IV SA/Gl 444/14
PostanowienieWSA w Gliwicach2015-05-07
Skład orzekający: Teresa Kurcyusz-Furmanik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wniósł skargę w sprawie z zakresu pomocy społecznej, wykazał przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Skarżący, wnosząc skargę w sprawie z zakresu pomocy społecznej, jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa, co czyni jego wniosek o zwolnienie od kosztów bezprzedmiotowym. Jednakże, wykazał on przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, ponieważ jest osobą niepełnosprawną, utrzymującą się ze świadczeń z pomocy społecznej, nieposiadającą oszczędności ani łatwo zbywalnego majątku, co uniemożliwia mu poniesienie kosztów profesjonalnego pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżący M. R. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. dotyczącą zasiłku celowego. Po oddaleniu skargi przez WSA, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na swoją niepełnosprawność, brak dochodów i zasobów. Sąd uznał, że skarżący nie musi ponosić kosztów sądowych z mocy prawa, ale wykazał przesłanki do ustanowienia adwokata.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono adwokata dla skarżącego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz- Furmanik, , , po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2015r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: ustanowić adwokata dla skarżącego.
Wyrokiem z dnia 28 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego.
W dniu 13 marca 2015 r. do tut. Sądu wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych. M. R. wskazał, że jest osobą niepełnosprawną, niezdolną do pracy oraz prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Zadeklarował, że nie uzyskuje żadnego dochodu. Oświadczył, że nie posiada zasobów pieniężnych, przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 Euro, ani nieruchomości.
Pismem z dnia 20 marca 2015 r. M. R. został poinformowany, że zgodnie z regulacją art. 239 pkt 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. .j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.) nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Wobec tego toczące się w tym zakresie postępowanie jest wolne od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a tym samym wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie będzie podlegał rozpoznaniu.
Następnie zarządzeniem Sędziego sprawozdawcy z dnia 13 kwietnia 2015 r. M. R. został wezwany do podania aktualnej orientacyjnej miesięcznej wysokości kosztów bieżącego utrzymania (czynsz, opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, wywóz śmieci, wydatki na zakup żywności, środków czystości, odzieży itp.). Wskazano przy tym, że wydatki z tytułu czynszu i opłat za tzw. media powinny zostać udokumentowane stosownymi fakturami VAT, paragonami, dowodami wpłaty itp. Z kolei w razie istnienia zaległości płatniczych w omawianym zakresie należy przedłożyć stosowne aktualne (to jest wydane nie wcześniej niż w ciągu trzech ostatnich miesięcy) dokumenty potwierdzające ten fakt (np. zaświadczenia o wysokości zaległości, wezwania do zapłaty itp.). Jednocześnie wezwano skarżącego do wskazania źródeł, z których czerpie środki na pokrycie tych kosztów utrzymania (np. decyzje administracyjne o przyznaniu świadczeń z pomocy społecznej, umowy kredytowe lub pożyczki w bankach itd.).
W odpowiedzi z dnia 21 kwietnia 2015r. M. R. podniósł, że przesyła decyzję w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego w kwocie 184,31 zł, zaświadczenie o zwolnieniu z Aresztu Śledczego oraz pismo o zaległościach czynszowych na kwotę 394,41 zł. Zdaniem skarżącego dodatek mieszkaniowy został mu przyznany, bowiem "żyje z kradzieży". Zadłużenie czynszowe powstało w wyniku przebywania w jednostce penitencjarnej. Poinformował, że wszystkie meble zostały "spalone" na ogrzewanie mieszkania. Rachunki za energię elektryczną są opłacane z dodatku energetycznego. Podniósł, że posiada zadłużenie z tytułu alimentów w kwocie około 9.000 zł, które w połączeniu z egzekucją prowadzoną przez komornika "zamyka mu drogę" do zatrudnienia. Do wniosku skarżący dołączył dokumentację potwierdzającą przyznanie dodatku mieszkaniowego, zaległości czynszowe, dodatek energetyczny oraz zasiłki celowe. Ponadto przedłożył decyzje z dnia [...] o przyznaniu zasiłku stałego w kwocie 358,35 zł (od 1 maja 2015r. w kwocie 345,93 zł) i zasiłku okresowego z powodu niepełnosprawności w kwocie 62,21 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 243 § 1 P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Natomiast na mocy art. 245 § 1 P.p.s.a. może ono zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Mając na względzie to, że skarga została wniesiona na decyzję w przedmiocie zasiłku celowego, czyli sprawy z zakresu pomocy społecznej, skarżący nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych zgodnie z regulacją art. 239 § pkt 1 lit. a P.p.s.a. Zatem w tym zakresie wniosek jest bezprzedmiotowy i nie podlega rozpoznaniu.
Odnosząc się w pozostałym zakresie do wniosku M. R. należy podnieść, że warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie jednego z wymienionych w tym przepisie profesjonalnych pełnomocników) jest wykazanie niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Zdaniem Sądu skarżący wykazał istnienie tej przesłanki. Nie posiada on bowiem żadnych oszczędności, ani łatwego do spieniężenia majątku. Wnioskodawca jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, która utrzymuje się ze świadczeń z pomocy społecznej, w tym zasiłku stałego w kwocie 358,35 zł.
Należy uznać, że skarżący nie jest w stanie poczynić oszczędności wystarczających na sfinansowanie wynagrodzenia fachowego pełnomocnika.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło