IV SA/Gl 440/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2007r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie transportu drogowego i przewozów uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] Decyzją Nr [...] z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. działając na wniosek M. K., w powołaniu na przepisy art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1, art. 158 § 1 k.p.a. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie koordynacji rozkładu jazdy. Decyzja Nr [...] z dnia [...] r. będąca przedmiotem sprawy, a co do której odnosiło się żądanie wnioskodawcy, miała charakter decyzji kasacyjnej. Uchylała ona bowiem do ponownego rozpoznania, rozstrzygnięcie organu I instancji, a to decyzję Nr [...] z [...] r. odmawiającą koordynacji rozkładu jazdy linii komunikacyjnej dla przedsiębiorstwa A. Wniosek M. K., powołujący jako podstawę prawną art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., zawierał zarzut naruszenia właściwości organów rozstrzygających sprawę koordynacji rozkładów jazdy i braku podstawy prawnej do odmowy koordynacji rozkładu jazdy. Twierdzenia swoje wnioskodawca opierał na wyroku, jaki zapadł przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach w dniu 18 maja 2005 r. sygn. akt 4 II SA/Ka 1991/03 w innej sprawie administracyjnej toczącej się również w przedmiocie koordynacji rozkładów jazdy. Z motywów zawartych w uzasadnieniu tegoż wyroku wnioskodawca wywodził słuszność postawionych w swoim wniosku zarzutów. Jak wynikało z motywów przytoczonej wyżej decyzji nadzorczej organ nie zgodził się z postawioną przez wnioskodawcę tezą wskazywał na istnienie podstaw prawnych do uzgadniania treści rozkładów jazdy, przytaczając § 2 ust. 6 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 5 września 2000 r. w sprawie treści, sposobu i terminów ogłaszania rozkładów jazdy, trybu ich uzgadniania i koordynacji oraz warunków ponoszenia kosztów z tym związanych ( Dz. U. Nr 82 poz. 933 ) wydanego na podstawie art. 34 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe ( Dz. U. Nr 50 poz. 601 ). Wskutek złożonego przez stronę wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, w którym przedstawiona została argumentacja mająca na celu wykazanie słuszności żądania stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie koordynacji rozkładów, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. działając na podstawie art. 138 § 1 k.p.a., decyzją Nr [...] z dnia [...] r. utrzymało w mocy decyzję własną. W uzasadnieniu powtórzono, iż jednym z warunków udzielenia zezwolenia na przewozy regularne było przedłożenie przez przedsiębiorcę projektu rozkładu jazdy uzgodnionego na zasadach określonych w przepisach prawa przewozowego. Zdaniem organu wykonywanie czynności wchodzących w zakres koordynacji rozkładów jazdy, takich jak ich uzgadnianie, stanowiło załatwienie indywidualnej sprawy z zakresu administracji publicznej i wymagało właściwej formy, przewidzianej dla władczej ingerencji administracji w sferę praw i obowiązków jednostki. Odnosząc się natomiast do zarzutu braku właściwości organu wydającego decyzje o odmowie koordynacji rozkładu jazdy Kolegium powołało się na Statut KZK [...], który uzasadniał właściwość Komunikacyjnego Związku Komunalnego [...] w sprawach koordynacji rozkładów jazdy na terenie miast, które przystąpiły do Związku. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach M. K. podtrzymał zarzut braku właściwości KZK [...] do wydawania decyzji administracyjnych w przedmiocie koordynacji rozkładów jazdy, a także, wskazując na cytowany we wniosku o stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wnosił o uznanie za nieważną zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie organ ponowił argumenty prezentowane w toku postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ) zwaną dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która przeprowadzona jest pod względem zgodności z prawem ( art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153, poz. 1269). W świetle brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. badają czy kwestionowana decyzja nie uchybia przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania. Nadto badają czy organ administracyjny nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością decyzji. Przy czym, jak głosi art. 134 § 1 tej ustawy rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanymi zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a zatem oceniają legalność decyzji również z urzędu. Przeprowadzając zatem, po myśli powyższych wskazań, ocenę zaskarżonej decyzji co do jej zgodności z prawem, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga zasługuje na uwzględnienie jednakże wyłącznie z przyczyn, które zostały dostrzeżone przez Sąd w ramach działania ex officio. Podkreślić trzeba na wstępie, iż w