IV SA/Gl 434/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędzia NSA Wiesław Morys (spr.) Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Wita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2006 r. sprawy ze skargi P. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta T,, na mocy m.in. art.4 ust.1 i 2, art.5 ust.1 i 2,art.10 ust.1, 2, 3, 4, 5, art.24 ust.2, art.47 ust.1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz.2255 ze zm.), przyznał P. Z. zasiłek rodzinny na dziecko W. i odmówił przyznania mu prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. W uzasadnieniu decyzji organ ten, przytaczając brzmienie cytowanych powyżej przepisów, ustalił, iż wnioskodawca do dnia uzyskania prawa do urlopu wychowawczego pozostawał w zatrudnieniu przez okres krótszy niż 6 miesięcy. Mianowicie ze złożonych: świadectwa pracy i umowy o pracę wynikało, iż pracował w spółce akcyjnej "A" w W. w okresie od [...] r. do [...] r., a następnie w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością "B" w T. od [...] r.. Tymczasem przepis art.10 ust.5 pkt 2 cytowanej powyżej ustawy sprzeciwia się przyznaniu przedmiotowego dodatku w takiej sytuacji. Dlatego, spełniając przesłanki do uzyskania zasiłku rodzinnego i nie wypełniając wymogów zastrzeżonych dla owego dodatku, wnioskodawca mógł, w ocenie tego organu, uzyskać wyłącznie tenże zasiłek. W odwołaniu od tej decyzji P. Z. wniósł o jej zmianę i przyznanie przedmiotowego dodatku. Wywiódł, iż pogląd organu pierwszej instancji co do okresu zatrudnienia przed uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego jest błędny. W jego ocenie zachowana została bowiem ciągłość zatrudnienia, gdyż w poprzednim zakładzie pracy stosunek pracy rozwiązany został w piątek, a w następnym nawiązany w poniedziałek. U żadnego z tych pracodawców nie pracuje się w systemie czterobrygadowym, ani też innym, w którym praca mogłaby być wykonywana w soboty i niedziele. Dwa dni, jakie dzieliły zatrudnienie w obu zakładach były zatem dniami wolnymi od pracy. Wskazał, iż kwestię tę konsultował z radcą prawnym inspekcji pracy, który zapewnił go o zaliczeniu ciągłości zatrudnienia w takim wypadku. Dlatego decyzję tę uważał za wadliwą. Zaskarżoną decyzją, na podstawie m.in. art.138§1 pkt 1 k.p.a., utrzymano powyższe rozstrzygnięcie w mocy. Organ odwoławczy ustalił i zważył, że odwołujący się spełnia kryteria dla uzyskania świadczeń rodzinnych, w szczególności zasiłku rodzinnego, wszak nie mógł uzyskać prawa do dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Dokonując ustaleń co do okresu zatrudnienia go przed dniem uzyskania prawa do urlopu wychowawczego, organ powołując się na zgromadzony poprzednio materiał dowodowy, stwierdził, iż odwołujący się wykazał zaledwie [...] miesięcy i [...] dzień. Zatem nie podzielił jego wywodów, wedle których zatrudnienie przy zmianie pracodawcy we [...] r. miało charakter ciągły. W związku z tym doszedł do przekonania, iż brak przesłanki zatrudnienia przez okres 6 miesięcy przed uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego uniemożliwia uwzględnienie żądania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i przyznania prawa do dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. W jej uzasadnieniu przytoczył okoliczności faktyczne i prawne zaprezentowane w odwołaniu, które uważał za wystarczające dla przyjęcia zasadności przedmiotowego żądania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w motywach zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: jak stanowi przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Zatem kontrolują czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, i to naruszenia mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy czy stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo wreszcie naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność, albowiem jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanej decyzji bądź stwierdzenie jej nieważności (p. art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271 ze zm.)). Przy czym, po myśli art.134 tej ustawy, sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zatem dokonują kontroli legalności również z urzędu, niezależnie od oceny zasadności zarzutów podniesionych w skardze. Przeprowadzone w tych ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, iż uchybia ona przepisom prawa materialnego w stopniu uzasadniającym jej wzruszenie. Poza sporem pozostaje fakt, iż skarżący wykazał uprawnienie do zasiłku rodzinnego oraz prawo do urlopu wychowawczego, nadto, że jedynym powodem odmowy przyznania mu dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w czasie korzystania z tego urlopu było przyjęcie przez organy niespełnienia przesłanki pozostawania w zatrudnieniu przez okres 6 miesięcy bezpośrednio przed nabyciem tego uprawnienia, a więc przesłanki wynikającej z brzmienia art.10 ust.5 