IV SA/Gl 447/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik (spr.) Sędzia WSA Andrzej Matan Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2013 r. sprawy ze skargi K. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie statusu poszukującego pracy 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta C. orzekł o utracie przez K. L. statusu osoby poszukującej pracy z dniem 16 marca 2012r. W uzasadnieniu decyzji pouczono stronę, iż pozbawienie statusu nastąpiło na okres 120 dni z powodu niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i niepowiadomienia w terminie 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa. W odwołaniu od powyższej decyzji K. L. wskazał, iż przyczyną niestawiennictwa w powiatowym urzędzie pracy był jego pobyt w szpitalu. Zaznaczył, iż w dniu 28 lutego 2012r. otrzymał zaświadczenie lekarskie stwierdzające, że "z powodu licznych schorzeń ruchowych, przewlekłych chorób i niedowidzenia znacznego oraz choroby psychicznej nie jest zdolny do wykonywania jakiejkolwiek pracy". Zaświadczenie to, jak twierdził zostało przez niego złożone w MOPS w "funduszu alimentacyjnym". Tam też, według twierdzeń odwołującego, pozostawił on zaświadczenie o pobycie w szpitalu. Osoba odbierająca od niego dokumenty zobowiązać się miała do przekazania ich do urzędu pracy. Odwołujący oświadczył, iż w czasie pobytu w szpitalu miał problemy z poruszaniem się ze względu na stan zdrowia. Opisał swoją sytuację życiową podnosząc, że jest osobą bezdomną, niedowidzącą, bierze leki psychotropowe. Zauważył nadto, że mimo wskazania przez niego adresu do korespondencji organ nadal wysyła do niego korespondencję na nieaktualny adres, co również miało miejsce w przypadku decyzji o pozbawieniu go statusu osoby poszukującej pracy. Wskazał, iż wysyła kserokopie zaświadczeń o pobycie w Dziennym Domu Pomocy Społecznej. Jako niezawinione przez siebie uznał nieprzekazanie przez pracownika MOPS jego zwolnienia lekarskiego w terminie. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 33 ust. 4a pkt 2 oraz ust. 4b pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz.U z 2008r. Nr 69 poz. 415 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu organ wskazał, iż odwołujący przyjął do wiadomości i potwierdził własnoręcznym podpisem w karcie rejestracyjnej poszukującego pracy ustalony na dzień 16 marca 2012r. termin zgłoszenia się w organie zatrudnienia. Podpisane przez niego oświadczenie z dnia 25 maja 2010r. o zobowiązaniu do zapoznania się i przestrzegania zapisów druku "informacja dla poszukujących pracy" pozwala przyjąć, że odwołujący znał konsekwencje związane z niestawieniem się w wyznaczonym mu dniu i niepowiadomieniem o uzasadnionych tego przyczynach w terminie 7 dni. Zdaniem organu odwoławczego z akt sprawy wynika, że odwołujący nie stawił się w Powiatowym Urzędzie Pracy w C. w dniu 16 marca 2012r. ani też w okresie 7 dni nie powiadomił organu zatrudnienia o przyczynie niestawiennictwa. Wyjaśnienie dotyczące przyczyn nieobecności przestawił dopiero w odwołaniu złożonym od decyzji organu I instancji. Wojewoda wyjaśnił, iż choroba strony niewątpliwie mogła być uznana, jaki uzasadniona przyczyna niestawiennictwa, jednakże konieczne było powiadomienie o niej organu zatrudnienia w terminie 7 dni. Organ odwoławczy wskazał, iż ustawa nie określa formy powiadomienia o przyczynach niestawiennictwa, zatem uznać należy za wystarczające zawiadomienie telefoniczne, drogą elektroniczną, za pośrednictwem poczty listem zwykłym lub poleconym, bądź za pośrednictwem osoby trzeciej albo w inny sposób. Strona wyjaśniła natomiast przyczyny niestawiennictwa w organie w dniu 16 marca 2012r. dopiero w treści odwołania z dnia 3 kwietnia 2012r. Jako bez znaczenia w sprawie uznano podnoszone w odwołaniu okoliczności o pozostawieniu stosownego zaświadczenia u pracownika MOPS, które zdaniem odwołującego miało zostać przekazane przez tego pracownika do urzędu pracy. Zdaniem Wojewody okoliczność ta nie miała znaczenie, gdyż "strona nie dochowała 7 dniowego terminu na powiadomienie o przyczynie niezgłoszenia". Informacja o przyczynie nieobecności w wyznaczonym dniu przekazana dopiero 3 kwietnia 2012r. nie może stanowić usprawiedliwienia. Zasadnie zatem orzeczono o utracie statusu osoby poszukującej pracy. Zaznaczono, iż przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie dają organowi możliwości uznaniowego przyznawania lub przywracania statusu. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach K. L. oświadczył, iż został niesłusznie wykreślony z rejestru osób poszukujących pracy. Opisał, tak jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji, swoje postępowanie obejmujące usprawiedliwienie nieobecności w wyznaczonym terminie w urzędzie pracy. Wskazał, że przed tym terminem okazał pracownikowi MOPS skierowanie do szpitala. Oświadczył, iż uwierzył tej osobie, że wykona jego prośbę. W szpitalu był na oddziale psychiatrycznym i brał leki psychotropowe. Miał trudności ze skontaktowaniem się telefonicznie. Opisał swój stan zdrowia, akcentując schorzenia psychiczne. Zaznaczył, że jest samotny. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji wniósł o jej oddalenie. W ramach uzupełnienia akt administracyjnych Wojewoda [...] przekazał pismo informujące o braku posiadania dokumentów, o których mowa w odwołaniu K. L. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Po myśli art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W ramach kontroli wydawanych przez organu administracji rozstrzygnięć sądy administracyjne oceniają zgodność działania tych organów z przepisami procedury, prawidłowość zastosowania prawa materialnego, a także słuszność zastosowanej w sprawie interpretacji prawa materialnego. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2012 poz. 270 zwanej dalej p.p.s.a.) Ponadto, co wymaga podkreślenia, wojewódzkie sądy administracyjne rozstrzygają w granicach danej sprawy nie będąc jednak związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 §1 p.p.s.a.), biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowody i nie dokonując żadnych dodatkowych ustaleń faktycznych. Przystępując do oceny zgodności z prawem poddanej kontroli sądowej decyzji organu wskazać należy, iż zapadła ona w postępowaniu toczącym się na podstawie ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity Dz. U. z 2008r. Nr 69 poz. 415 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą. Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że przepis art. 33 ust. 4a ustawy w sposób jednoznaczny wskazuje, konsekwencje z tytułu niedopełnienia przez poszukującego pracy obowiązku stawienia się w organie zatrudnienia w wyznaczonym mu terminie. Stwierdza się tam, że poszukujący pracy, który nie stawił się w urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa, traci swój status na okres 120 dni licząc od dnia niestawienia się. Słusznie też podniesiono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że rozstrzygnięcie w tym przedmiocie nie ma charakteru uznaniowego i jest to decyzja związana. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd wypracowany na tle tożsamego zdarzenia w stosunku do osób o statusie bezrobotnego, użytego w pkt 4 ust. 4 art. 33 ustawy. Zgodnie z tym poglądem uzasadnione przyczyny niestawiennictwa to okoliczności natury obiektywnej, niezależne od woli zainteresowanego, a więc przyczyny, na które nie miał wpływu. (por. przykładowo wyrok NSA z dnia 27 lipca 2012 r. sygn. akt I OSK 142/12). Do przyczyn takich zaliczyć można również nagłą chorobę, czy pobyt w szpitalu, przy czym wskazać należy, że są to okoliczności, których uprawdopodobnienie spoczywa na osobie bezrobotnej