IV SA/Gl 445/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, , , po rozpoznaniu w dniu 4 maja 2015r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: ustanowić adwokata dla skarżącego Pismem z dnia 18 marca 2014r. M.R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego. Następnie wnioskiem z dnia 7 stycznia 2015r. domagał się przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazał, że jest osobą niepełnosprawną, niezdolną do pracy oraz prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Zadeklarował, że nie uzyskuje żadnego dochodu poza dodatkiem mieszkaniowym w kwocie 184,31 zł i "żyje z kradzieży". Oświadczył, że nie posiada zasobów pieniężnych, przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 Euro, ani nieruchomości. Referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 12 stycznia 2015r. wezwał skarżącego do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy. W wyznaczonym terminie, który upłynął w dniu 4 lutego 2015r. skarżący nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi na to wezwanie. Postanowieniem z dnia 20 lutego 2015r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazał, że skarżący nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Nie złożył żadnych oświadczeń dotyczących obciążających go kosztów utrzymania i nie wskazał źródeł, z których czerpie środku na pokrycie tych wydatków. W konsekwencji nie wykazał w sposób dostatecznie wiarygodny, aby nie był w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w swym koniecznym utrzymaniu. W związku z czym skarżący nie wyczerpał przesłanki określonej w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. umożliwiającej przyznanie prawa pomocy. W piśmie z dnia 12 marca 2015r. skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. Podniósł, że od 12 stycznia 2015r. do 10 marca 2015r. przebywał w Areszcie Śledczym w G., dlatego nie otrzymał wezwania do uzupełnienia danych zawartych we wniosku o prawo pomocy. Zaznaczył, że dokonał "spalenia" wszystkich mebli, aby ogrzać mieszkanie i obecnie śpi na podłodze. Zarządzeniem Sędziego sprawozdawcy z dnia 30 marca 2015r. M.R. został wezwany do podania aktualnej orientacyjnej miesięcznej wysokości kosztów bieżącego utrzymania (czynsz, opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, wywóz śmieci, wydatki na zakup żywności, środków czystości, odzieży itp.). Wskazano przy tym, że wydatki z tytułu czynszu i opłat za tzw. media powinny zostać udokumentowane stosownymi fakturami VAT, paragonami, dowodami wpłaty itp. Z kolei w razie istnienia zaległości płatniczych w omawianym zakresie należy przedłożyć stosowne aktualne (to jest wydane nie wcześniej niż w ciągu trzech ostatnich miesięcy) dokumenty potwierdzające ten fakt (np. zaświadczenia o wysokości zaległości, wezwania do zapłaty itp.). Jednocześnie wezwano skarżącego do wskazania źródeł, z których czerpie środki na pokrycie tych kosztów utrzymania (np. decyzje administracyjne o przyznaniu świadczeń z pomocy społecznej, umowy kredytowe lub pożyczki w bankach itd.). W odpowiedzi z dnia 21 kwietnia 2015r. M.R. podniósł, że przesyła decyzję w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego w kwocie 184 zł, zaświadczenie o zwolnieniu z Aresztu Śledczego oraz pismo o zaległościach czynszowych na kwotę 394,41 zł. Zdaniem skarżącego dodatek mieszkaniowy został mu przyznany, bowiem "żyje z kradzieży". Zadłużenie czynszowe powstało w wyniku przebywania w jednostce penitencjarnej. Powtórzył, że wszystkie meble zostały "spalone" na ogrzewanie mieszkania. Rachunki za energię elektryczną są opłacane z dodatku energetycznego. Podniósł, że posiada zadłużenie z tytułu alimentów w kwocie około 9.000 zł, które w połączeniu z egzekucją prowadzoną przez komornika "zamyka mu drogę" do zatrudnienia. Do wniosku skarżący dołączył dokumentację potwierdzającą przyznanie dodatku mieszkaniowego, zaległości czynszowe, dodatek energetyczny oraz zasiłki celowe. Ponadto przedłożył decyzje z dnia [...]r. o przyznaniu zasiłku stałego w kwocie 358,35 zł (od 1 maja 2015r. w kwocie 345,93 zł) i zasiłku okresowego z powodu niepełnosprawności w kwocie 62,21 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., postanowienie co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy może zostać wydane przez referendarza sądowego. Od takiego postanowienia strona może wnieść środek odwoławczy określony w art. 259 tej samej ustawy, czyli sprzeciw. W razie wniesienia sprzeciwu, jeśli nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Sąd rozstrzyga ją w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie (art. 260 P.p.s.a.). Przyjdzie zatem zważyć, że zgodnie z art. 243 § 1 P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Natomiast na mocy art. 245 § 1 P.p.s.a. może ono zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Mając na względzie to, że skarga została wniesiona na decyzję w przedmiocie zasiłku okresowego, czyli sprawy z zakresu pomocy społecznej, skarżący nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych zgodnie z regulacją art. 239 § pkt 1 lit. a P.p.s.a. Zatem w tym zakresie wniosek jest bezprzedmiotowy i nie podlega rozpoznaniu. Odnosząc się w pozostałym zakresie do wniosku M.R. należy podnieść, że warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie jednego z wymienionych w tym przepisie profesjonalnych pełnomocników) jest wykazanie niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Zdaniem Sądu skarżący wykazał istnienie tej przesłanki. Nie posiada on bowiem żadnych oszczędności, ani łatwego do spieniężenia majątku. Wnioskodawca jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, która utrzymuje się ze świadczeń z pomocy społecznej, w tym zasiłku stałego w kwocie 358,35 zł. Należy uznać, że skarżący nie jest w stanie poczynić oszczędności wystarczających na sfinansowanie wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.