IV SA/Gl 433/09
PostanowienieWSA w Gliwicach2010-01-20
Skład orzekający: Referendarz sądowy Andrzej Majzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej zasiłku stałego, w której skarżący korzysta ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy prawa, należy rozpoznać wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, gdyż skarżący korzysta z takiego zwolnienia z mocy prawa na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a) PPSA w sprawach z zakresu pomocy społecznej. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata podlega rozpoznaniu, a jego uwzględnienie jest uzasadnione, gdy skarżący wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z udziałem pełnomocnika bez uszczerbku dla swojego utrzymania, co w niniejszej sprawie zostało potwierdzone trudną sytuacją materialną i życiową skarżącego.Stan faktyczny
Skarżący M. R. złożył wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wcześniej WSA w Gliwicach oddalił jego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w przedmiocie zasiłku stałego. Skarżący złożył następnie wniosek o przyznanie prawa pomocy, obejmujący ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na swoją trudną sytuację materialną i życiową.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono adwokata dla skarżącego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy postanawia: ustanowić adwokata dla skarżącego;
W treści pisma procesowego datowanego na [...] M. R. wniósł o ustanowienie adwokata z urzędu "do wniesienia kasacyjnej skargi jeśli zajdzie taka potrzeba w sprawie".
Następnie, to jest w dniu 15 grudnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wydał wyrok, mocą którego orzekł o oddaleniu skargi. W konsekwencji spełniony został wskazany przez wnioskodawcę warunek polegający na zaistnieniu potrzeby sporządzenia skargi kasacyjnej od orzeczenia kończącego postępowanie przed tutejszym Sądem.
Wobec powyższego, rzeczonemu żądaniu nadano dalszy bieg wzywając skarżącego do nadesłania wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru.
M. R. złożył wspomniany formularz w dniu [...] precyzując, iż zakres jego żądania obejmuje nie tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata, lecz nadto także zwolnienie od kosztów sądowych.
Równocześnie zadeklarował, że jest osobą [...], pozostaje w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej i życiowej, gospodaruje samotnie, zamieszkuje w wynajmowanym lokalu komunalnym o powierzchni [...] oraz nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości.
Miesięczny dochód strony zadeklarowany został w kwocie [...], otrzymywanej przezeń w ramach [...] z tytułu [...]. W tym miejscu skarżący dodał, że kwota ta ulega pomniejszeniu o potrącenia, dokonywane z tytułu [...], które obowiązany jest uiszczać.
W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje.
Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
Na wstępie należy odnotować, że przedmiotem skargi M. R. jest decyzja administracyjna wydana w przedmiocie zasiłku stałego, będącego jednym ze świadczeń przewidzianych w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r., Nr 115, poz. 728 ze zm.). Tymczasem zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Mając na uwadze powyższe należy podnieść, że skarżący korzysta w niniejszej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa a w konsekwencji, jego wniosek w omawianym zakresie jest bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu.
Odnosząc się natomiast do wniosku M. R. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania.
Z oświadczeń skarżącego wynika bowiem, że nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Nadto jest osobą [...] wymagającą [...] (patrz: orzeczenie stanowiące kartę nr 13 akt administracyjnych innej sprawy ze skargi M. R., zarejestrowanej pod sygn. akt IV SA/Gl 432/09), zaś jedynym źródłem utrzymania są dla niego świadczenia otrzymywane w ramach szeroko pojętej pomocy społecznej (vide: kwestionariusz wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 20 kwietnia 2009 r. - karta nr 4 akt administracyjnych).
W świetle zaprezentowanych wyżej faktów nie budzi zatem wątpliwości, że uiszczenie kosztów, jakie mogą wiązać się z udziałem w sprawie fachowego pełnomocnika przekracza możliwości płatnicze wnioskodawcy i mogłoby mu uniemożliwić realizację elementarnych potrzeb życiowych. Dlatego ustanowiono dla niego adwokata, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło