IV SA/Gl 44/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek, , , po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. B. na pismo Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty za wydanie karty pojazdu postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] r. G. B. wystąpił do Starosty [...] z wnioskiem o zwrot kwoty 500 zł. stanowiącej nadpłatę za wydaną przez ten organ kartę pojazdu samochodu marki: [...] zarejestrowanego pod numerem rejestracyjnym [...]. Powołał się przy tym na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. sygn. akt U 6/04. Organ w piśmie z dnia [...] r. nr [...], odmówił zwrotu żądanej kwoty. Poinformował w nim, że opłata została pobrana zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310) wydanym na podstawie art. 77 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Organ rejestrujący był zatem związany treścią obowiązujących w tym zakresie przepisów. Ponadto organ podał, że droga administracyjna załatwienia przedmiotowej sprawy jest niedopuszczalna, natomiast wnioskodawca ma możliwość dochodzenia roszczeń w tym zakresie tylko przed sądem w trybie procedury cywilnej. Pismo to zostało doręczone stronie w dniu 23 września 2010 r., co wynika z dowodu zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach administracyjnych. Kolejnym pismem z dnia [...] r. G. B., powołując się na art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa polegającego na odmowie zwrotu części opłaty za kartę pojazdu w kwocie 425 zł. Odpowiedzi na to wezwanie organ udzielił w piśmie z dnia [...]r., w którym podtrzymał swoje stanowisko zaprezentowane w piśmie z dnia [...] r. Następnie G. B. w piśmie z dnia [...] r. złożył do Starosty [...] wniosek o przywrócenie terminu do dokonania wezwania do usunięcia naruszenia prawa wskazując, że w dniu [...] r. dowiedział się, że możliwa jest również droga sądowoadministracyjna, w związku z tym z takim wezwaniem wystąpił, jednakże z uchybieniem 14 dniowego terminu do jego wniesienia, co nastąpiło na skutek wprowadzenia go w błąd przez organ. Postanowieniem z dnia [...] r. Starosta [...], działając na podstawie art. 59 § 1 k.p.a., odmówił przywrócenia terminu do dokonania wezwania o zwrot za kartę pojazdu, stojąc na stanowisku, iż droga administracyjna załatwienia sprawy pobranej opłaty z ww. tytułu jest niedopuszczalna. Jednocześnie w treści postanowienia została zawarta informacja o prawie i sposobie wniesienia zażalenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. Postanowienie to odebrał ojciec strony w dniu 10 listopada 2010 r., co wynika z dowodu potwierdzenia odbioru korespondencji. Pismem z dnia [...] r. G. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na czynność Starosty [...] dotyczącą odmowy zwrotu części opłaty w kwocie 425 zł. za wydanie karty pojazdu dla samochodu marki: [...] nr rej. [...]. wyrażoną pismem z dnia [...] r. nr [...]. Uzasadniając tę skargę powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. sygn. akt U 6/04, w którym stwierdzono niezgodność § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu z art. 77 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) oraz art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji R.P. Wskazał, że w świetle tego wyroku ugruntowało się orzecznictwo sądów administracyjnych co do oceny prawnej odmowy zwrotu przez organ części opłaty za wydanie karty pojazdu jako podjętej z naruszeniem prawa, według którego opłata uiszczona w wysokości wykraczające poza wskazania ustawowe art. 77 ust. 5 Prawo o ruchu drogowym jest nienależna. Zdaniem skarżącego konsekwencją takiego uznania winno być uchylenie "odmowy" Starosty i zwrot nadpłaconej opłaty. W odpowiedzi na skargę Starosta [...] wniósł o jej odrzucenie względnie oddalenie. Uzasadniając swoje stanowisko organ podtrzymał dotychczasową argumentację o braku podstaw do zwrotu nadpłaconej przez skarżącego kwoty części opłaty za wydanie karty pojazdu. W obszernym uzasadnieniu wskazał m.in. na odroczenie przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 17 stycznia 2006 r., U 6/04, utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnego przepisu rozporządzenia Ministra Infrastruktury i skutki tego odroczenia dla orzecznictwa sądowego w świetle orzeczeń Sądu Najwyższego. Ponadto wskazał, że skarżący naruszy termin do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zakres kognicji tych sądów określają przepisy art. 3, art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 162, poz. 1692 ze zm., zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.). Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 tego przepisu akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Wniesiona w rozpatrywanej sprawie skarga dotyczy zwrotu części opłaty pobranej za wydanie karty pojazdu. W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r. sygn. akt I OPS 3/07 (opubl. Lex nr 341207, ONSAiWSA 2008/2/21) wskazano, że skierowane do organu żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310 ze zm.), jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Stanowisko organu w przedmiocie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu stanowi zatem czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uznania albo odmowy uznania uprawnienia wynikającego z przepisów prawa, czyli czynność o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., na którą przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Skuteczne wniesienie takiej skargi uzależnione jest jednak od wyczerpania trybu określonego w art. 52 § 3 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Skargę do sądu, jak to przewiduje art. 53 § 2 P.p.s.a., wnosi się w terminie 30 dni od daty doręczenia przez organ odpowiedzi na wezwanie, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi, w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W rozpoznawanej sprawie Starosta [...] w piśmie z dnia [...] r. nr [...] zajął stanowisko w sprawie zwrotu części opłaty pobranej za wydanie karty pojazdu samochodu o numerze rejestracyjnym [...]. Pismo to zostało doręczone skarżącemu w dniu 23 września 2010 r. Należy zatem uznać, że właśnie w tym dniu skarżący dowiedział się o czynności tego organu w przedmiotowej sprawie. Czternastodniowy termin do wniesienia wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa upływał więc w dniu 7 października 2010r. Tymczasem, skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa pismem z dnia 12 października 2010 r., złożonym w siedzibie organu w tej samej dacie, a więc po upływie wskazanego ustawowego 14 – dniowego terminu. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa dokonane po upływie terminu określonego w art. 52 § 3 P.p.s.a jest bezskuteczne. Natomiast brak skutecznego wezwania do usunięcia naruszenia prawa stanowi przesłankę niedopuszczalności skargi. Sąd dostrzega okoliczność, iż skarżący nie został pouczony o przysługującym mu prawie oraz trybie wniesienia skargi do sądu administracyjnego, w tym o terminie wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Jednakowoż na obowiązek wyczerpania trybu zaskarżenia, który warunkuje dopuszczalność wniesienia skargi, nie wpływa brak pouczenia. Okoliczność braku takiego pouczenia mogłaby mieć natomiast istotne znaczenie przy ubieganiu się o przywrócenie uchybionego terminu. Tymczasem w aktach administracyjnych zalega postanowienie z dnia 5 listopada 2010 r. o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wezwania, od którego, jak stwierdził w odpowiedzi na skargę organ, skarżący nie wniósł środka zaskarżenia. Skoro więc skarżący uchybił terminowi do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, a jednocześnie termin do dokonania tej czynności skarżącemu nie został przywrócony, to należało stwierdzić, że skarga nie została skutecznie wniesiona. Odnośnie natomiast stanowiska organu, że właściwym do rozpoznania żądania skarżącego jest sąd powszechny należy zauważyć, że sprawy dotyczące wniosków o zwrot pobranych opłat za wydanie karty pojazdu mogą być rozstrzygane zarówno w postępowaniu cywilnym jak i sądowoadministracyjnym. W takim przypadku o charakterze sprawy przesądza treść żądania. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 16 maja 2007 r., sygn. akt III CZP 35/07 opubl. OSNC 2008/7-8/72, Biul. SN 2007/5/7, Lex 258519, stwierdził, że dopuszczalna jest droga sądowa do dochodzenia roszczenia o zapłatę, którego podstawę stanowi nienależne pobranie opłaty za wydanie karty pojazdu, określonej w § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanej już uchwale z dnia 4 lutego 2008 r., sygn. akt I OPS 3/07, wyraził pogląd, że dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego na akt administracyjny wydany w przedmiocie zwrotu opłaty za kartę pojazdu nie oznacza, że niedopuszczalna jest droga sądowa przed sądem powszechnym dla dochodzenia roszczenia o zapłatę, którego podstawę stanowi nienależne pobranie opłaty za wydanie karty pojazdu. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn niż wskazane w art. 58 § 1 pkt 1 -5 P.p.s.a., wniesienie skargi jest niedopuszczalne, a postanowienie w tym przedmiocie może zapaść na posiedzeniu niejawnym. Biorąc pod uwagę opisane wyżej okoliczności faktyczne oraz powołane przepisy, skarga, jako niedopuszczalna, podlegała odrzuceniu, o czym Sąd orzekł w sentencji postanowienia.