postępowaniu "nieważnościowym" – nowym w stosunku do postępowania, w którym zapadła badana decyzja administracyjna – organy orzekające nie są władne rozstrzygać o istotnych dla sprawy zakończonej decyzją ostateczną kwestiach i przeprowadzać wywód wyjaśniający co do całokształtu sprawy. Organy administracji mogły orzekać tylko w granicach wyznaczonych przepisami art. 156 k.p.a. i następnych, i tylko w tych granicach prowadzić postępowanie wyjaśniające. Postępowanie nieważnościowe jest postępowaniem nadzwyczajnym i jakkolwiek wszczętym w sprawie odmowy koordynacji rozkładu jazdy, organ procedujący orzeka jako organ kasacyjny tylko w zakresie nieważności decyzji, co do której postawiono zarzut rażącego naruszenia prawa, a nie co do istoty sprawy. Rozpoznający wniosek M. K. organ, odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji kasacyjnej nr [...] z [...], wszczął odnoszącą się do meritum sprawy polemikę z argumentami przedstawionymi przez wnioskodawcę, co z gruntu przesądza o błędnym rozumieniu celu postępowania nadzorczego prowadzonego w trybie art. 156 k.p.a. Decyzja podlegająca kontroli w toku wszczętego postępowania nadzorczego była decyzją wydaną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., tym samym nie przesądzała co do istoty sprawy. Postawione wobec niej zarzuty określone zostały treścią art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Postępowanie wyjaśniające powinno sprowadzać się zatem wyłącznie do badania, w granicach postawionego zarzutu, czy organ był uprawniony do wydania decyzji kasacyjnej ( innymi słowy, czy istniała podstawa prawna do wydania decyzji uchylającej decyzję organu I instancji i czy był to organ właściwy rzeczowo i miejscowo ). Biorąc pod uwagę zasady procedury administracyjnej i obowiązki organu odwoławczego w ramach postępowania prowadzonego w drugiej instancji organ nadzorczy mógł zważyć, czy zostały w sprawie spełnione przesłanki wymagane do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., a nadto czy zalecenia, jakie przedstawiono w uzasadnieniu nie stanowią zaleceń sprzecznych z prawem. Jedynie bowiem w przypadku rażącego uchybienia treści art. 138 § 2 k.p.a. wniosek o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji mógłby zostać uwzględniony. Zauważyć należy, iż w sprawie brak jest takich rozważań, a w to miejsce znaleźć można argumentację mając na celu przekonać co do słuszności merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, mimo, iż takie jeszcze nie zapadło, wobec uchylenia decyzji organu I instancji. Ponieważ w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji nie istnieje możliwość orzekania co do istoty sprawy, to również nie może mieć znaczenia, jaka decyzja zapadłaby po wyeliminowaniu z obrotu prawnego kwestionowanej decyzji. O rozstrzygnięciu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji stanowi zatem wyłącznie istnienie bądź nieistnienie ustawowych przesłanek z art. 156 k.p.a. Tym samym, po analizie przedstawionych wraz ze skargą materiałów sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem zasad nadzwyczajnego trybu, jakim jest postępowanie o stwierdzenie nieważności, a to art. 156 § 1, a także z naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a., bowiem organ w istocie nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego wymaganego dla uzyskania odpowiedzi, czy zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o właściwą podstawę prawną. Zauważa się na marginesie, w ramach kontroli sprawy ex officio, iż w przedstawionych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu aktach brak było odwołania sporządzonego przez M. K. od decyzji Nr [...] z dnia [...] r. wydanej przez Komunikacyjny Związek Komunalny [...] w K. W aktach tych znajdowało się wyłącznie odwołanie sporządzone przez skarżącego od decyzji organu I instancji Nr [...] z dnia [...], decyzja Nr [...] z [...] r. i decyzja będąca przedmiotem postępowania nadzorczego, a to decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego Nr [...] z dnia [...] r. Nadto, jak wynika z treści uzasadnienia decyzji wydanej w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, postępowanie w sprawie, a zatem postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] r. wszcząć miał wniosek M. K. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] r. i decyzji z dnia [...] r. Błędnie także wskazano w przytaczanym uzasadnieniu, iż decyzja Nr [...] z dnia [...] r. uchyliła decyzję Nr [...] Komunikacyjnego Związku Komunalnego [...] w K. Powyższe potwierdza wskazania Sądu, aby w ponownym postępowaniu organy dokonały należytych ustaleń i odniosły się do właściwych rozstrzygnięć z uwzględnieniem, iż postępowanie toczy się w nadzwyczajnym trybie, jakim jest stwierdzenie nieważności. Mając to na względzie orzeczono po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. jak w sentencji. su.