czy, jak w wypadku kontrolowanej sprawy, osobie poszukującej pracy. Podzielić nadto należy pogląd organu odwoławczego, iż ustawa nie określa formy powiadomienia o przyczynach niestawiennictwa, zatem uznać należy za wystarczające zawiadomienie telefoniczne, drogą elektroniczną, za pośrednictwem poczty listem zwykłym lub poleconym, bądź za pośrednictwem osoby trzeciej albo w inny sposób. Z twierdzeń skarżącego przedstawionych zarówno w treści odwołania od decyzji organu I instancji, jak też w skardze wynika, iż przedstawił on zaświadczenie o skierowaniu do szpitala organowi pomocy społecznej i było to w terminie wyprzedzającym dzień stawiennictwa w urzędzie pracy. Jednocześnie też wskazując, iż jego hospitalizacja miała miejsce na oddziale psychiatrycznym wyjaśnił, iż nie miał tam dostępu do telefonu. Odwołanie nie zawiera zatem, jak stwierdzono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, spóźnionego wyjaśnienia przyczyn niestawienia się w wyznaczonym terminie. Zawiera natomiast wyjaśnienie, co do miejsca złożenia usprawiedliwienia nieobecności. Złożenie dokumentu usprawiedliwiającego brak możliwości przybycia w wyznaczonym terminie do urzędu pracy w innym organie współpracującym z organem zatrudnienia można hipotetycznie traktować, jako złożenie dokumentu za pośrednictwem innego podmiotu. Skierowanie do szpitala może być traktowane, jako obiektywna przyczyna usprawiedliwiająca niestawiennictwo w organie zatrudnienia. Jednocześnie też nie można wykluczyć, by usprawiedliwienie przyczyn uniemożliwiających stawienie się w określonym terminie w organie zatrudnienia nie mogło być dokonane przed tym terminem. Okoliczności te, aby mogły stanowić o wypełnieniu wymaganego od osoby poszukującej pracy obowiązku, wymagają szczegółowego wyjaśnienia. Tymczasem akta sprawy łącznie z ich uzupełniającą informacją przesłaną w wykonaniu zarządzenia Sądu, nie pozwalają przyjąć, by wyjaśnienia takie zostały prowadzone. Organ II instancji całkowicie pominął okoliczności przedstawione w odwołaniu niezasadnie traktując przedstawione tam fakty, jako usprawiedliwienie nieobecności przedstawione z przekroczeniem wyznaczonych na to 7 dni. Stanowi to o nierozpatrzeniu przez organy całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego. Niewątpliwie to obowiązkiem strony jest wskazanie przyczyn i przedstawienie okoliczności usprawiedliwiających brak wykonania obowiązku, a rolą organu nie jest poszukiwanie na te okoliczności dowodów lecz ich ocena. Jednak w sytuacji, gdy strona powołuje się na określone przyczyny, a nadto twierdzi, iż wymagane dokumenty złożyła w organie w pełnym zaufaniu, iż zostaną należycie wykorzystane, wyjaśnienie tych okoliczności wydaje się konieczne ze względu na obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadę prawdy obiektywnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż dostrzeżone uchybienie procesowe mogło mieć wpływ na treść zaskarżonej decyzji. Z tych względów usunięcie tego aktu z obrotu prawnego było konieczne. W ponownym postępowaniu organ odwoławczy przesłucha skarżącego w celu sprecyzowania okoliczności złożenia dokumentu, o którym mowa w odwołaniu (co do daty i dokładnego miejsca jego złożenia), a następnie dokona potwierdzenia podanych przez skarżącego faktów. Jeśli pracownik wskazany przez skarżącego przyzna okoliczności opisane w odwołaniu, konieczne będzie sprawdzenie terminu hospitalizacji skarżącego oraz warunków jego pobytu na oddziale psychiatrycznym. Powyższe fakty pozwolą dopiero na ustalenie, czy zaistniała w sprawie niezbędna przesłanka do pozbawienia skarżącego statusy osoby poszukującej pracy na podstawie art. 33 ust. 4a ustawy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a orzeczono, jak w sentencji. O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono po myśli art. 152 p.p.s.a