2016 r. do Sądu wpłynęło pismo Okręgowej Rady Adwokackie w K. z dnia 19 kwietnia 2016 r. o wyznaczeniu dla skarżącej pełnomocnika w osobie adwokata R. S. Pismem złożonym w biurze podawczym tutejszego sądu w dniu 28 kwietnia 2016 r. ustanowiony w sprawie pełnomocnik wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Postanowieniem z dnia 30 maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniesione od wskazanego powyżej postanowienia zażalenie – postanowienie z dnia 6 września 2016 r. sygn. II OZ 839/16. Kolejnym pismem z dnia 14 września 2016 r. (złożonym w dniu 16 września 2016 r.) pełnomocnik strony skarżącej wniósł wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 17 grudnia 2015 r. W uzasadnieniu wniosku wskazał, ustanowienie pełnomocnika dla strony skarżącej nastąpiło po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przez skarżącą. Jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej pełnomocnik złożył skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718), zwanej dalej P.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu (art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a.), które wnosi się w ciągu 7 dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminu, w którym czynność miała być dokonana, należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Należy podkreślić, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć zastosowanie jedynie wtedy, gdy wszystkie powyższe przesłanki zostaną spełnione łącznie, tj. wniesienie wniosku w ciągu siedmiu dni od ustania przeszkody uniemożliwiającej dochowanie terminu, dopełnienie czynności, dla której był ustanowiony termin oraz brak winy w uchybieniu terminu. Należy w tym miejscu odnotować, że zastosowanie literalnej wykładni powołanego wyżej przepisu art. 87 § 4 P.p.s.a. oznaczałoby, że termin do dokonania czynności, której uchybiono (w tym również sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej) przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu powinien zawsze zamykać się w ciągu 7 dni od daty, w której ustała przyczyna uchybienia terminu. Przyjęcie takiego założenia w praktyce prowadziłoby do ograniczenia pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu terminu do sporządzenia skargi kasacyjnej do 7 dni, liczonego od momentu, w którym mógł on zaznajomić się ze sprawą, co w praktyce mogłoby uniemożliwić sporządzenie prawidłowo skonstruowanej skargi kasacyjnej. Ponadto stawiałoby to w uprzywilejowanej sytuacji pełnomocników ustanowionych w drodze wyboru, którzy teoretycznie na sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej dysponują 30 dniami (zgodnie z art. 177 § 1 P.p.s.a.). Tego typu zróżnicowanie sytuacji prawnej pełnomocników jest niczym nieuzasadnione i nie powinno mieć miejsca (por. np. postanowienie NSA z dnia 1 października 2010 r. sygn. akt I OZ 725/10). Obecnie, na gruncie orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz uchwały 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 2009 r. sygn. akt III CZP 117/08 (LEX nr 478083), wypracowano jednolite stanowisko judykatury i doktryny. Zarówno w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienia NSA: z dnia 8 czerwca 2005 r., sygn. akt I FZ 198/06; z dnia 15 kwietnia 2005 r. sygn. akt II OZ 253/05; z dnia 6 stycznia 2010 r., I OZ 1164/09; z dnia 1 października 2010 r. sygn. akt I OZ 725/10, LEX nr 741980; z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. akt II OZ 612/12, LEX nr 1225743) jak i w piśmiennictwie (por. B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2011 r., s. 286 – 287) dominuje pogląd, iż przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej ustaje w dniu, w którym radca prawny (adwokat, doradca podatkowy, rzecznik patentowy) miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie. W podobnym duchu wypowiedział się nadto Europejski Trybunał Praw Człowieka (por. uzasadnienie wyroku z dnia 14 września 2010 r. w sprawie Subicka v. Polska nr 29342/06, LEX nr 603448). W rozpatrywanej sprawie adwokat wyznaczony w ramach przyznanego skarżącym prawa pomocy otrzymał informację o wyznaczeniu go pełnomocnikiem w dniu 25 kwietnia 2016 r. i ten dzień należy traktować jako moment "ustanowienia w ramach prawa pomocy", o którym mowa w art. 244 § 2 P.p.s.a. Tym samym przyczyna uchybienia terminu ustała najpóźniej w dniu 25 maja 2016 r., co oznacza, że wniosek złożony dopiero 16 września 2016 r. jest spóźniony, skoro należy go wnieść w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. Nie można podzielić stanowiska pełnomocnika strony skarżącej zgodnie z którym wniesienie zbędnego w sprawie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, w sytuacji gdy uzasadnienie zostało już sporządzone i doręczone stronie oraz wywiedzenie środka zaskarżenia od postanowienia odrzucającego tenże wniosek uzasadniałoby przywrócenie uchybionego przez pełnomocnika terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W tym stanie rzeczy, skoro wniosek o przywrócenie terminu został złożony –po upływie 7 dni od ustania przyczyny jego uchybienia, na podstawie art. 88 P.P.s.a. orzeczono jak w sentencji.