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. W ocenie organów orzekających nie można zaliczyć skarżącemu do okresu zatrudnienia czasu pomiędzy ustaniem stosunku pracy w spółce "A" a nawiązaniem stosunku pracy ze spółką "B", a więc 2 dni obejmujących [...] i [...] r., bo tak należy odczytać ich intencje. Zdaniem Sądu taka interpretacja faktów i prawa w tej materii jest błędna. Nie uwzględnia ona bowiem przede wszystkim celu omawianego przepisu. Jakkolwiek literalne jego odczytanie może motywować wersję organów, chociaż i tu pojawiać się mogą pewne istotne zastrzeżenia, to jednak nie sposób pomijać zamierzeń ustawodawcy. W ocenie Sądu wprowadzenie tego przepisu miało na celu wyeliminowanie przypadków korzystania ze spornego świadczenia przez osoby pozostające w stosunku pracy przez krótkie okresy, z nakierowaniem na jego uzyskanie. Zatem należałoby przyjąć istnienie uprawnienia do jego nabycia przez osoby, które pracują przez dłuższy czas, wynoszący co najmniej 6 miesięcy. Skarżącemu trudno zarzucić odmienny status. Jego zatrudnienie, poza spornym okresem 2 dni, zamyka się bowiem w przedziale od [...] r. do nadal, czyli co najmniej [...] r. (data wydania zaskarżonej decyzji), choć z treści ostatniej umowy o pracę wynika, że została ona zawarta do dnia [...] r. (wszak z możliwością jej wypowiedzenia). Z ustalonego stanu faktycznego nie wynika, aby skarżący zatrudnił się wyłącznie w celu uzyskania przedmiotowego świadczenia. Przy tym należy przyznać mu rację, gdy twierdzi, że w dniach [...] i [...] r. nie świadczyłby pracy, gdyż były to sobota i niedziela. Co prawda istnieje możliwość zawarcia umowy o pracę w piątek (tu [...]) z określeniem dnia rozpoczęcia pracy na poniedziałek (tu [...]), co wedle doktryny prawa pracy skutkuje przyjęciem trwania zatrudnienia w nowym zakładzie pracy od piątku, i tak winien był postąpić skarżący, wszak niepodobna czynić mu z odmiennego posunięcia zarzutu. Po pierwsze bowiem taki zabieg jest rzadkością w praktyce, poza tym skarżący, jak twierdzi – czego organ nie zakwestionował - uzyskał odmienną informację pochodzącą od fachowca. Omawiana norma stanowi o konieczności wykazania okresu zatrudnienia bezpośrednio przed uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, zatem z uwagi na brak wskazówki interpretacyjnej, w zakresie jej wykładni odwołać się należy do zasad i regulacji prawa pracy. Stąd jako zatrudnienie należy rozumieć pozostawanie w stosunku pracy, przy czym dla potrzeb niniejszej sprawy konieczne jest nawiązanie do "ciągłości zatrudnienia" jako instytucji wypracowanej przez tę tej gałąź prawa. Przyszło jednak zważyć, iż w praktyce orzeczniczej zatrudnienie nie jest interpretowane jako pozostawanie w stosunku pracy przez cały określony w omawianym przepisie czas. Dla jego wykładni, w ocenie Sądu, wystarczające jest wykazanie okresu zatrudnienia, w taki sposób, w jaki uczynił to skarżący. Przecież nie można przypisać mu nieuzasadnionej i dłuższej przerwy w pozostawaniu w stosunku pracy. Jest ona wyłącznie wynikiem zmiany pracodawcy, a więc okoliczności nie mającej wpływu na "ciągłość zatrudnienia" zgodnie z celem normy art.10 ust.5 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Dlatego argumentacja skarżącego, że w spornych dniach pracy nie świadczyłby jest przekonywująca. Trzeba poza tym mieć na uwadze również i ten aspekt sprawy, że zatrudnienie po pierwsze – jako stosunek pracy będący stosunkiem zobowiązaniowym powstaje wówczas, gdy jego podmioty uzgodnią istotne jego elementy, do czego zapewne doszło przed dniem sporządzenia umowy o pracę, zatem można pokusić się o konkluzję, iż ta jako wyraz zgodnych oświadczeń woli, mimo spisania jej w dniu [...] r., faktycznie została zawarta wcześniej – po wtóre istotną cechą stosunku pracy po stronie pracownika jest m.in. gotowość do świadczenia pracy, której w spornym okresie trudno skarżącemu odmówić. Te wszystkie okoliczności sprawiły, iż Sąd nabrał przekonania o zasadności zaliczenia skarżącemu do okresu zatrudnienia w rozumieniu przywołanego przepisu art.10 ust.5 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych również spornego okresu pomiędzy stwierdzonymi w omawianych dokumentach datami ustania i nawiązania stosunku pracy. Przeto doszedł do przekonania, że nie zachodzi negatywna przesłanka wyłączająca możliwość przyznania mu przedmiotowego świadczenia. Dlatego odmiennej treści rozstrzygnięcie uchylił jako niezgodne z prawem materialnym. W toku ponownego rozpatrzenia sprawy organ wyda nową decyzję, kierując się naprowadzonymi powyżej wiążącymi wywodami, bacząc, że przedmiotem zaskarżenia jest wyłącznie dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Co mając na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art.145 §1 pkt 1 lit. a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. Wyrzeczenie w trybie art.152 tej ustawy pominięto z uwagi na charakter zaskarżonego rozstrzygnięcia. ----------------------- 3