IV SA/Gl 437/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi J. H. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżone postanowienie. Decyzją Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r., nr [...], wydaną m.in. na podstawie art. 35 § 3 oraz art. 104 k.p.a., art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. nr 71, poz. 734 ze zm.), odmówiono przyznania J. H. dodatku mieszkaniowego ze względu na wystąpienie rażącej dysproporcji pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji, a faktycznym stanem majątkowym wskazującym, że jest on w stanie uiszczać wydatki związane z zajmowanym lokalem wykorzystując własne środki i zasoby majątkowe. Pismem z dnia [...] r. J.H. wniósł odwołanie między innymi od powyższej decyzji podnosząc, iż nie została mu ona doręczona pomimo, że o to wnosił. Odwołujący kwestionował informację zawartą w piśmie Wydziału Komunalnego z dnia [...] r., że decyzja ta była wysłana do niego dwukrotnie, a zawiadomienie o tym umieszczono na drzwiach jego mieszkania. Zdaniem odwołującego urzędem właściwym do doręczania korespondencji jest Urząd Pocztowy, natomiast miejscem właściwym do umieszczania awiza jest skrzynka pocztowa znajdująca się na klatce schodowej. Ponadto odwołujący przedstawił zarzuty oraz argumentację na ich poparcie odnoszące się do skarżonej decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. oraz powołanej wyżej decyzji, której, jak zaznaczył, mu nie doręczono Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I Instancji z dnia [...] r. i pozostawiło odwołanie strony bez rozpoznania. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że warunkiem skuteczności czynności procesowej, jaką jest wniesienie odwołania, jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Natomiast zgodnie z art. 129 § 1 i § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie od dnia jej ogłoszenia. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Dalej organ odwoławczy przytoczył przepisy dotyczące doręczeń w postępowaniu administracyjnym, w tym art. 44 k.p.a. regulujący zastępczy sposób doręczenia pism. Następnie nawiązując do okoliczności sprawy stwierdził, że decyzja z dnia [...]r. doręczana była przez pracownika organu I instancji, który w dniu 28 lipca 2008 r. nie zastając nikogo pod wskazanym adresem złożył decyzję w Urzędzie Miasta na okres 7 dni, o czym zawiadomił adresata pozostawiając informację na drzwiach mieszkania. W dniu 6 sierpnia 2008 r. przesyłka była powtórnie awizowana i nie została odebrana w terminie 7 dni. Dalej zaznaczył, że organ podjął drugą próbę doręczenia decyzji, lecz ponownie nikogo w domu nie zastano, wobec czego złożono przesyłkę w Urzędzie Miasta o czym poinformowano adresata umieszczając informację na drzwiach mieszkania. W dniu 1 września 2008 r. przesyłka została ponownie awizowana i nie została odebrana w terminie 7 dni. Organ zaakcentował, iż przytoczone okoliczności potwierdzają zwrotne potwierdzenia odbioru decyzji, na których pracownik organu zaznaczył, że dwukrotnie awizował przesyłki a informacje o złożeniu decyzji w Urzędzie pozostawił na drzwiach mieszkania. Wobec powyższego, mając na względzie art. 44 § 4 k.p.a., uznano, że skuteczne doręczenie wskazanej decyzji nastąpiło w dniu 8 września 2008r., a zatem odwołanie winno być wniesiona do dnia 22 września 2008 r. Tymczasem strona wniosła odwołanie w dniu 17 marca 2009 r., czyli z uchybieniem wymaganego terminu. W skardze wniesionej m.in. na powyższe rozstrzygnięcie J. H. wniósł o jego uchylenie i przyznanie dodatku mieszkaniowego. W części uzasadnienia skargi odnoszącej się do wyżej opisanego postanowienia skarżący ponownie podniósł, że decyzja organu I instancji nie została mu doręczona. Zarzucił organowi naruszenie art. 43 k.p.a. poprzez niezłożenie zawiadomienia do istniejącej skrzynki pocztowej. Podniósł, że Urząd nie jest w stanie udokumentować, iż jakiekolwiek zawiadomienia zostały mu faktycznie przekazane. Zaznaczył również, że w jego sytuacji nie byłoby uzasadnione nie podejmowanie przesyłek pocztowych, bowiem wówczas sam pozbawiałby się możliwości ewentualnego zaskarżenia decyzji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał w całości argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest wyłącznie w kryteriach legalności, a więc pod względem zgodności zaskarżonego aktu administracyjnego z prawem (art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1269 ze zm.). Działając w zakreślonych wyżej ramach Sąd uznał, że przedmiotowa skarga musiała odnieść skutek, bowiem zaskarżone postanowienie narusza prawo. Organ odwoławczy odnosząc się do kwestii ustalenia dnia, w którym stronie skarżącej została doręczona decyzja organu pierwszej instancji uznał, że spełnione zostały warunki doręczenia zastępczego wymienione w art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., w skrócie k.p.a.). W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy, wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, nie może prowadzić do uprawnionego wniosku, że decyzja organu pierwszej instancji została skutecznie doręczona skarżącemu we wskazanym trybie. Podkreślić należy, iż ze względu na ustanowienie w art. 44 k.p.a. tzw. fikcji prawnej doręczenia, wymienione w nim warunki muszą być spełnione w sposób nie nasuwający żadnych wątpliwości z uwagi na fakt, że stanowi ona wyjątek od zasady bezpośredniego doręczania pism adresatowi. Przepis ten m.in. wymaga, by o złożeniu pisma w urzędzie miasta pozostawić zawiadomienie w skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata. W rozpatrywanej sprawie, organ wskazał, że w związku z brakiem skutecznego doręczenia przez pracownika organu przesyłki w dniu 28 lipca 2008 r., ponownie podjęto próbę jej doręczenia w dniu 6 sierpnia 2008 r. (ponowne awizo). Stwierdzić należy, że wyłącznie na znajdującej się w aktach kserokopii koperty adresowanej do skarżącego widnieją wskazane daty wraz z adnotacją "A". Natomiast zarówno na potwierdzonych za zgodność z oryginałem kserokopii tej koperty jak i na kserokopii zwrotnego potwierdzenia odbioru pisma, brak jest jakiejkolwiek informacji doręczyciela, czy i w jaki sposób powiadomił adresata o przesyłce oraz o pozostawieniu jej na okres 7 dni w Urzędzie Miasta. Podobnie rzecz się ma z ponowieniem doręczenia przesyłki, do którego zdaniem organu doszło 28 lipca 2008 r. oraz 1 września 2008 r. (na kserokopii koperty widnieją daty 21.08.2008A i 01.09.08A, zaś na kserokopii zwrotnego potwierdzenia odbioru data 20-08-08 oraz adnotacja "odm" "ponowna wysyłka"). Zatem za gołosłowne należało uznać twierdzenie organu odwoławczego, że na zwrotnych potwierdzeniach odbioru decyzji pracownik potwierdził, że dwukrotnie awizował przesyłki a informacje o złożeniu decyzji w Urzędzie pozostawił na drzwiach mieszkania. W orzecznictwie sądowoadministarcyjnym ugruntowany jest pogląd, że dla uznania, iż doszło do doręczenia pisma w trybie określonym w art. 44 k.p.a., nie jest wystarczające stwierdzenie faktu dwukrotnego awizowania przesyłki. Słowo "awizo", wprawdzie oznacza zawiadomienie odbiorcy, jednakże nie można z niego wywieść takiego sposobu zawiadomienia, aby mieścił się on w wymogach art. 44 k.p.a.. Koniecznym jest bowiem zaznaczenie przez doręczyciela, czy i w jaki sposób adresat został zawiadomiony o nadejściu przesyłki oraz gdzie i w jakim terminie może ją odebrać. Innymi słowy - skuteczność przedmiotowego doręczenia dokonanego w trybie art. 44 k.p.a. zależała zatem od łącznego spełnienia wszystkich przesłanek w tym przepisie określonych: - niemożności doręczenia pisma adresatowi, jego dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy, - pozostawienia przesyłki dla adresata w urzędzie miejskim, - umieszczenia zawiadomienia o dacie i miejscu pozostawienia przesyłki w skrzynce na korespondencję lub, gdy nie jest to możliwe, w innych miejscach wskazanych w art. 44 § 2 k.p.a., - upływu czternastodniowego terminu przechowywania pisma w urzędzie miasta. Wszystkie wyżej naprowadzone okoliczności muszą być ustalone w sposób niebudzący wątpliwości i wynikać z materiału dowodowego sprawy, przede wszystkim z tzw. zwrotnego poświadczenia odbioru dołączonego do doręczanej przesyłki, bowiem to na nim powinna znajdować się adnotacja doręczyciela o dopełnieniu wszystkich wskazanych przez powołany przepis warunków pozwalających na stwierdzenie skuteczności doręczenia zastępczego. Przy tym warunki te muszą być spełnione w sposób nienasuwający zastrzeżeń. Uwzględniając powyższe, a w szczególności treść wspomnianej już wyżej kserokopii zwrotnego potwierdzenia odbioru pisma - należy stwierdzić, że organ odwoławczy nie mógł uznać, że decyzja z dnia [...] r. została skutecznie doręczona skarżącemu w trybie, o którym mowa w art. 44 k.p.a. Konsekwencją tego stanu rzeczy jest to, że skoro nie nastąpiło skuteczne doręczenie decyzji organu pierwszej instancji – w trybie art. 44 k.p.a. - to nie można było stwierdzić, że doszło do upływu terminu do wniesienia odwołania. Natomiast wbrew opinii skarżącego organ może doręczać pisma nie tylko za pośrednictwem poczty ale również przez swoich pracowników bądź inne upoważnione osoby lub organy (art. 39 k.p.a.). Z przepisu art. 39 k.p.a. nie wynikają natomiast żadne ograniczenia w wyborze podmiotów dokonujących doręczenia. W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem powołanego wyżej przepisu kodeksu postępowania administracyjnego i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi