IV SA/Gl 439/11
WyrokWSA w Gliwicach2012-02-28
Skład orzekający: Adam Mikusiński, Tadeusz Michalik, Stanisław Nitecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchylenie decyzji przyznającej dodatek mieszkaniowy i odmowa jego przyznania jest dopuszczalna w sytuacji, gdy postępowanie zostało wznowione na podstawie prawomocnego wyroku skazującego za wyłudzenie dodatku, a skarżący podnosi zarzuty przedawnienia i naruszenia zasady powagi rzeczy osądzonej?Ratio decidendi
Wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie prawomocnego wyroku skazującego za wyłudzenie dodatku mieszkaniowego jest uzasadnione, gdy dowody, na których oparto pierwotną decyzję, okazały się fałszywe lub decyzja została wydana w wyniku przestępstwa. W takiej sytuacji uchylenie pierwotnej decyzji i odmowa przyznania dodatku jest zgodna z prawem, a zarzuty przedawnienia i powagi rzeczy osądzonej są bezzasadne, o ile od doręczenia decyzji nie upłynęło dziesięć lat.Stan faktyczny
Skarżący J.C. domagał się przyznania dodatku mieszkaniowego. Po przyznaniu świadczenia, organ pierwszej instancji uchylił własną decyzję i odmówił przyznania dodatku, powołując się na prawomocny wyrok skazujący skarżącego za wyłudzenie dodatku mieszkaniowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów o dodatkach mieszkaniowych, przedawnienie roszczeń oraz naruszenie zasady powagi rzeczy osądzonej i praw konstytucyjnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2012 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę.
Prezydent Miasta M. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego uchylił własną decyzję z dnia [...] Nr [...] przyznającą J.C. dodatek mieszkaniowy na okres od [...] do [...] w wysokości [...] zł i odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że strona na podstawie wniosku z dnia [...] otrzymała dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł na częściowe pokrycie wydatków mieszkaniowych za lokal mieszkalny przy ul. [...]. Następnie organ ten wskazał, że J.C. został prawomocnie skazany wyrokiem z dnia [...] sygn. akt [...] w związku z wyłudzeniem od gminy M. dodatku mieszkaniowego. Następstwem tego wyroku stało się wznowienie postępowania postanowieniem z dnia [...]. W dalszej kolejności organ przywołał treść art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz podsumował, iż J.C. przyznano dodatek mieszkaniowy na podstawie nieprawdziwych danych zawartych we wniosku i deklaracji. Tym samym wyłudził dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł.
Odwołanie od tej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wniósł J.C. W odwołaniu tym wyraził swoje niezadowolenie i domaga się jej uchylenia. W motywach odwołania przedstawił działania organów administracji podejmowane przed wydaniem postanowienia z dnia [...]. Odnosząc się do przedmiotowej decyzji J.C. zarzucił jej naruszenie zasady powagi rzeczy osądzonych, ponieważ wcześniejsza decyzja z dnia
[...] została uchylona a postępowanie umorzone, a dochodzenie przez organ administracji pierwszej instancji roszczeń jest spóźnione. W odwołaniu tym strona podniosła ponownie fakt przedawnienia, ponieważ upłynął już 3 letni okres przedawnienia. Nadto zdaniem wnoszącego odwołanie wynika to także z treści art. 7 ust. 14 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. W konkluzji odwołania strona zarzuciła organowi pierwszej instancji naruszenie prawa do dobrej administracji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie dokonał własnej analizy zaistniałej sytuacji faktycznej i prawnej. W szczególności organ ten podkreślił, że J.C. został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w M. z dnia [...] sygn. akt [...] za to, że w okresie od [...] do [...] w M. działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wprowadził w błąd pracowników Urzędu Miasta w M. poprzez składanie niezgodnych z prawdą wniosków o przyznanie dodatku mieszkaniowego doprowadził wskazaną jednostkę samorządu terytorialnego do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w łącznej wysokości [...] zł. Wyrok ten został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] sygn. akt [...]. W dalszej części uzasadnienia organ ten wskazał, że postanowieniem z dnia [...] wznowione zostało postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] Nr [...] Prezydenta Miasta M. i wydana została decyzja mocą której uchylona została powyższa decyzja oraz odmówiono przyznania dodatku mieszkaniowego. Następnie organ odwoławczy przywołał przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania, jak również treść stosownych unormowań zamieszczonych w ustawie o dodatkach mieszkaniowych. W konkluzji tej części rozważań doszedł do przekonania, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest prawidłowe i nie narusza przepisów prawa. Odnosząc się do zarzutu naruszenia zasady powagi rzeczy osądzonej organ odwoławczy stwierdził, że jego rozstrzygnięcie z [...] wydane zostało w ramach innego postępowania, a mianowicie w ramach postępowania orzekającego o zwrocie niesłusznie pobranego dodatku mieszkaniowego.
Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się J.C., w imieniu którego pełnomocnik adwokat M.S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej zarzuciła rozstrzygnięciu organów administracji naruszenie przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych w tym art. 7 ust. 14 oraz art. 118 Kodeksu cywilnego, nadto zarzuciła naruszenie postanowień art. 32 i art. 87 Konstytucji RP i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie. W motywach skargi pełnomocnik skarżącego przedstawił działania organów administracji zmierzające do uzyskania od skarżącego zwrotu kwoty niesłusznie pobranego dodatku mieszkaniowego, a następnie wskazał, że postanowieniem z dnia [...] wznowione zostało postępowanie w sprawie decyzji przyznającej skarżącemu prawo do dodatku mieszkaniowego w sytuacji, kiedy nastąpiło przedawnienie roszczeń. Zdaniem skarżącego mocą zaskarżonej decyzji nakazuje się skarżącemu zwrócić nienależnie pobrany dodatek mieszkaniowy w podwójnej wysokości, a stanowisko organów administracji jest niesłuszne. W skardze ponownie podniesiono, że uruchomienie przedmiotowego postępowania nie jest dopuszczalne, ponieważ sprawa ta została już prawomocnie orzeczona decyzją z [...] r., jak również wydany został już tytuł wykonawczy w zakresie zwrotu dodatku objętego przedmiotem postępowania. Nadto podniesiono zarzut przedawnienia dochodzonych przez organy administracji roszczeń. Pominięcie przez organ odwoławczy zarzutów podniesionych w odwołaniu wyczerpuje znamiona naruszenia postanowień art. 32 i art. 87 Konstytucji RP.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów sformułowanych w skardze podkreślono, że zaskarżona decyzja SKO w K. utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji, z której wynika odmowa przyznania dodatku mieszkaniowego, a nie jak twierdzi skarżący, że dotyczy ona zobowiązania go do zwrotu nienależnie pobranego dodatku mieszkaniowego. Organ ten odniósł się do zarzutów podnoszonych przez skarżącego w skardze i nie uznał ich za zasadne, jak również podkreślił, że koniecznym było wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji przyznającej skarżącemu dodatek mieszkaniowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269) nie wykazała, aby zaskarżona decyzja naruszała wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia skarżący uczynił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta M. z dnia [...] nr [...] mocą której organ I instancji uchylił własną decyzję z dnia [...] nr [...] przyznającą J.C. dodatek mieszkaniowy na okres od [...] do [...]. Uchylenie to nastąpiło poprzez uruchomienie jednego z dopuszczonych w procedurze administracyjnej trybów nadzwyczajnych, do jakich należy wznowienie postępowania. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie administracyjne, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, a decyzja wydana została w wyniku przestępstwa. Bezspornie taką podstawę wznowienia postępowania w sprawie o przyznanie dodatku mieszkaniowego stanowił wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] sygn. akt [...] utrzymujący w mocy wyrok Sądu Rejonowego w M. z dnia [...] sygn. akt [...], na mocy którego uznano J.C. winnym wyłudzenia na szkodę gminy M. kwot pobranych tytułem dodatku mieszkaniowego uzyskanego w związku ze złożeniem oświadczenia zawierającego nieprawdę.
Podkreślić należy, że zasadnie wznowione zostało postępowanie w przedmiotowej sprawie i twierdzenia skarżącego zamieszczone w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji oraz w skardze do tutejszego Sądu nie znajdują umocowania prawnego. W następstwie tego postępowania organ pierwszej instancji zgodnie z brzmieniem art. 151 Kodeksu postępowania administracyjnego obowiązującego w dacie wydania decyzji uchylił decyzję dotychczasową i w to miejsce rozstrzygnął sprawę odmownie. Stan faktyczny ustalony w toku postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem skazującym pozwalał bowiem przyjąć, iż strona nie spełniała przesłanek do przyznania jej dodatku mieszkaniowego za okres objęty uchwaloną decyzją. Tym samym decyzja organu I instancji z dnia [...] uchylająca decyzję przyznającą stronie dodatek mieszkaniowy na okres od [...] do [...] i odmawiająca przyznania tego świadczenia oraz zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] utrzymująca w mocy wskazane rozstrzygnięcie są prawidłowe. Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, iż podejmujące rozstrzygnięcia w sprawie organy nie naruszyły prawa materialnego, a to przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Sąd nie dostrzegł także innych uchybień, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które uzasadniałyby konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Zauważa się co prawda, iż organ I instancji w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] zawarł stwierdzenie, iż "J.C. wyłudził za wymieniony okres dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł, a zatem powinien zwrócić dodatek w podwójnej wysokości, tj. w kwocie [...] zł:. Jednakże zgodnie z treścią art. 7 ust. 9 zd. 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych zobowiązanie do zwrotu nienależnie pobranych kwot dodatku wynika z mocy prawa i niedopuszczalne byłoby orzeczenie w tym przedmiocie w formie decyzji administracyjnej. Zatem przywołane sformułowanie, stanowiące wyłącznie element opisu stanu faktycznego a nie element osnowy decyzji, nie wywiera wpływu na jej legalność.
Przechodząc natomiast do analizy postawionych w skardze zarzutów stwierdzić należy, iż oceniane poprzez pryzmat osnowy zaskarżonej i utrzymanej nią w mocy decyzji, wydają się niezrozumiałe. W decyzjach tych brak jest bowiem rozstrzygnięć nakazujących skarżącemu zwrot niesłusznie pobranego przez niego dodatku mieszkaniowego. Notabene w obrocie prawnym nie istnieje decyzja wydana w tym przedmiocie. Przypomnieć można, iż postępowanie w sprawie zwrotu nienależnie pobranego przez J.C. dodatku mieszkaniowego zostało zakończone decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...], uchylającą decyzję organu I instancji z dnia [...] nr [...] orzekającą zwrot niesłusznie pobranego dodatku mieszkaniowego i umarzającą postępowanie organu I instancji. Tym samym chybiony jest zarzut pełnomocnika, że zaskarżona decyzja narusza powagę rzeczy osądzonej.
Odnosząc się z kolei do zarzutu przedawnienia dochodzonego przez organ pierwszej instancji roszczenia wypada zauważyć, że w kontrolowanym postępowaniu jedynym przepisem, który mógłby stanowić o niedopuszczalności uchylenia uprzednio wydanej decyzji z punktu widzenia upływu czasu jest przepis art. 146 Kodeksu postępowania administracyjnego. Po myśli art. 146 § 1 tegoż kodeksu uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat. Okoliczność taka nie wystąpiła w kontrolowanej sprawie.
Zarzut naruszenia przepisów art. 32 i art. 87 Konstytucji RP jest również całkowicie nieusprawiedliwiony. Decyzja zaskarżona i decyzja utrzymana nią w mocy wydane zostały na podstawie przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych, a więc przepisów powszechnie obowiązujących. Przepisy te wyznaczają kryteria w sposób niedyskryminujący żadnej grupy obywateli. Trudno jest przeto doszukać się dyskryminacyjnego charakteru postępowania wobec skarżącego, któremu odmówiono uprawnień do dodatku mieszkaniowego ze względu na niespełnienie kryteriów wyznaczonych w ustawie.
Podkreślić należy, że identyczne stanowisko zajął tutejszy Sąd we wcześniej rozpoznanych sprawach o sygn. akt IV SA/GL 435/11 i IV SA/GL 440/11, które odpowiadają również stanowi faktycznemu i prawnemu wynikającemu z akt niniejszej sprawy.
Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.
su.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło