IV SA/Gl 433/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Siudyka Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi D. Ś. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie informacji publicznej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] roku. Decyzją z dnia [...] Państwowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. odmówił udostępnienia informacji publicznej. W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że pismem z dnia 18 listopada 2013 r. D. Ś. - pełnomocnik E. Ś. – zwrócił się o udzielenie informacji ile kosztowało PINB w T. prowadzenie spraw o sygnaturach:[...];[...];[...];[...];[...];[...]. W związku z tym ww. został wezwany do wskazania z jakich powodów udostępnienie żądanych informacji jest szczególnie istotne dla interesu społecznego oraz czy wnioskodawca żąda udostępnienie informacji publicznej w trybie określonym w art. 2 czy 2a ustawy o dostępie do informacji publicznej. W odpowiedzi D. Ś. poinformował, że informacje o które wnioskuje, są potrzebne dla pokazania społeczności ile kosztuje podatników prowadzenie przedmiotowych spraw, które są w swej postaci absurdalne, a które można było prowadzić w inny sposób. Ponadto liczby te pokażą społeczeństwu ile Państwo wydało publicznych pieniędzy na zwalczanie przedsiębiorcy, a ten będzie mógł porównać w co mógłby zainwestować podobna kwotę ile by powstało nowych miejsc pracy i ile stracił na tym procederze skarb państwa. Strona oznajmiła także, że prowadzi procedurę skargową i potrzebuje kosztów do sporządzenia kosztorysów. Następnie organ stwierdził, że zakres żądnych informacji mieści się w pojęciu informacji publicznej przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, Zaznaczył, że PINB nie gromadzi danych dotyczących czasu, jaki dany pracownik poświęcił na załatwienie konkretnej sprawy, nie pobiera także za swoje czynności opłat. Zatem aby udostępnić żądane informacje musiałby dokonać analizy i zestawień posiadanych dokumentów, przeprowadzić odpowiednie obliczenia oraz rozmowy z pracownikami zaangażowanymi i prowadzącymi ww. sprawy, co wiąże się z przetworzeniem informacji publicznej prostej. Natomiast, jak zaznaczono, uzyskanie informacji przetworzonej może nastąpić, jeżeli wnioskodawca wykaże , że jej uzyskanie jest szczególne istotne dla interesu publicznego. Tymczasem wnioskodawca nie wykazał , a organ nie dopatrzył się powodu dla którego uzyskanie informacji mogłoby mieć znaczenie z punktu widzenia funkcjonowania państwa a w konsekwencji usprawniałoby działanie jego organów. Zaznaczył, że interes publiczny należy odróżnić od interesu osobistego wnioskodawcy. Natomiast D. Ś. wskazał, że żądane informacje będą wykorzystane do prowadzenia przez wnioskodawcę postępowania skargowego oraz w prywatnych sprawach dotyczących przedsiębiorstwa wnioskodawcy. Oznacza to, że żądana informacja nie jest ważna dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców, lecz tylko dla samego wnioskodawcy , a zatem nie służy interesom publicznym. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł D. Ś. żądając udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem. Wyjaśnił , że wniosek został złożony przez D. Ś., a z racji tego, że firma działa na terenie Ś. E. jest jego pełnomocnikiem. Wskazał, że wszystkie sprawy prowadzone są przeciwko skarżącemu. W ocenie skarżącego D. Ś. żądane informacje nie są informacjami przetworzonymi, a organ nie przedstawił żadnego logicznego argumentu dla stwierdzenia, że udostępnienie informacji nie będzie służyło interesowi publicznemu. W związku z tym wniósł o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 16 ust. 2 ustawy 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w całości podzielając ustalenia i wnioski w niej zawarte. Jednocześnie organ odwoławczy zauważył, że we wniosku z dnia 18 listopada 2013 r. D. Ś. wskazał, iż działa jako pełnomocnik E. Ś., uznał zatem, że iż PINB w T. prawidłowo skierował decyzję do E. Ś., reprezentowanego przez D. Ś. Podniósł także, iż zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Wobec powyższego, wynik sprawy nie jest uzależniony od osoby wnioskodawcy, bowiem nie trzeba legitymować się przymiotem strony, aby po spełnieniu określonych przesłanek, uzyskać żądaną informację. Natomiast w realiach przedmiotowej sprawy D. Ś. nie spełnił ustawowych przesłanek, tj. nie wskazał istnienia szczególnie istotnego interesu społecznego, ze względu na który żąda udostępnienia informacji publicznej przetworzonej. W skardze na powyższą decyzję D. Ś. wniósł o udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem przy jego zmianie w części dokładności wyliczeń przy uwzględnieniu 15% granicy błędu. Jednocześnie skarżący podtrzymał stanowisko zawarte w odwołaniu od decyzji organ I instancji. W jego ocenie argumentacja organu o wzroście kosztów postępowania jest potwierdzeniem tezy o złym zorganizowaniu pracy PINB, natomiast zmiana organizacji pracy jest jednym z fundamentów lepszego funkcjonowania jednostki administracyjnej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Ponadto wskazać należy, iż zgodnie z art. 134 ww. ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja wykazują wady procesowo prawne, mające istotny wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim należy wskazać, że art. 16 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r., nr 112, poz. 1198 ze zm., obecnie obowiązuje t.j. Dz. U.z 2014 r. poz. 782 – w skrócie "u.d.i.p."), będący podstawą wydanych w sprawie rozstrzygnięć stanowi, że odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. następują w formie decyzji administracyjnej (ust. 1) . Natomiast w myśl art. 16 ust. 2 tej ustawy do decyzji, o których mowa w ust. 1 stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (w skrócie k.p.a.) z modyfikacją określoną w punktach 1 i 2. Pod pojęciem "stosowania przepisów k.p.a. do decyzji" nie należy natomiast rozumieć jedynie wymogu stosowania przepisów wprost odnoszących się do tej formy działania administracji publicznej (np. art. 107 § 1 k.p.a.), ale także nakaz stosowania wszelkich przepisów pozostających w związku z wydaniem decyzji. Są to w szczególności przepisy regulujące procedurę, która kończy się wydaniem decyzji, oraz przepisy, które normują dalsze postępowanie w sprawie zakończonej wydaniem decyzji, a więc możliwości jej weryfikacji w trybie zwyczajnym, a także nadzwyczajnym. Oznacza to przede wszystkim, iż postępowanie w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej jest sformalizowanym, jurysdykcyjnym postępowaniem administracyjnym. Powracając na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że organy orzekające uznały, że adresatem wydanych decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej jest E.Ś., zaś D. Ś. działa jako jego pełnomocnik. Tymczasem z akt nie wynika, aby D. Ś. był wzywany do przedłożenia pełnomocnictwa. W aktach administracyjnych dotyczących postępowania przed organem odwoławczym wprawdzie znajduje się kopia pełnomocnictwa udzielonego wyżej wymienionemu przez E. Ś. w formie aktu notarialnego do dokonywania czynności związanych z zarządem nieruchomością, jednakże sprawa, w której została wydana zaskarżona decyzja dotyczy udostępnienia informacji publicznej i nie mieści się w zakresie sprawowania tego zarządu. Brak pełnomocnictwa jest o tyle istotny, bowiem w odwołaniu od decyzji organu I instancji D. Ś. określił się jako podmiot skarżący, a nadto wyraźnie oświadczył, że wniosek pochodzi od niego. Pomimo to organ odwoławczy uznał, że D.Ś. działa jako pełnomocnik, a więc tak jak wskazał we wniosku. Takiego stanowiska nie można zaaprobować, bowiem organ nie może wbrew wyraźnemu oświadczeniu i bez dokonania czynności wyjaśniających zdecydować o statusie osoby biorącej udział w postępowaniu administracyjnym, a tym samym o statusie osoby wnoszącej odwołanie. Jest to o tyle istotne, bowiem w przypadku, gdy odwołujący się nie jest stroną postępowania, to organ nie może rozpoznać odwołania, a umorzyć postępowanie odwoławcze, natomiast uznając, że decyzja organu I instancji została skierowana do podmiotu, który nie jest stroną postępowania, winien wyeliminować z obrotu prawnego decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie w stosunku do tego podmiotu. Decyzja skierowana do podmiotu niebędącego stroną w sprawie jest bowiem dotknięta wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.). Jednocześnie wskazać wypadnie, że już w piśmie stanowiącym odpowiedź na wezwanie organu I instancji w kwestii podania powodów istnienia szczególnego interesu publicznego D. Ś. nie określił się jako pełnomocnik. Nadto pismo to zawiera twierdzenia, które mogły wskazywać, że D. Ś. w sprawie działa jako wnioskodawca np. "informacje, o które wnioskuję", "wniosek dotyczy spraw w stosunku do Z.P.U.H. [...] D.Ś.", " z uwagi na to, że strona prowadzi procedurę skargową, tak więc proszę o przekazanie kosztów". Pomimo to organ I instancji nie wyjaśnił, czy D. Ś. działa jako pełnomocnik wnioskodawcy, czy też w istocie jest wnioskodawcą. Zgodzić się przyjdzie ze stwierdzeniem organu odwoławczego, że zgodnie z art. 2 ust. 2 u.d.i.p. od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Natomiast jeżeli organ odmawia udzielenia informacji publicznej, to wydaje rozstrzygnięcie w formie decyzji. Oznacza to, że adresatem takiej decyzji jest wnioskodawca, będący stroną tego postępowania, ze wszystkimi wynikającymi z tego proceduralno prawnymi konsekwencjami. Ustalenie kto był wnioskodawcą w sprawie miało zatem istotny wpływ na jej wynik. Powyższe uchybienia stanowią zatem wystarczającą podstawę do uchylenia wydanych w sprawie decyzji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy właściwy organ ustali w sposób nie budzący wątpliwości kto jest wnioskodawcą, a następnie załatwi wniosek zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Wobec powyższego Sąd działając na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 c) oraz art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.