IV SA/Gl 431/13
PostanowienieWSA w Gliwicach2013-09-02
Skład orzekający: Beata Kalaga – Gajewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wykonania decyzji zobowiązującej do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego powinno nastąpić, gdy skarżąca podnosi, że wykonanie decyzji pozbawi jej rodzinę środków utrzymania, a jednocześnie przedkłada dokumentację finansową?Ratio decidendi
Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, uznając, że przedstawione przez skarżącą okoliczności i dokumentacja finansowa nie uzasadniają zastosowania tej nadzwyczajnej instytucji. Mimo iż skarżąca wykazała znaczne wydatki związane z utrzymaniem dziecka z autyzmem i rodziny, analiza dochodów i wydatków wykazała, że do dyspozycji rodziny pozostaje kwota około 3250 zł miesięcznie, co zdaniem Sądu nie pozbawi jej środków finansowych w stopniu zagrażającym zdrowiu lub życiu. Ponadto, zwrot nienależnie pobranych świadczeń jest odwracalny, a w przypadku trudności finansowych istnieją inne środki prawne, takie jak rozłożenie na raty.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji zobowiązującą ją do zwrotu 6.000 zł nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W skardze zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, argumentując, że natychmiastowe wykonanie pozbawi jej rodzinę środków utrzymania, wskazując na opiekę nad autystycznym dzieckiem i wysokie koszty z tym związane. Sąd pierwszej instancji odmówił wstrzymania, a następnie po uchyleniu postanowienia przez sąd w trybie art. 195 § 2 P.p.s.a. i wezwaniu do uprawdopodobnienia, ponownie odmówił wstrzymania wykonania decyzji.Rozstrzygnięcie
Odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska, , , po rozpoznaniu w dniu 2 września 2013r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie zwrotu należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w kwestii wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji 2
Pismem z dnia 25 marca 2013r. B. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr[...], utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...], zobowiązującą skarżącą do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w kwocie 6.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami. W skardze został zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącej natychmiastowe wykonanie decyzji pozbawi jej rodzinę środków utrzymania.
Postanowieniem z dnia 20 maja 2013r. tut. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu skarżąca nie przedłożyła żadnych dokumentów pozwalających ocenić sytuację finansową, a nawet jej dokładnie nie opisała. Ponadto zauważono, że dochodzone od wnioskodawczyni świadczenie ma charakter pieniężny i podlega zwrotowi w sytuacji wydania korzystnego dla niej rozstrzygnięcia.
W złożonym w terminie zażaleniu z dnia 17 czerwca 2013r. na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie w całości i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Argumentowała, że Sąd dysponował pełną dokumentacją finansową strony oraz wysokością dochodu jej męża. Podniosła, że nie pracuje, pozostaje na utrzymaniu męża oraz opiekuje się autystycznym dzieckiem O., która wymaga całodobowej opieki i rehabilitacji. Koszty utrzymania, zakupu lekarstw, rehabilitacji i opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem wynoszą około 2.000 zł miesięcznie. Tymczasem zasądzone alimenty nie pokrywają tych kosztów. W ocenie skarżącej wykazała ona wysokość ponoszonych kosztów związanych z utrzymaniem córki O. oraz całej rodziny. Nadto skarżąca stwierdziła, że tut. Sąd w postanowieniu z dnia 17 maja 2013r. w sprawie IV SA/Gl 430/13, opartym na tych samych podstawach faktycznych, między tymi samymi stronami wstrzymał wykonanie decyzji.
Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2013r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w trybie art. 195 § 2 P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie z dnia 20 maja 2013r. oraz wezwał skarżącą do uprawdopodobnienia podniesionych w zażaleniu okoliczności.
W odpowiedzi skarżąca nadesłała pismo z 5 lipca 2013r., w którym stwierdziła, że nie pracuje ze względu na konieczność sprawowania opieki na córką O. S., która choruje na autyzm dziecięcy. B. B. zaznaczyła, że nie posiada rachunków i faktur, gdyż osiąga za mały dochód podlegający opodatkowaniu, żeby odliczyć ulgę rehabilitacyjną. Oświadczyła, że jej córka podlega cotygodniowej terapii "biofeedback" w wysokości 45 zł. Koszty suplementów diety dla córki co 2,3 miesiące wynoszą około 300 zł i preparatu DMG co 4 miesiące wynoszą około 500 zł. A. S., mąż skarżącej jest zobowiązany do uiszczania alimentów na byłą żonę w wysokości 220 zł. Skarżąca podniosła, że ponosi opłaty za rachunki, które są wystawione na jej matkę H. Z. Do pisma B. B. dołączyła między innymi dokumentację potwierdzającą, iż nie jest osobą zatrudnioną oraz nie pobiera świadczeń emerytalno-rentowych. Ponadto nadesłała orzeczenie z dnia 3 stycznia 2012r. o zaliczeniu jej córki O. S. do osób niepełnosprawnych stwierdzające, że wymaga ona stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Jednocześnie skarżąca przedłożyła: potwierdzenia opłat usług medycznych EFG "Biofeedback" dla O. S. w wysokości 45 zł tygodniowo, zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach z dnia 2 lipca 2013r. A. S. w wysokości 668.11 zł netto, rachunki za gaz w wysokości 171,10 zł co 2 miesiące oraz energię elektryczną w wysokości 182,97 zł co 2 miesiące i pokwitowanie dowodu wpłaty na rzecz Ośrodka Rehabilitacyjno-Edukacyjnego w R. darowizny w listopadzie 2012r. w wysokości 800 zł. Jednocześnie B. B. nadesłała wykaz należności przysługujących jej mężowi A. S. z tytułu pobytu w podróży służbowej za okres marzec – kwiecień 2013r. w kwocie 9067,78 zł i za okres maj-czerwiec 2013r. w wysokości 9124,04 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przepis art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., stanowi, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 tej ustawy, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, Sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie tego aktu lub czynności w całości lub w części, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
Zgodnie z przedstawioną regulacją prawną wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stanowiącą odstępstwo od ogólnej reguły, zgodnie z którą wniesienie skargi do Sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Jednocześnie wydanie postanowienia oczekiwanego przez stronę zależy od uznania sądu. Zatem nawet jeśli strona przedstawi okoliczności, które w jej ocenie przemawiają za zastosowaniem ochrony tymczasowej, sąd nie jest zobowiązany do wydania żądanego orzeczenia.
Zdaniem Sądu podniesione przez skarżącą okoliczności oraz nadesłana dokumentacja nie przemawiają za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca pozostaje na utrzymaniu męża, który otrzymuje miesięczne wynagrodzenia w wysokości 668,11 zł netto. Do tej kwoty należy doliczyć świadczone przez niego alimenty na rzecz córki O. S. w wysokości 670 zł oraz należności z tytułu pobytu w podróży służbowej w wysokości 4547,95 zł miesięcznie. Razem dochód rodziny skarżącej wynosi 5885,95 zł miesięcznie. Natomiast łączne miesięczne rodziny wydatki wynoszą 2631,98 zł. Przy ich ustalaniu Sąd dał wiarę oświadczeniu skarżącej dotyczącej ponoszenia kosztów zakupu żywności i napojów dla córki O. S. w tym diety bezglutenowej w wysokości 2000 zł, pomimo iż skarżąca nie przedłożyła żadnych rachunków potwierdzających te wydatki.
Analiza dochodów i wydatków wskazanych przez skarżącą wskazuje, iż do dyspozycji rodziny skarżącej pozostaje kwota około 3250 zł. Zdaniem Sądu nawet po uwzględnieniu konieczności ponoszenia wydatków związanych z podróżami służbowymi męża skarżącej i pozostałych wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego wykonanie nałożonego zaskarżoną decyzją obowiązku nie pozbawi skarżącej i jej rodzinę środków finansowych w takim stopniu, by zagrażało to ich zdrowiu lub życiu względnie pozbawiło możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb.
Należy wskazać, że zwrot należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, nie wywołuje skutku nieodwracalnego, skoro chodzi o świadczenie pieniężne, którego spełnienie z natury rzeczy jest odwracalne. W przedmiotowej sprawie w razie uwzględnienia skargi istnieje możliwość zwrotu uiszczonej kwoty. Tymczasem jak wskazuje się w orzecznictwie, przesłanki wstrzymania wykonania decyzji odnoszą się do takiej szkody, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia, czy też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu poprzedniego (por. post. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004r, sygn. akt GZ 138/2004).
Ponadto w przypadku wszczęcia postępowania egzekucyjnego przepisy wprowadzają kwoty wolne od egzekucji. Ostatecznie wnioskodawczyni może zwrócić się do organu z wnioskiem o rozłożenie wymaganej kwoty na raty lub odroczenie terminu płatności.
Wobec powyższego nie można stwierdzić zaistnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z art. 61 P.p.s.a. nie wykazano bowiem, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do usunięcia skutków.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie 61 § 3 i § 5 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
-----------------------
3
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło