IV SA/Gl 454/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Walentek Asesor WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2007r. sprawy ze skargi H. S. na postanowienie Wojewody Ś. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie należności przedemerytalnych 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. określa, że postanowienie to nie może być wykonane. Decyzją Prezydenta Miasta C. z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 151 § 2 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 6 pkt 6 lit. b, art. 37 k ust. 1 pkt 2 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedno Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.), w trybie art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego, po wznowieniu postępowania objętego postanowieniem znak [...] z dnia [...] uchylono decyzję znak [...] z dnia [...] o przyznaniu H. S. prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia [...] r. i jednocześnie orzeczono o odmowie przyznania w/wym. prawa do świadczenia przedemerytalnego z dniem [...]. Od tej decyzji H. S. wniósł odwołanie. Strona wraz z odwołaniem wniosła prośbę o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, którą uzasadniła pobytem za granicą od [...] do [...] (dowód: kopia biletu autokarowego z [...], wyjazd: [...] o godz. [...]), a także pobytem w szpitalu od [...] do [...] (dowód: kopia karty informacyjnej leczenia szpitalnego z dnia [...]). Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] W. Ś. działając w trybie art. 134 kodeksu postępowania administracyjnego postanowił odmówić przywrócenia terminu do złożenia odwołania oraz stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż z pouczenia zawartego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wynika, że termin do złożenia odwołania wynosi 14 dni od dnia jej doręczenia. W przypadku uchybienia terminu do wniesienia odwołania staje się ono bezskuteczne. Argumenty strony nie mogą stanowić skutecznej przyczyny przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, gdyż nie było przeszkód, by odwołujący dokonał ww. czynności w ustawowym terminie. Jedną z przesłanek przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (art. 58 § 1 k.p.a.). O fakcie tym można mówić jedynie w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie tej czynności stało się niemożliwe z powodu obiektywnej przeszkody, której strona nie była w stanie pokonać. Po stronie odwołującego takie okoliczności nie wystąpiły. Przesyłka z PUP w C., zawierająca decyzję organu I instancji nr [...] z dnia [...], została bowiem awizowana w miejscu zamieszkania odwołującego, tj. w P., przy ul. S., w dniu [...]. Oznacza to, że w dniach [...] odwołujący mógł ją odebrać, gdyż jego wyjazd za granicę, jak sam zaznaczył, miał miejsce dopiero w dniu [...] o godz. [...]. Ponadto podkreślić należy, że między [...] a [...] nie istniały przeszkody do złożenia przez H. S. odwołania od decyzji organu I instancji nr [...] z dnia [...]. Jak wynika z dokumentacji, zaskarżona decyzja została doręczona odwołującemu na zasadzie art. 44 k.p.a. w dniu [...] (dowód: potwierdzenie odbioru decyzji), natomiast odwołanie zostało nadane pocztą w dniu [...], czyli w 44 dniu tj. w momencie, gdy decyzja była już ostateczna. Uprawomocnienie decyzji nastąpiło z dniem [...]. Zdaniem organu strona w ustawowym terminie mogła zatem złożyć odwołanie (wypisany ze szpitala w dniu [...]) -czy to osobiście, czy za pośrednictwem urzędu pocztowego. Prośba strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie zasługiwała zatem na uwzględnienie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący H. S. domagał się przywrócenia mu terminu do złożenia odwołania. Podnosił, iż "list polecony przesłany prawdopodobnie [...], nie był doręczony adresatowi, a awizo pocztowe, jak również powtórne zawiadomienie, nie znajdowało się w skrzynce pocztowej adresata. PUP zaś nie dokonał powtórnej próby doręczenia listu poleconego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, przytaczając na uzasadnienie swojego stanowiska argumentację zaprezentowaną w motywach zaskarżonego aktu. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny stosownie do postanowień art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Kontrola ta przeprowadzana jest pod względem legalności, a zatem w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 wyżej wymienionej ustawy sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd, stosownie do postanowień art. 134 cytowanej ustawy rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji doręczył stronie w sposób prawnie skuteczny orzeczenie w dniu [...], a tym samym termin do wniesienia odwołania od tego orzeczenia upłynął w dniu [...] i z tego powodu stwierdził uchybienie terminu do wniesienia tego odwołania. Strona skarżąca kwestionuje ustalenia organu odwoławczego i utrzymuje, że przedmiotowe orzeczenie odebrała osobiście w siedzibie organu pierwszej instancji w dniu [...], zatem jej odwołanie jest prawnie skuteczne i winno być merytorycznie rozpatrzone. W świetle przedstawionej powyżej rozbieżności niezbędne będzie przywołanie obowiązującego stanu prawnego w zakresie doręczeń. Stosownie do postanowień art. 42 Kodeksu postępowania administracyjnego pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Mogą być one doręczane także w siedzibie organu administracji o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Po myśli art. 43 powyższego Kodeksu w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy doręczyciel zawiadamia adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Natomiast według art. 44 § 1 wyżej wymienionego Kodeksu w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany powyżej – poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczania pisma przez pocztę albo pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) – w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. Zawiadomienia o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym była mowa powyżej pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia, a doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Przedstawione powyżej sposoby doręczania korespondencji w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego wskazują na kolejność wykorzystywanych przez organ administracji sposobów doręczeń, nadto należy mieć w polu widzenia także postanowienia art. 41 Kodeksu postępowania administracyjnego, który nakłada na stronę postępowania obowiązek poinformowania organu o każdorazowej zmianie adresu, a w przypadku nie dopełnienia tego obowiązku korespondencja doręczona na dotychczasowy adres ma skutek prawny. Przywołanie stanu prawnego jest niezbędne dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Otóż organ pierwszej instancji orzeczenie z dnia [...] doręczył na podany przez stronę skarżącą adres, jednakże korespondencja ta wróciła do tego organu jako nieodebrana. Wziąwszy pod uwagę fakt, iż strona skarżąca w okresie od [...] do [...] była poza granicami kraju i o okoliczności tej nie poinformowała organu, a pierwsze awizo maiło miejsce jeszcze przed wyjazdem strony tj. w dniu [...], to w tej sytuacji należy uznać, że organ ten postąpił prawidłowo (nawet biorąc pod uwagę wskazany dopiero na etapie skargi do Sadu pobyt strony u syna w K. z w dniu [...]) , a zarzuty podnoszone przez skarżącą, w tym zakresie, nie mogą być uwzględniane. Jednakże dla prawidłowości doręczenia zastępczego konieczne jest spełnienie wszystkich prawem przewidzianych wymogów, w tym wynikających z postanowień art. 44 ust. 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie ze wskazanym przepisem doręczyciel zobowiązany jest do poinformowania adresata o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru pisma doręczyciel winien dokonać stosownej adnotacji. W aktach sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru orzeczenia organu pierwszej instancji z dnia [...], jednakże nie zawiera ono wskazanej informacji o miejscu, w którym przedmiotowe zawiadomienie zostało pozostawione. W świetle takiego stanu faktycznego oraz mając na względzie obowiązujące w tym zakresie przepisy, orzeczenie organu pierwszej instancji z dnia [...], które organ ten uznał za doręczone w dniu [...] nie zostało skarżącej doręczone w sposób zgodny z wymogami wynikającymi z postanowień art. 44 ust. 2 wyżej wymienionego Kodeksu, a tym samym podjęte rozstrzygnięcie zawiera uchybienie, polegające na podjęciu postanowienia z takim naruszeniem prawa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Okoliczność ta wyczerpuje znamiona uwzględnienia skargi przewidziane treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Organ pierwszej instancji po otrzymaniu zwrotu doręczenia orzeczenia z dnia [...] w sytuacji, w której zwrotne potwierdzenie odbioru pisma nie zawierało wskazanej powyżej informacji, obowiązany był do zwrócenia się do doręczyciela o uzupełnienie występującego braku i dopiero po otrzymaniu jednoznacznej w tym zakresie informacji, organ ten mógł uznać pismo za doręczone. Nadto należy zwrócić uwagę na fakt, że doręczenie przedmiotowego orzeczenia stronie skarżącej w [...] przy założeniu prawidłowości pierwszego – zastępczego doręczenia, nie wywoływało żadnych skutków prawnych, natomiast sytuacja zmieni się w przypadku stwierdzenia, że pierwsze doręczenie okazało się nieskuteczne, ponieważ wówczas to drugie doręczenie nabierze znaczenia i będzie posiadało prawem przewidziany skutek prawny. Na marginesie przedstawionych rozważań przyjdzie zauważyć, że Sąd nie był uprawniony do wypowiedzenia się w kwestiach merytorycznych, a które zostały przez stronę skarżącą zasygnalizowane w treści skargi. Wskazana niemożność wynika z tego powodu, iż w przypadku podjęcia przez organ rozstrzygnięcia w oparciu o postanowienia art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ administracji nie może wypowiadać się merytorycznie w sprawie, a sąd administracyjny uprawniony jest do badania prawidłowości podjęcia takiego rozstrzygnięcia o charakterze procesowym. Konsekwencją niniejszego rozstrzygnięcia jest powrót sprawy do organu odwoławczego, który kierując się rozważaniami zamieszczonymi w tym wyroku oraz dysponując zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym podejmie stosowne prawem przewidziane rozstrzygnięcie. Sąd stosownie do postanowień art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określił, że postanowienie to nie może być wykonane. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" wyżej wymienionej ustawy uchylono zaskarżone postanowienie.