IV SA/Gl 443/07
WyrokWSA w Gliwicach2007-11-21
Skład orzekający: Elżbieta Kaznowska, Beata Kalaga-Gajewska, Stanisław Nitecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło stwierdzenia nieważności własnej decyzji kasacyjnej, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia, mimo że skarżący podnosił zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego i procesowego?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 KPA, poprzez niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego, brak zgromadzenia niezbędnej dokumentacji (w tym statutu związku) oraz sporządzenie nieodpowiednich uzasadnień decyzji. Uzasadnienia te nie odnosiły się do specyfiki decyzji kasacyjnej ani do podnoszonych przez skarżącego zarzutów nieważności w kontekście decyzji zaskarżonej. Brak wyjaśnienia tych kwestii naruszył zasadę pogłębiania zaufania obywatela do organów Państwa.Stan faktyczny
M.K. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w K., która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. SKO odmówiło stwierdzenia nieważności, argumentując, że nie zaszły przesłanki rażącego naruszenia prawa. M.K. złożył skargę do WSA w Gliwicach, podtrzymując zarzuty dotyczące niewłaściwości organu i bezpodstawnej odmowy koordynacji rozkładu jazdy, a także wskazując na uchybienia sądu w poprzednim postępowaniu. SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant Referent – stażysta Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2007r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie transportu drogowego i przewozów uchyla zaskarżoną decyzję oraz określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Wnioskiem z dnia [...] M.K. wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] Nr [...] mocą, której uchyliło decyzję Zarządu [...] w K. z dnia [...] Nr [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. We wniosku tym podniósł, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 18 maja 2005 r. uwzględnił jego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. podjętą w analogicznym stanie prawnym i faktycznym, a tym samym wyczerpane zostały przesłanki stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...] Nr [...] wydanym na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i § 2 w związku z art. 61 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego postanowiło o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie koordynacji rozkładu jazdy. Następnie wskazany organ decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił stwierdzenia nieważności wymienionej powyższej decyzji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podniósł, że decyzją z dnia [...] Nr [...] uchylił decyzję nr [...] z dnia [...] Zarządu [...] o odmowie firmie Spółka A skoordynowania rozkładu jazdy na linii komunikacyjnej M. – B. – Kopalnia W. Zdaniem organu decyzja ta stała się decyzją ostateczną w toku postępowania administracyjnego. Odnosząc się do wniosku M.K. o stwierdzenie nieważności tej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. nie podzieliło jego twierdzeń o braku w ówczesnym stanie prawnym podstaw do odmowy koordynacji rozkładu jazdy, o ile wszystkie pozostałe warunki formalne i materialne zostały przez przewoźnika spełnione. Według organu administracji jednym z warunków udzielenia zezwolenia na przewozy regularne było przedłożenie przez przedsiębiorcę projektu rozkładu jazdy uzgodnionego na zasadach określonych w przepisach prawa przewozowego. Zgodnie z ówczesnymi przepisami zadanie w zakresie koordynacji rozkładów jazdy należało do zarządów jednostek samorządu terytorialnego. Obowiązek uzgodnienia rozkładów jazdy z tymi organami spoczywał także na przewoźnikach. W związku z wykonywaniem przez zarządy jednostek samorządu terytorialnego czynności koordynacyjnych rozkłady jazdy, organ właściwy ze względu na obszar i przebieg linii komunikacyjnej był powołany do uzgodnienia rozkładów jazdy w konkretnej indywidualnej sprawie przedsiębiorcy występującego o uzgodnienie, a to w konsekwencji prowadziło do niezbędności wydania w tym zakresie decyzji administracyjnej. W dalszej części uzasadnienia organ administracji podzielił stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wyrażone w wyroku z dnia 18 maja 2005 r. sygn. akt 4 II SA/Ka 1991/03 w przedmiocie koordynacji rozkładów jazdy, że spełnienie przez wnioskodawcę wszystkich warunków formalnych i materialnych prowadzi do wydania decyzji uzgadniającej przedstawiony rozkład jazdy. Jednakże według Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. żaden z przedstawionych przez wnioskodawcę rozkładów jazdy nie uzyskał akceptacji Prezydenta Miasta M., zaś zaakceptowanie tych rozkładów jazdy zwiększałoby obciążenie przystanków komunikacyjnych, co w efekcie "mogłoby" spowodować zagrożenie w ruchu drogowym. W tej sytuacji brak jest przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji. W końcowej części uzasadnienia organ administracji odwołał się do przesłanek rażącego naruszenia prawa przyjmowanych w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i doszedł do przekonania, że w tej konkretnej sprawie takie przesłanki nie występują.
M.K. pismem z dnia [...] wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. W motywach wniosku podtrzymał wszystkie wcześniejsze zarzuty kierowane pod adresem kwestionowanej decyzji. Zaznaczył jednocześnie, że firma należąca do niego spełniła wszystkie prawem wymagane warunki formalne w przedmiocie koordynacji rozkładów jazdy, a rozstrzygnięcia były dla niego niekorzystne.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...]. W motywach uzasadnienia organ ten przywołał analogiczną argumentację do tej jaką zamieścił w pierwszym rozstrzygnięciu. Zbieżność obu uzasadnień jest tak duża, że w części merytorycznej różnią się jedynie pominięciem rozważań poświęconych rażącemu naruszeniu prawa w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zamieszczono natomiast passus odnoszący się do właściwości [...] do uzgadniania projektów rozkładów jazdy. Zdaniem organu podstawa prawna dla powołanego organu zamieszczona jest w postanowieniach § 19 ust. 2 Statutu [...], a po myśli zaś § 29 ust. 1 Statutu przystąpienie gminy do Związku może nastąpić w wyniku przyjęcia przez nią statutu Związku, co oznacza, że organem właściwym we wskazanym zakresie był [...].
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł M.K., który tym samym pismem procesowym zaskarżył równocześnie kilkanaście innych rozstrzygnięć wymienionego powyżej organu administracji. W motywach skargi skarżący odwołał się do postanowień wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 maja 2005 r., mocą którego uchylona została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. zapadła w analogicznej sprawie do tej, która jest przedmiotem tego postępowania. Kierując się treścią powoływanego wyroku skarżący zarzucił Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w K., że błędnie przyjmuje, iż Zarząd [...] jest organem właściwym w tego typu sprawach tj. w przedmiocie wydania decyzji o koordynacji rozkładów jazdy. Nadto podtrzymał, że wszystkie warunki formalne przewidziane przepisami prawa zostały przez niego jako przewoźnika spełnione i odmowa koordynacji rozkładu jazdy była bezpodstawna. Zakwestionował także twierdzenia SKO w K., że nie podejmował działań zmierzających do uzgodnienia rozkładów jazdy, ponieważ przeczy temu dokument, jakim jest wezwanie na rozprawę administracyjną w dniu [...]. Podniósł również, że faktycznym powodem odmowy koordynacji rozkładu jazdy przez [...] była w rzeczywistości chęć ograniczenia przewoźników na trasach obsługiwanych przez [...], co w istocie rzeczy stanowiło formę ograniczenia swobody działalności gospodarczej oraz swoistym konfliktem interesów. Wskazał również, że sąd administracyjny w przywoływanym powyżej wyroku wytknął organom administracji uchybienia w wyjaśnieniu stanu faktycznego oraz brak rozważań dotyczących zgromadzonego materiału dowodowego. Zdaniem skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zlekceważyło w ramach prowadzonego postępowania zalecenia Sądu zamieszczone we wskazanym wyroku. W końcowej części skargi M.K. przywołał postanowienia Kodeksu postępowania administracyjnego odnoszące się do zasad ogólnych tego aktu, a związanych z zasadą praworządności, prawdy obiektywnej i informacji, które jego zdaniem zostały przez wskazany organ naruszone.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zamieściło w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego wydania decyzji przez organ niewłaściwy wskazało, że nie jest on trafny, ponieważ właściwość zarządu [...] do wydania tej decyzji wynikała z postanowień § 19 ust. 2 Statutu Związku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) wykazała, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom prawa. Stosownie do postanowień art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 wyżej wymienionej ustawy sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie przyjdzie zauważyć, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, jednakże z innych powodów niż podał to skarżący w swojej skardze. Należy przypomnieć organowi administracji podejmującemu oba rozstrzygnięcia w sprawie, że podjęcie decyzji jest możliwe dopiero po wypełnieniu wymogów wynikających z postanowień art. 7 oraz art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem po wyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla sprawy. Nadto stosownie do postanowień art. 107 § 3 tego Kodeksu uzasadnienie decyzji winno zawierać w części dotyczącej uzasadnienia prawnego wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa, a w części dotyczącej uzasadnienia faktycznego wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W rozpatrywanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. nie przeprowadzało żadnego postępowania wyjaśniającego w sprawie, albowiem nie zgromadziło żadnych dokumentów poza rozstrzygnięciami organu pierwszej instancji, jak również własnej, kwestionowanej decyzji. W szczególności w przedłożonych przez organ administracji aktach brak jest dokumentacji dotyczącej właściwości organu pierwszej instancji do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, ponieważ akta administracyjne nie zawierają Statutu przedmiotowego Związku [...]. Nadto w aktach tych brak jest powoływanych dokumentów w uzasadnieniu decyzji SKO w K. z dnia [...]. Zatem zarzut naruszenia postanowień art. 7 oraz art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym w sprawie stanowiącym podstawę dla organu administracji do podjęcia rozstrzygnięcia.
