IV SA/Gl 447/10
WyrokWSA w Gliwicach2011-01-11
Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Teresa Kurcyusz-Furmanik, Stanisław Nitecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy służba wojskowa w Wojsku Polskim po dniu 9 maja 1945 r. może stanowić podstawę do przyznania uprawnień kombatanckich?Ratio decidendi
Służba wojskowa w Wojsku Polskim po dniu 9 maja 1945 r. nie stanowi działalności kombatanckiej w rozumieniu ustawy o kombatantach i osobach represjonowanych, a zatem nie może być podstawą do przyznania uprawnień kombatanckich. Osoba ubiegająca się o takie uprawnienia musi wykazać, że brała udział w działaniach wojennych do dnia 9 maja 1945 r.Stan faktyczny
Skarżący M.C. złożył wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich, powołując się na służbę w Wojsku Polskim jako "Syn Pułku" w okresie działań wojennych. Organ administracji odmówił przyznania uprawnień, wskazując, że służba po 9 maja 1945 r. nie jest podstawą do ich uzyskania, a skarżący nie udowodnił czynnego udziału w działaniach wojennych do tej daty. Po utrzymaniu decyzji w mocy przez organ II instancji, skarżący wniósł skargę do WSA, podtrzymując swoje argumenty i przedstawiając dodatkowe dokumenty, takie jak legitymacja Syna Pułku i odznaczenia.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant st. sekretarz sądowy Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 1 oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.) odmówił M.C. przyznania uprawnień kombatanckich.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że strona wystąpiła z wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 1 przedmiotowej ustawy, a zatem z uwagi na pełnienie służby w Wojsku Polskim lub w polskich formacjach wojskowych przy armiach sojuszniczych podczas działań wojennych prowadzonych na wszystkich frontach przez Państwo Polskie. Natomiast zgodnie z art. 22 ust. 1 powyższej ustawy o spełnieniu warunków do uzyskania takich uprawnień orzeka Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie udokumentowanego wniosku zainteresowanej osoby oraz rekomendacji stowarzyszenia właściwego dla określonego rodzaju działalności kombatanckiej lub represji. Zdaniem organu przedłożone przez stronę dokumenty nie pozwalają na uznanie, że pełniła służbę w Wojsku Polskim podczas działań wojennych, natomiast służba wojskowa, niezależnie od formacji po dniu
9 maja 1945 r. nie stanowi działalności kombatanckiej w rozumieniu przepisów ustawy.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych złożył M.C. We wskazanym wniosku wystąpił o ponowne rozpatrzenie jego żądania i zaakcentował, że przedłożone przez niego dowody świadczą w sposób wystarczający o służbie w Wojsku Polskim. Podkreślił, że z uwagi na upływ lat, jak również okoliczność iż był młodym chłopcem oddalonym od rodziny, nie był w stanie gromadzić niezbędnych dzisiaj dokumentów. Zaznaczył, że na jego apel zamieszczony w gazetach zgłosił się jeden jego opiekun J.K. zamieszkały w W., a dokładne informacje posiada jego córka zamieszkała w W. Potwierdzeniem jego służby w Wojsku Polskim jest publikacja książkowa oraz nadanie mu odznaczenia przez Ministerstwo Obrony Narodowej. Podkreślił również, że jego młodociany wiek 14 – 15 lat nie powinien być żadną przeszkodą w nabyciu uprawnień kombatanckich. Nadto zaznaczył, że środowisko synów Pułku w K. było mało aktywne i on także mało się udzielał.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy swoją decyzję o odmowie przyznania M. C. uprawnień kombatanckich. W motywach rozstrzygnięcia organ ten przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie odniósł się do argumentacji strony. Zdaniem organu strona nie wykazała, aby w przedmiotowej sprawie zaistniały jakiekolwiek nowe okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające uchylenie dotychczasowej decyzji. Następnie organ administracji zaznaczył, że obowiązany jest do działania na podstawie przepisów prawa, a tym samym wszystkie podejmowane przez niego decyzje muszą znaleźć oparcie w treści przepisów bezwzględnie obowiązujących. Ustawa o kombatantach i osobach represjonowanych w sposób enumeratywny wylicza tytuły, które mogą być uznane za działalność kombatancką lub działalność z nią równoważną uzasadniającą przyznanie uprawnień kombatanckich. Zdaniem organu strona poza swoimi wyjaśnieniami nie przedstawiła dowodów na okoliczność pełnienia służby w Wojsku Polskim podczas działań wojennych. Zaznaczono, że służba w Wojsku Polskim po 9 maja 1945 r. nie stanowi podstawy do przyznania uprawnień kombatanckich.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję wniósł M.C. i wystąpił o jej uchylenie i nakazanie organowi administracji ponowną analizę akt sprawy. W skardze tej powtórzył on argumentację zamieszczoną we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W szczególności podniósł, iż we [...] r. znajdował się w okolicach R. i K. skąd został zabrany przez grupę obcych ludzi. Po nadejściu Wojska Polskiego został jako sierota przygarnięty i wówczas został młodym żołnierzem. Podkreślił, iż brał udział w działaniach wojskowych, a przez starszych żołnierzy traktowany był jak syn. W tym okresie czasu nie myślał o dokumentach i nie miał pojęcia o ich istnieniu. Podkreślił, że dokumenty w jego sprawie istnieją, choć część z nich zaginęła. W dalszej części skargi skarżący przedstawił własne losy w pierwszych latach po drugiej wojnie światowej. Do skargi dołączył dokumenty, które jego zdaniem potwierdzają jego relację zamieszczoną w pismach do organu administracji.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o oddalenie skargi i przywołał analogiczną argumentację do tej jaką zamieścił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Pismem z dnia [...]r. skarżący dołączył do akt sprawy legitymację odznaki grunwaldzkiej wystawionej mu [...]r. oraz legitymację Syna Pułku z dnia [...]r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje :
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) nie wykazała, aby zaskarżona decyzja naruszała wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Z brzmienia przywołanego przepisu wynika, że nie każde uchybienie przepisom prawa materialnego jak również przepisom prawa procesowego stanowi podstawę do uwzględnienia wniesionej skargi. W przypadku prawa procesowego naruszenie tych przepisów musiałoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem naruszenie, które nie będzie miało istotnego wpływu na wynik sprawy nie będzie stanowiło podstawy do uwzględnienia wniesionej skargi.
W rozpatrywanej sprawie skarżący wnioskiem z dnia [...]r. wystąpił o przyznanie uprawnień kombatanckich. Do przedmiotowego wniosku dołączył rekomendację uprawnionej organizacji kombatanckiej. We wniosku tym zaznaczył, iż w życiorysie opisał szlak bojowy sprowadzający się do pełnienia służby wojskowej w Wojsku Polskim w okresie od jesieni 1944 r. i podkreślił, że brał udział w wyzwalaniu K., P. i W. Nadto skarżący zaznaczył, że z uwagi na małą ilość lat w Wojsku Polskim służył jako Syn Pułku i na tę okoliczność przedłożył stosowną legitymację, jak również dokumenty potwierdzające otrzymanie stosownych odznaczeń. W przywoływanym życiorysie skarżący przedstawił także swoje losy po odzyskaniu niepodległości. W przywołanym stanie faktycznym Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych dwoma rozstrzygnięciami odmówił skarżącemu przyznania uprawnień kombatanckich i stwierdził, że skarżący nie wykazał w trakcie prowadzonego postępowania, że w okresie do 9 maja 1945 r. pełnił służbę w Wojsku Polskim.
W świetle zgromadzonego materiału dowodowego oraz przeciwstawnych twierdzeń stron tego postępowania przyjdzie w pierwszej kolejności odwołać się do postanowień prawa materialnego. Stosownie do postanowień art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 listopada 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.) kombatantami są osoby, które brały udział w wojnach, działaniach zbrojnych i powstaniach narodowych, wchodząc w skład formacji wojskowych lub organizacji walczących o suwerenność i niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej. Z kolei po myśli art. 1 ust. 2 pkt 1 tej ustawy za działalność kombatancką uznaje się: pełnienie służby wojskowej w Wojsku Polskim lub w polskich formacjach wojskowych przy armiach sojuszniczych podczas działań wojennych prowadzonych na wszystkich frontach przez Państwo Polskie. Przechodząc do unormowań o charakterze procesowym przyjdzie zauważyć, że postępowanie w sprawie nabycia uprawnień kombatanckich uruchamiane jest na wniosek osoby ubiegającej się o nie. Zatem skarżący zobowiązany był wraz z wnioskiem przedłożyć dokumenty potwierdzające jego uprawnienia. Natomiast zadaniem organu administracji jest zweryfikować je i ewentualnie przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe zmierzające do wyjaśnienia wątpliwości ujawniających się w informacjach przekazanych przez wnioskodawcę. Oznacza to, że w ramach prowadzonego postępowania ciężar dowodu spoczywa na osobie ubiegającej się o przyznanie stosownych uprawnień.
W rozpatrywanej sprawie jak zostało zaznaczone skarżący wnioskiem z dnia [...]r. wystąpił do organu administracji z wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich. Jak wynika z brzmienia przywołanego powyżej przepisu uprawnienia kombatanckie przysługują osobom, które pełniły służbę w oddziałach Wojska Polskiego w okresie działań wojennych, a zatem do 9 maja 1945 r. Jak wynika z życiorysu skarżącego oraz informacji przekazanej w trakcie rozprawy przed tutejszym Sądem w okresie działań wojennych z uwagi na młody wiek nie był dopuszczany do udziału w żadnych działaniach wojennych, jak również nie miał w rękach broni i nie brał udziału w sposób bezpośredni w działaniach zbrojnych. Dodatkowo przyjdzie zauważyć, że skarżący składając wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich nie zamieścił żadnych informacji pozwalających określić od kiedy został przygarnięty przez oddziały wojskowe, jak również brak jest informacji pozwalającej na zidentyfikowanie jednostki, która tak postąpiła.
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jak również oświadczenia składane przez samego skarżącego pozwalają uznać, że organ administracji zasadnie odmówił skarżącemu przyznania uprawnień kombatanckich, albowiem skarżący nie wykazał aby w okresie do 9 maja 1945 r. brał czynny udział w działaniach wojennych, a tym samym służył w Wojsku Polskim.
Do wniosku skarżący dołączył legitymację Syna Pułku oraz dokumenty potwierdzające otrzymanie z tego tytułu odznaczeń, jednakże skarżący do wniosku tego nie dołączył żadnych dokumentów i informacji, pozwalających organowi administracji na ustalenie od kiedy znajdował się pod opieką Wojska Polskiego, jak również jaki to był oddział oraz które osoby tę opiekę sprawowały. W tym zakresie skarżący we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazuje na opiekuna J.K., jednakże sam zaznacza, że wszelkie informacje posiada jego córka, zatem byłyby to informacje pochodzące nie od świadka określonych zdarzeń, lecz od osoby trzeciej, jedynie słyszącej o zaistnieniu jakichś zdarzeń. W tym miejscu przyjdzie dostrzec, że skarżący we własnym zakresie nie skontaktował się ze wskazaną osobą jak również nie uzyskał od niej żadnych informacji dotyczących ewentualnego jego pobytu w oddziałach Wojska Polskiego. W tej sytuacji zaniechanie działań ze strony organu administracji można uznać za uchybienie, jednakże z uwagi na fakt, że przedmiotowy świadek dysponować może jedynie informacjami o charakterze pośrednim, jak również okoliczność polegająca na tym, że jak skarżący sam stwierdził " w działaniach wojennych nie brał udziału", a także z uwagi na wiek nie miał styczności z bronią, to wskazane uchybienie nie jest istotne i nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy. Z tego powodu skład orzekający w niniejszej sprawie uznał, że wskazane uchybienie nie wyczerpuje przesłanek uwzględnienia wniesionej skargi.
Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.
su.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło