IV SA/Gl 450/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi M.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta T. na podstawie art. 7 pkt 2-15, art.8 ust. 1, art.106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej ( Dz. U. z 2009r. Nr 175 poz. 1362 z późn. zm.), art. 3 pkt 1 i art. 5 ustawy z dnia 29 grudnia 2005r o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" ( Dz. U. Nr 267 poz. 2259 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009r. w sprawie zweryfikowania kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 127 poz. 1055) odmówiono M. G. przyznania pomocy w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w formie świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności. Jako przyczynę odmowy wskazano przekroczenie przez wnioskodawczynię ustawowego 150% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Dochód strony składał się bowiem z renty inwalidzkiej w wysokości 643 zł oraz dodatku mieszkaniowego w kwocie 138,02 zł. M. G. zakwestionowała opisaną wyżej decyzję i oświadczyła, iż bezpodstawnie wliczono do uzyskiwanego przez nią dochodu w postaci renty inwalidzkiej dodatek mieszkaniowy. Jej zdaniem dodatek mieszkaniowy stanowi wsparcie finansowe z funduszu socjalnego przeznaczone przez państwo dla obywateli w trudnej sytuacji finansowej, a definicję dochodu precyzuje ustawa o dodatkach mieszkaniowych w art. 3 ust. 3 i ustawa o zmianie ustawy o dodatku pieniężnym dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenia przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w jej art. 3 ust. 3. Stwierdziła, iż jej dochód nie przekracza 150% kryterium dochodowego wyznaczonego w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, a zatem zaskarżona decyzja narusza ten przepis, a także art. 2, art. 32 i art. 67 Konstytucji RP, a także art. 3 ust.1, ust. 4, art. 7 pkt 1 i 6 ,art. 15 pkt 1, art. 16 ust. 1 i art. 18 ust.1 pkt 6 ustawy o pomocy społecznej. Domagała się prawidłowego ustalenia jej dochodu i przyznania świadczenia w formie zasiłku celowego zgodnie z programem rządowym. Wskutek wniesionego odwołania sprawa rozpoznana została przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w K., które decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Po przytoczeniu opisu stanu faktycznego sprawy Kolegium odwołało się do brzmienia przepisów art. 3 pkt 1 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" i stwierdziło, iż pomoc w zakresie dożywiania może zostać przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, o których mowa w art. 3 pkt 1 tego aktu jeśli dochód ich nie przekroczy kryterium dochodowego. Kryterium to w przypadku osoby samotnie gospodarującej wynosi 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Podniesiono nadto, iż do udzielania pomocy w zakresie dożywiania mają zastosowanie odpowiednio przepisy ustawy o pomocy społecznej, dotyczące udzielania świadczeń z pomocy społecznej. Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowego obliczenia dochodu odwołującej organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z przepisem art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej za dochód uważa się sumę wszelkich przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu, z miesiąca w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenie społeczne określone w odrębnych przepisach i kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Do dochodu nie wlicza się natomiast jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, zasiłku celowego, pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty, wartości świadczenia w naturze, świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych. Mając na względzie przywołane regulacje prawne Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało za prawidłowe stanowisko organu I instancji, a dodatkowo wskazało, iż w przypadku, gdyż sytuacja finansowa strony nie pozwala na przyznanie nieodpłatnej pomocy organ ten powinien podjąć starania w celu poprawy jej sytuacji w formie odpłatnej pomocy. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach M. G. ponownie zakwestionowała sposób obliczenia jej dochodu wskazując, iż z przepisów ustawy o pomocy społecznej nie wynika jednoznacznie, by dodatek mieszkaniowy miał być traktowany, jako dochód. Tak, jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji powołała się na definicję dochodu zawartą w ustawie o dodatkach mieszkaniowych w art. 3 ust. 3 i ustawie o zmianie ustawy o dodatku pieniężnym dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenia przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w jej art. 3 ust. 3. Oświadczyła, iż próg interwencji socjalnej jest zaniżony, nieodpowiadający realiom, uwłaczający godności osobistej człowieka i wniosła o rozstrzygnięcie sprawy zgodnie z zasadą równości i sprawiedliwości społecznej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie powołując się na argumentację przedstawioną wcześniej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. Sąd administracyjny nie jest też tym samym uprawniony do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie w postaci wydania orzeczenia zmieniającego kontrolowaną decyzję. Uwzględnienie skargi na decyzję administracją następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych zasad kontrola wykazała, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja pierwszoinstancyjna odpowiadają przepisom prawa. Zważyć przyjdzie, iż podstawę prawną działania organów w niniejszej sprawie stanowiły przepisy z dnia 29 grudnia 2005r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267 poz. 2259 z późn. zm.) oraz, w związku z treścią art. 7 tego aktu również przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), która określa zasady przyznawania pomocy społecznej. W tej sytuacji organy rozpatrujące sprawę skarżącej słusznie wzięły pod uwagę zasady ustalania dochodu osoby występującej o wsparcie ze strony organów pomocy społecznej określone w treści tego aktu prawnego. Wynika z nich, przede wszystkim, definicja legalna dochodu ustalona dla potrzeb ustawy o pomocy społecznej, a tym samym dla potrzeb ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Zamieszczenie definicji legalnej pojęcia "dochód" w ustawie o pomocy społecznej oznacza, iż nie można przełamywać tego pojęcia przy pomocy innych aktów prawnych. Przywołanie przez skarżąca definicji dochodu zamieszczonej w ustawie o dodatkach mieszkaniowych lub ustawie o dodatku pieniężnym dla niektórych emerytów (...) nie może zatem stanowić żadnej wskazówki interpretacyjnej dla pojęcia dochodu użytego w art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Stosownie do art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania. Ustawodawca sprecyzował nadto katalog wydatków zmniejszających uzyskiwany przez wnioskodawcę dochód, a także katalog przychodów, których nie traktuje się jako dochód w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej ( art. 8 ust. 4 ustawy). Oba te katalogi mają charakter zamknięty, co nie dopuszcza możliwości wykładni rozszerzającej. Brak zamieszczenia w treści art. 8 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej uzyskiwanych przez wnioskodawcę dodatków mieszkaniowych oznacza bezspornie, iż świadczenie to podlega wliczeniu do jego dochodu. Zgodzić się można ze skarżącą, iż dodatek mieszkaniowy należy do świadczeń kierowanych do osób najuboższych i stanowi jedną z form wsparcia finansowego, jednakże nie odejmuje to temu świadczeniu charakteru dochodu. Stanowi bowiem rzeczywiste przysporzenie uprawnionego podmiotu pozwalające na ograniczenie wydatków z własnych środków finansowych. Twierdzenia skarżącej o zbyt niskim, nieodpowiadającym realiom progu interwencji socjalnej nie mogą również zostać uznane za skuteczne, bowiem organy administracji są zobowiązane do przestrzegania obowiązujących przepisów prawa, w tym regulacji ustalającej wysokość kryterium dochodowego dla celów pomocy społecznej. Mając na uwadze powyższe okoliczności, jak również nie znajdując innych uchybień, które w rozumieniu przepisu art. 145 § 1 i 2 P.p.s.a. mogłyby stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.