Jednakże, zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie bardziej istotne jest naruszenie przez SKO w K. postanowień art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Uzasadnienia obu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., co prawda podjęte w odrębnych składach, jednakże zawierają mocno zbieżną treść. Przy czym, gdyby uzasadnienia te odpowiadały wskazanym powyżej wymogom, należałoby uznać je za prawidłowe, jednakże uzasadnienia te nie odpowiadają wskazanym wymogom, a co więcej uzasadnienia te nie są na temat rozpatrywanej sprawy. Uzasadnienie decyzji winno wiązać się z przedmiotem prowadzonego postępowania. W rozpatrywanej sprawie skarżący podniósł, że decyzja SKO w K. z dnia [...] jest wydana z takimi uchybieniami, które uzasadniają stwierdzenie jej nieważności. Jednakże należy przypomnieć, że mocą wskazanej decyzji SKO w K. uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. A zatem przedmiotem zarzutu stała się decyzja kasacyjna, czyli korzystna dla skarżącego, co nie oznacza, że decyzja taka nie wydana została z naruszeniem prawa uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności. Do zadań organu administracji prowadzącego takie nadzwyczajne postępowanie należy wyjaśnienie wszelkich motywów, którymi kieruje się skarżący podnoszący zarzut jej nieważności. Z wniosku skierowanego do SKO w K. o stwierdzenie nieważności wskazanej decyzji wynika, że głównym motywem była treść wyroku tutejszego Sądu uwzględniająca skargę na decyzję tegoż Kolegium. Zestawienie zarzutów kierowanych pod adresem decyzji SKO w K. z dnia [...] z treścią tej decyzji i przywołanego wyroku tutejszego Sądu winno skłonić organ administracji do wyjaśnienia z udziałem strony czy faktycznie występuje o stwierdzenie nieważności tej decyzji, ponieważ uzasadnienie tej decyzji w wielu punktach zgodne jest ze stanowiskiem Sądu zaprezentowanym w przywoływanym przez skarżącego wyroku. Organ nie podjął żadnych działań zmierzających do wyjaśnienia tej kwestii. Ważną rzeczą jest to, że w uzasadnieniach obu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. brak jest jakiegokolwiek odwołania się do kontrolowanej decyzji oraz uwzględnienia specyfiki decyzji kasacyjnej. Brak jest w tych uzasadnieniach analizy przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji podnoszonych przez skarżącego w kontekście decyzji z dnia [...]. Nadto uzasadnienie obu decyzji pozwala uznać, że organ administracji sporządzając je, dopuścił się naruszenia postanowień art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem zasady pogłębiania zaufania obywatela do organów Państwa. Podniesione okoliczności wyczerpują znamiona uwzględnienia skargi przewidziane treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to jest naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Konsekwencją niniejszego wyroku jest powrót sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., które mając na uwadze ustalenia zawarte w niniejszym wyroku winno przeprowadzić stosowne postępowanie administracyjne zgodnie ze wskazaniami zamieszczonymi w niniejszym wyroku jak również
z odpowiednimi przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, a następnie podjąć stosowną decyzję.
Sąd po myśli art. 152 wyżej wymienionej ustawy określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana.
O kosztach postępowania nie orzekano, ponieważ skarżący w ramach prawa pomocy został zwolniony z ich uiszczania.
Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" wskazanej powyżej ustawy uchylono zaskarżoną decyzję.
SW
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło