IV SA/Gl 43/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Wita-Łyskawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2008r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę Decyzją z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w D. G. odmówił stwierdzenia u Pani M. S. choroby zawodowej w postaci przewlekłej choroby [...] spowodowanej nadmiernym [...]trwającym co najmniej [...] lat – wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz.1115). W uzasadnieniu powołał się na wyniki badania strony w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. z dnia [...] oraz w Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...]. Obie placówki wykluczyły istnienie tej choroby zawodowej, gdyż stwierdzone u badanej schorzenie nie odpowiada kryteriom wskazanym w przywołanym załączniku. W szczególności placówka drugiego stopnia rozpoznała u skarżącej [...]. Dlatego, mimo wykonywania pracy w zawodzie [...] w latach [...] - [...] w pełnym wymiarze czasu pracy i w godzinach nadliczbowych, w narażeniu na działanie czynnika szkodliwego, czyli nadmiernego [...], w ocenie organu do stwierdzenia tej choroby dojść nie mogło. W odwołaniu skarżąca stwierdziła, iż nie zgadza się z orzeczeniami lekarskimi oraz decyzją organu pierwszej instancji, uważając że obecne dolegliwości są spowodowane pracą w narażeniu na [...]oraz wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy. Kwestionując prawidłowość orzeczeń lekarskich wydanych w toku postępowania, dołączyła do odwołania dokumentację lekarską Poradni [...] w S., w której skarżąca się leczy oraz historię choroby Poradni [...] przy Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym w S. W odpowiedzi na wezwanie do zajęcia stanowiska w sprawie, zgodnie z jej uprawnieniem wynikającym z art. 10 k.p.a. przekazała Państwowemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Sanitarnemu obszerną dokumentację medyczną. Celem ustosunkowania się do powstałych na tle nowych dokumentów wątpliwości zostało wydane w dniu [...] przez Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. uzupełniające orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie art.138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymano w mocy powyższą decyzję. Organ odwoławczy doszedł bowiem do wniosku, że w świetle nie budzących wątpliwości orzeczeń lekarskich kompetentnych placówek lekarskich wykluczających chorobę zawodową u odwołującej się, jest ona zasadna. Powołał się przy tym na wyniki badań przeprowadzonych w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, które jednoznacznie twierdzą, iż stan [...] u M. S. nie odpowiada opisowi choroby zawodowej zawartemu w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. Wskazał nadto, że wymogiem stwierdzenia choroby zawodowej jest nie tylko praca w warunkach działania czynników szkodliwych, jak w przypadku odwołującej się, która od [...] do [...] zatrudniona była w [...], nadmiernie [...], ale też wykazanie związku przyczynowego pomiędzy warunkami pracy a schorzeniem i rozpoznanie tegoż schorzenia jako choroby zawodowej przez upoważnione placówki diagnostyczne. Brak któregokolwiek z tych elementów wyklucza wydanie pozytywnej dla pracownika decyzji. Z tej przyczyny w niniejszej sprawie nie było podstaw do zakwestionowania decyzji objętej odwołaniem. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach M. S. w dalszym ciągu zaprezentowała okoliczności podniesione w uzasadnieniu odwołania, kwestionując trafność orzeczeń lekarskich wyeksponowała sprzeczności w diagnostyce pomiędzy orzeczeniami lekarskimi wydanymi przez organy inspekcji sanitarnej i przez inne placówki medyczne. W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Jak głosi przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) - sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Zatem kontrolują czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, i to naruszenia mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy czy stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo wreszcie naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność, albowiem jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanej decyzji bądź stwierdzenie jej nieważności (p. art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271 ze zm.)). Przy czym, po myśli art.134 tej ustawy, sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonej decyzji w aspekcie zarzutów podniesionych w skardze oraz wziętych pod rozwagę przez Sąd z urzędu w zakreślonych powyżej ramach wykazała, iż odpowiada ona prawu, nie narusza bowiem ani przepisów materialnoprawnych ani przepisów procedury. Decyzja ta zapadła na skutek dostatecznego wyjaśnienia sprawy, tj. zgromadzenia potrzebnych do jej rozstrzygnięcia dowodów, właściwej ich oceny, prawidłowych rozważań faktycznych i prawnych. Została też poprawnie uzasadniona. Jest zatem zgodna z przepisami postępowania. Rozstrzygnięcie to również nie uchybia przepisom prawa materialnego. Jak słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dla stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest łączne wystąpienie czynników w postaci pracy w warunkach szkodliwych, a więc w narażeniu na nadmierny [...] trwający co najmniej [...] lat, rozpoznanie schorzenia jako choroby zawodowej przez upoważnioną placówkę lekarską oraz istnienie związku przyczynowego pomiędzy pracą w takich warunkach a chorobą. Z materiału sprawy wynika, iż badające skarżącą zespoły lekarzy nie rozpoznały u niej choroby zawodowej, gdyż stwierdziły, że uszkodzenie [...] nie nosi znamion takiej choroby. Jest tak dlatego, że nie wykryto u M. S. ani [...], ani [...], które są postaciami przewlekłej choroby [...] pozwalającej na uznanie schorzenia tego narządu za chorobę zawodową. Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach za choroby zawodowe uważa się choroby wymienione w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia pod warunkiem, że w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Aby zatem określone schorzenie mogło być uznane za chorobę zawodową muszą być spełnione łącznie dwie przesłanki. Po pierwsze, rozpoznane schorzenie musi odpowiadać chorobie ujętej w wykazie chorób zawodowych, o którym mowa wyżej, a po drugie, winno być spowodowane czynnikami szkodliwymi dla zdrowia występującymi na stanowisku pracy osoby zainteresowanej albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Organy inspekcji sanitarnej nie kwestionowały występowania u skarżącej schorzeń [...], jak również narażenia na [...], jednak w sposób nie budzący wątpliwości uzasadniły, iż występująca u skarżącej choroba [...] nie jest chorobą zawodową w rozumieniu prawa – nie spełnia ona bowiem kryteriów określonych w poz. [...] załącznika do w/w rozporządzenia. W rozpoznawanej sprawie skarżąca powołuje się na wyniki badań i diagnozę wydane przez innych lekarzy, jednakże w postępowaniu w zakresie chorób zawodowych obowiązuje precyzyjnie określona procedura. Aktualne przepisy w tej materii są konkretne, jednoznaczne i rygorystyczne, zatem nie pozwalają na swobodę zarówno w zakresie oceny charakteru schorzenia, jak i trybu postępowania. Wyrazem tego stanu rzeczy jest przede wszystkim ścisłe określenie właściwych placówek diagnostycznych oraz przyznanie w § 7 ust.3 rozporządzenia orzeczeniu wydanym w wyniku ponownego badania przymiotu ostateczności. Właściwymi do orzekania o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej rozpoznania są jednostki orzecznicze wymienione w § 5 powołanego rozporządzenia. Zgodnie z poglądem orzecznictwa podzielonym w pełni przez skład orzekający rozpoznający niniejszą skargę, wskazanie w przepisach jednostek uprawnionych do stwierdzenia choroby zawodowej powoduje, że gdy ich opinie nie stwierdzają istnienia choroby zawodowej, opinia innej jednostki służby zdrowia i to nie spełniająca wymogów formalnych nie może być uznawana za podstawę kwestionowania opinii podmiotów uprawnionych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2005r. sygn. OSK 148/04, publ. Lex 166671). Nie sposób również uwzględnić wniosku skarżącej zawartego w skardze o zobligowanie organów inspekcji sanitarnej do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego [...]. Zgodnie z przytoczonymi wyżej regulacjami biegły z listy sądu powszechnego nie jest uprawniony do orzekania choroby zawodowej. Trzeba podkreślić, że w sprawie – oprócz dwóch orzeczeń – wydano opinię uzupełniającą, w której ustosunkowano się do dokumentacji złożonej przez stronę. Orzeczenia te wraz z ową opinią, zasługują na wiarę, mogły stanowić podstawę dokonanych ustaleń faktycznych w sprawie. Konkludując, brak przesłanki w postaci rozpoznania choroby przez upoważnioną placówkę lekarską uniemożliwia stwierdzenie choroby zawodowej. Dla wyniku sprawy nie ma już więc znaczenia okoliczność, że skarżąca wiele lat pracowała w warunkach narażenia na działanie czynnika szkodliwego, co zapewne jest przyczyną jej schorzenia [...], które jednak nie nosi cech choroby zawodowej. Przeto mimo subiektywnego przekonania o wadliwości zapadłych decyzji, do ich podważenia dojść nie mogło. Na marginesie można jeszcze tylko dodać, że wynik niniejszego postępowania nie zamyka drogi do uzyskania świadczeń z tego tytułu, wszak dochodzonych przed sądem powszechnym. Skoro więc zaskarżonej decyzji nielegalności zarzucić nie sposób, skargę należało oddalić na mocy art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.