IV SA/Gl 446/15
WyrokWSA w Gliwicach2016-01-26
Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Beata Kozicka, Stanisław Nitecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można uznać dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, jeśli nie wywiązywał się z nich w co najmniej 50% przez okres ostatnich 6 miesięcy, mimo że nie zaszła żadna z przesłanek z art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nie można wydać decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych jedynie na podstawie niewywiązywania się z obowiązku w co najmniej 50% przez okres ostatnich 6 miesięcy (art. 5 ust. 3a ustawy), jeśli nie wystąpiła żadna z przesłanek negatywnych określonych w art. 5 ust. 3 ustawy (uniemożliwienie wywiadu, odmowa złożenia oświadczenia, odmowa rejestracji jako bezrobotny, odmowa podjęcia pracy). Opóźnienie w stawieniu się na wywiad alimentacyjny, jeśli zostało wiarygodnie wytłumaczone i nie uniemożliwiło przeprowadzenia czynności, nie stanowi podstawy do wydania takiej decyzji. Organy nie wykazały, że skarżący nie łożył alimentów bez uzasadnionej przyczyny, a także nie zbadały jego sytuacji zdrowotnej i możliwości podjęcia zatrudnienia.Stan faktyczny
Organ pierwszej instancji uznał A.J. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań, wskazując na jego spóźnione stawienie się na wywiad alimentacyjny i niepełne wywiązywanie się z obowiązku alimentacyjnego w ciągu ostatnich 6 miesięcy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. A.J. w skardze podniósł, że jego opóźnienie wynikało z pracy za granicą, a stara się on wywiązywać z obowiązku w miarę możliwości. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta S.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant st. sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi A.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza S. z dnia [...] nr [...].
Burmistrza Miasta S. decyzją z dnia [...], Nr [...] wydaną na podstawie art. 5, art. 12, art. 25 ustawy z dnia 07 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2015 r. poz. 859), rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 07 lipca 2010 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (Dz. U. Nr 123. poz. 836 ze zm.), art. 104, art. 163 Kodeksu postępowania administracyjnego postanowił uznać A.J. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.
W uzasadnieniu organ po pierwsze wskazał na art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, a faktycznie przytoczył treść art. 5 ust. 2 pkt 1 i 2 i część art. 5 ust. 3 ustawy, a mianowicie jedynie pkt 3 tego artykułu.
Dalej podniósł, że decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec dłużnika alimentacyjnego, który przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów.
Organ wskazał, że w dniu [...] zostało do strony skierowane wezwanie celem stawienia się na wywiad alimentacyjny i odebranie oświadczenia majątkowego. Pomimo doręczonej prawidłowo w dniu [...] korespondencji, strona stawiła się w celu dopełnienia obowiązku, o którym wyżej mowa po wyznaczonym terminie tj. [...]. Ponadto organ zaznaczył, że z posiadanej dokumentacji wynika, iż strona przez okres ostatnich 6 miesięcy nie wywiązywała się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. (Dokonane wpłaty w kwocie po [...] zł nastąpiły [...], [...], [...]. W tym stanie rzeczy – w opinii organu - zaistniały przesłanki z art. 5 ust. 3 i 3a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów uzasadniające uznanie Pana za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.
W odwołaniu A.J. wskazał, że decyzja organu I instancji jest niezasadna i niesprawiedliwa, ponieważ przez ostatnie miesiące wpłacał możliwie jak najwyższe kwoty alimentów, ponadto był bez pracy, zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Na wezwanie na wywiad alimentacyjny i do złożenia oświadczenia majątkowego nie stawił się w wyznaczonym terminie, gdyż przebywał wówczas w nowej pracy za granicą. A.J. podkreślił, że nigdy nie uchylał się i nadal nie uchyla od zobowiązań alimentacyjnych. Stara się z nich wywiązywać w takim rozmiarze, w jakim jest to możliwe. Poszukuje zatrudnienia w kraju i poza jego granicami, aby mógł spłacić zadłużenie i regulować bieżące alimenty. Do odwołania dołączył kopię umowy zlecenia zawartą w dniu [...].
Decyzją z dnia [...], Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. działając m.in. na podstawie art. 5 ust. 3, ust. 3a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) orzekło utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazano, że powodem uznania A.J. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, było to, że A.J. stawił się w organie I instancji celem przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego oraz złożenia oświadczenia majątkowego po wyznaczonym terminie. Ponadto wskazano, że A.J. przez okres ostatnich 6 miesięcy nie wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów, dlatego zaistniały przesłanki z art. 5 ust. 3 i 3a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, uzasadniające uznanie strony za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.
Dalej Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił:
1) złożenia oświadczenia majątkowego,
2) zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy,
3) bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub
przygotowaniu zawodowym dorosłych
- organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.
Z kolei, zgodnie z art. 5 ust. 3a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec dłużnika alimentacyjnego, który przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów.
Organ wskazał, że wyrokiem Sądu Rejonowego [...] w P. z dnia [...] sygn.akt [...] A.J. został zobowiązany do płacenia alimentów na rzecz R.J. w wysokości po [...] zł miesięcznie.
Kolegium podniosło, że w przedmiotowej sprawie, z zaświadczenia komornika sądowego z dnia [...] wynika, że w ciągu ostatnich dwóch miesięcy egzekucja alimentów, należnych od A.J. przyznanych dla R.J. wyrokiem Sądu Rejonowego [...] w P. z dnia [...] sygn.akt [...] w wysokości [...] zł miesięcznie, okazała się bezskuteczna. Z kolei z zaświadczenia komornika sądowego z dnia [...] wynika, że A.J. dokonuje dobrowolnych wpłat na rachunek urzędowy komornika. Z załączonej karty rozliczeniowej wynika, że w okresie ostatnich 6 miesięcy A.J. dokonał 3 wpłat w łącznej kwocie [...] zł. W dniach nastąpiły [...], [...], [...] dokonał wpłat po [...] zł.
Kolegium wskazało, że wobec powyższego, organ I instancji zawiadomieniem z dnia [...] wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.
Kolegium podniosło, iż z przytoczonych przepisów wynika, że postępowanie o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych może nastąpić po wystąpieniu chociażby jednej z przesłanek wymienionych w art. 5 ust. 3 ustawy, których spełnienie jednak nie może stanowić jedynej podstawy do wydania decyzji orzekającej o uchylaniu się dłużnika alimentacyjnego od zobowiązań alimentacyjnych. Rozstrzygająca jest treść ust. 3a, który wymaga ustalenia czy przez okres ostatnich 6 miesięcy dłużnik alimentacyjny wywiązywał sie z obowiązku alimentacyjnego w każdym miesiącu, w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Skoro ust. 3a warunkuje uznanie dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych od niewywiązywania się od tych zobowiązań przez okres co najmniej 6 miesięcy, to okoliczność ta również może uzasadniać wszczęcie postępowania w takiej sprawie. Wskazane przepisy należy interpretować w łączności. Dlatego nie można zaakceptować takiej interpretacji, która wyklucza wszczęcie postępowania, a w konsekwencji wydanie decyzji o uznaniu dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych w sytuacji spełnienia przez niego wszystkich warunków określonych w art. 5 ust. 3, a mimo to nieregulowania alimentów bez uzasadnionej przyczyny.
W opinii Kolegium, fakt niewywiązywania się A.J. z obowiązku wynikającego z treści art. 5 ust. 3a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, a mianowicie niedokonywanie w każdym miesiącu w ciągu ostatnich 6 miesięcy wpłat z tytułu zobowiązań alimentacyjnych wobec R.J. w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów, tj. w kwocie przynajmniej [...] zł. stanowi podstawę do uznania go za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący A.J. zarzucił zaskarżonej decyzji:
- naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy - art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, iż skarżący uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego oraz złożenia oświadczenia majątkowego;
- naruszenie przepisów postępowania - art. 8 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. -mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez ich niezastosowanie przejawiające się w niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, nieprzeprowadzeniu pełnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skarżącego i niepodanie przyczyn, z powodu których argumentom skarżącego odmówiono wiarygodności, brak wyjaśnienia podstawy prawnej;
- naruszenie przepisów postępowania - art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz wybiórczą jego ocenę i wydanie zaskarżonej decyzji bez wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
W uzasadnieniu wskazał, że warunkiem wydania decyzji w sprawie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych jest spełnienie którejkolwiek z przesłanek wymienionych w art. 5 ust. 3 ustawy łącznie z przesłanką, o której mowa w jej art. 5 ust. 3a. W jego przypadku, na co powoływał się w treści odwołania od decyzji organu I instancji, co nie jest w niniejszej sprawie sporne, zanim wydano decyzję w przedmiocie uznania go za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, niezwłocznie po powrocie do kraju, jeszcze z końcem [...] stawił się przed właściwym organem w celu złożenia oświadczenia majątkowego i przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego. Czynności te zostały wykonane, a mimo tego organ I instancji, uznał go za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, w tym uniemożliwiającego przeprowadzenie wywiadu środowiskowego i unikającego złożenia oświadczenia majątkowego. Podkreślił, iż już w odwołaniu od decyzji wskazał że, stawienie się przez niego z opóźnieniem do Ośrodka Pomocy Społecznej w S. celem przeprowadzenia w/w czynności wynikało z przyczyn od niego zupełnie niezależnych. Po długich miesiącach bezskutecznego poszukiwania pracy w [...] udało mu się podjąć na zasadzie nieformalnej umowy zatrudnienie w charakterze kierowcy busa na trasach międzynarodowych. W czasie, kiedy doręczono pod mój adres do doręczeń wezwanie do stawienia się Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w S. przebywał w pracy za granicą. Do kraju był w stanie wrócić dopiero pod koniec [...], wówczas to niezwłocznie udał się do w/w ośrodka w celu dopełnienia obowiązków. Nadmienił, że praca, jaką udało mu się podjąć została sformalizowana z dniem [...], kiedy otrzymał oficjalną umowę zlecenia. Podjął się pracy za granicą, aby móc wywiązać się z obciążających go zobowiązań alimentacyjnych, natomiast wydanie zaskarżonej decyzji powoduje, że w przyszłości będzie zmuszony pracy tej zaprzestać, albowiem decyzja o uznaniu za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych pociąga za sobą zatrzymanie prawa jazdy niezbędnego do kontynuowania mojej pracy. Nadmienił, że w ostatnich dniach został zatrudniony na podstawie umowy o pracę na stanowisku kierowcy, miejsce wykonywania pracy to obszar Unii Europejskiej. Zatrzymanie mi prawa jazdy, które będzie konsekwencją utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji spowoduje, iż nie będzie w stanie pracować, a tym samym zarobkować i regulować zobowiązań alimentacyjnych. Podniósł, że do czasu podjęcia pracy byłe zarejestrowany jako osoba bezrobotna (do dnia [...]). Podkreślił nadto zły stan swojego zdrowia.
Na zakończenie skarżący zaakcentował, że dopiero w sytuacji, gdyby zostało stwierdzone, iż uchyla się od współpracy z organem właściwym organ mógł wydać decyzję o uznaniu go za dłużnika uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. On zaś na żadnym etapie postępowania administracyjnego nie uchylał się od dopełnienia ciążących na nim na podstawie ustawy obowiązków. Dopełnił czynności wymaganych przez organ, a mimo to poprzez zaskarżone decyzje uznany został za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, co w najbliższej perspektywie zamknie mu podjętą drogę do uzyskiwania dochodów umożliwiających spłatę zobowiązań alimentacyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wyjaśnić na wstępie należy, że kognicja sądu administracyjnego ogranicza się wyłącznie do badania legalności zaskarżonych aktów administracyjnych, rozumianej jako zgodność z przepisami prawa materialnego i procesowego, o czym stanowi przepis art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647). Z przepisu tego wynika zasada, według której sąd administracyjny nie rozstrzyga spraw administracyjnych należących do kompetencji organów administracji publicznej, a jedynie kontroluje legalność ich aktów i czynności. A zatem przepisy określające zasady sądowej kontroli decyzji administracyjnych nie pozwalają na bezpośrednie kreowanie przez sąd administracyjny praw i obowiązków stron. Natomiast uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd, następuje to w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) (zwanej dalej p.p.s.a.). Zatem negatywna ocena zaskarżonych do sądu administracyjnego decyzji, pod kątem zgodności z prawem powoduje konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego i ponowne rozpatrzenie sprawy przez właściwe organy z uwzględnieniem wytycznych zawartych w uzasadnieniu wydanego w sprawie wyroku. Wskazać również należy, że rozstrzygając daną sprawę, sąd administracyjny nie jest skrępowany wyartykułowanymi w skardze zarzutami i sformułowanymi w niej wnioskami, lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy, o czym stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a. Przy tym, sąd administracyjny przy ocenie legalności aktu administracyjnego nie jest władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony i czy rozstrzygnięcie wiąże się z negatywnymi skutkami dla niej względnie czy narusza zasady współżycia społecznego.
Badając legalność zaskarżonej decyzji, w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja wydana została bez wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, w zakresie mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.
W rozpoznawanej sprawie spór dotyczy uznania skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Podstawę prawną do wydania decyzji w tym przedmiocie stanowi art. 5 ust. 3 i 3a ustawy z dnia 07 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2015 r. poz. 859), zgodnie z którymi: w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił:
1) złożenia oświadczenia majątkowego,
2) zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy,
3) bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych
- organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych (ust. 3).
Decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec dłużnika alimentacyjnego, który przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów (ust. 3a).
Z treści tych przepisów wynika, że przesłanki pozytywne wszczęcia postępowania dotyczącego uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych wymienione zostały w sposób enumeratywny w pkt od 1 do 3 ust. 3 art. 5 ustawy. Wystąpienie którejkolwiek z nich, nie może jednak stanowić podstawy do wydania decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych w przypadku określonym w art. 5 ust. 3a ustawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze argumentując wystąpienie podstaw faktycznych i prawnych za utrzymaniem w mocy decyzji uznającej skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych zdaje się stwierdzać, że dotychczasowe uchylanie się przez skarżącego od płacenia alimentów w wysokości o której mowa w art. 5 ust. 3a omawianej ustawy nie stwarza na przyszłość gwarancji systematycznego wywiązywania się z obowiązku alimentacyjnego.
W ocenie Sądu, przedstawione motywy wydania zaskarżonej decyzji, które zostały zaprezentowane przez organ odwoławczy, w kontekście przytoczonych wyżej, obowiązujących przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, nie pozwalają na uznanie, że decyzja ta jest zgodna z prawem.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ w istocie nie powołał się na wystąpienie którejś z okoliczności wymienionych w art. 5 ust. 3 pkt 1-3 ww. ustawy, jedynie wskazał, że skarżący z opóźnieniem stawił się na wywiad i wtedy też złożył oświadczenie majątkowe. Co ważne – nastąpiło to przed wydaniem decyzji przez organ I instancji, zas opóźnienie skarżący wiarygodnie wytłumaczył.
Stąd też oczywistym jest, że skarżący jako dłużnik alimentacyjny nie uniemożliwił przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i nie odmówił złożenia oświadczenia majątkowego. Nadto do czasu podjęcia pracy był zarejestrowany w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny. Prowadzi to do wniosku, że sprawie skarżącego nie wystąpiła jakakolwiek przesłanka z art. 5 ust. 3 pkt 1-3 omawianej ustawy.
W istocie jedyną przesłanką wydania decyzji był jedynie art. 5 ust. 3 a.
Godzi się zauważyć, że – w opinii Sądu - przepisy prawa, nie przewidują możliwości wydania decyzji o uznaniu dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych wobec braku gwarancji systematycznego wywiązywania się ze zobowiązań alimentacyjnych, czy też tylko z powodu zaniechania płacenia alimentów w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów w okresie ostatnich 6 miesięcy.
W opinii Kolegium – zawartej w uzasadnieniu skarżonej decyzji - skoro art. 5 ust. 3a warunkuje uznanie dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych od niewywiązywania się od tych zobowiązań przez okres co najmniej 6 miesięcy, to okoliczność ta również mogła uzasadniać wszczęcie postępowania w takiej sprawie. Zdaniem Kolegium - wskazane przepisy należy interpretować w łączności i dlatego nie można zaakceptować takiej interpretacji, która wyklucza wszczęcie postępowania, a w konsekwencji wydanie decyzji o uznaniu dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych w sytuacji spełnienia przez niego wszystkich warunków określonych w art. 5 ust. 3, a mimo to nieuregulowania alimentów bez uzasadnionej przyczyny.
Przyjmując nawet ten tok myślenia - w opinii Sądu - organy obu instancji nie dowiodły, że skarżący nie łożył alimentów w okresie i wysokości określonej w art. 5 ust. 3a omawianej ustawy, bez uzasadnionej przyczyny.
Wymogi art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. zobowiązują organy administracji publicznej do dochodzenia prawdy obiektywnej, poprzez wyczerpujące zgromadzenie materiału dowodowego i jego ocenę we wzajemnej łączności. Z przepisów tych wynika, iż postępowanie dowodowe oparte jest na zasadzie oficjalności, co oznacza, że organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Organy administracji mają zatem obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a następnie powinny dokonać wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych i prawnych konkretnej sprawy, na podstawie analizy całego materiału dowodowego, w tym zgłoszonych przez stronę postępowania zarzutów. Przypomnieć należy również, że na zasadzie art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.
Oznacza to, że w warunkach niniejszej sprawy nie można było poprzestać na przeprowadzeniu wywiadu alimentacyjnego – z którego w istocie nic nie wynika, gdyż został sporządzony niechlujnie i ogólnikowo – ale należało dogłębnie zbadać sytuację skarżącego - czy istotnie skarżący nie łożył alimentów w okresie i wysokości określonej w art. 5 ust. 3a omawianej ustawy, bez uzasadnionej przyczyny.
W aktach sprawy brak jest informacji z Powiatowego Urzędu Pracy, czy skarżący miał szansę na podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia, jakie konkretnie czynił starania o podjęcie pracy. Przy czym dopiero ze skargi można powziąć wiadomość o złym stanie zdrowia skarżącego, co – jego zdaniem – uniemożliwia mu podjecie określonych prac (potwierdzają to złożone przez skarżącego dokumenty medyczne). Kwestii tych w ogóle organy nie wyjaśniły i nie weryfikowały.
Ponownie rozpoznając sprawę obowiązkiem organu I instancji będzie uwzględnienie przedstawionego stanowiska Sądu co do warunków umożliwiających uznanie dłużnika alimentacyjnego za bezzasadnie uchylającego się od obowiązków alimentacyjnych.
W takim stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło