IV SA/Gl 457/15

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym postanawia ustanowić dla skarżącej radcę prawnego. W ramach korespondencji rejestrowanej z dnia 9 czerwca 2015 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) B. M. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wniosek ów został jednakże złożony na druku stosowanym w postępowaniu przed sądem powszechnym. Pismem z dnia 25 czerwca 2015 r. poinformowano skarżącą, że jest w tej sprawie zwolniona od kosztów z mocy ustawy, tj. na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej w skrócie: "P.p.s.a."). Jednocześnie zobowiązano ją do złożenia wniosku na urzędowym formularzu (druk PPF) dla rozpoznania tej części jej wniosku, która dotyczy ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. W konsekwencji ww. korespondencji sądowej, w ramach urzędowego formularza wniosku z dnia 15 lipca 2015 r., B. M. zwróciła się o ustanowienie radcy prawnego. W motywach wniosku skarżąca nawiązała do ustaleń pracownika socjalnego poczynionych w ramach wywiadu środowiskowego. Zwróciła przede wszystkim uwagę na nękające ją od lat choroby, które generują koszty leczenia i rehabilitacji. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca zeznała, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe ("mieszkanie z wyodrębnioną własnością"). Dochód oszacowała na łączną kwotę 518,52 zł, w tym zasiłek stały i dodatek mieszkaniowy. Przy piśmie procesowym z dnia 27 lipca 2015 r. skarżąca nadesłała obszerną dokumentację źródłową, która m.in. potwierdza deklarowany przez nią stały dochód. Wynika z niej między innymi, że skarżąca jest nadto wspierana zasiłkami celowymi z przeznaczeniem na leczenie, żywność, ubrania, obuwie. B. M. wykazała nadto, że jest osobą schorowaną, co generuje relatywnie wysokie wydatki. Skarżąca skrupulatnie udokumentowała również swoje stałe miesięczne wydatki. Po rozpoznaniu wniosku zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym tylko zwolnienie od kosztów sądowych lub tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Odnosząc te uwagi do najogólniej pojmowanej sytuacji materialnej skarżącej, posiłkując się ustaleniami dokonanymi w aktach administracyjnych niniejszego postępowania stwierdzić trzeba, że w przypadku B. M. zachodzą okoliczności, które pozwalają na uwzględnienie jej żądania w całości. Jest ona wszak osobą samotną, o dochodach ograniczonych do świadczeń z tytułu pomocy społecznej. Pominięcie tych wszystkich okoliczności pozostawałoby w sprzeczności z dyrektywami wynikającymi z prawa do sądu, realizacji którego służy przecież instytucja prawa pomocy. Nie sposób w przypadku skarżącej przyjąć, że obowiązek poniesienia kosztów sądowych miałby być zaspokojony z uzyskiwanego przez nią wsparcia z budżetu Państwa. Sądy powinny bowiem zabezpieczać prawidłową równowagę pomiędzy, z jednej strony interesem państwa w pobieraniu opłat z tytułu rozpoznawania skarg, a z drugiej strony interesem skarżących w dochodzeniu swych roszczeń. Konsekwencją obciążenia takiej osoby kosztami postępowania sądowego byłaby fikcyjność przyznanych świadczeń z szeroko pojmowanej pomocy społecznej. Dla udokumentowania swojej sytuacji materialnej skarżąca, z własnej inicjatywy, przedstawiła skrupulatnie prowadzoną dokumentację źródłową, która potwierdza deklarowane przez nią wcześniej okoliczności. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy.