IV SA/Gl 459/10
PostanowienieWSA w Gliwicach2010-08-23
Skład orzekający: Teresa Kurcyusz – Furmanik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może wstrzymać wykonanie decyzji zobowiązującej do zwrotu nienależnego świadczenia ze względu na trudną sytuację finansową skarżącej?Ratio decidendi
Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, uznając, że trudna sytuacja finansowa skarżącej nie stanowi wystarczającej przesłanki do zastosowania instytucji wstrzymania wykonania decyzji. Wstrzymanie wykonania decyzji jest możliwe tylko wtedy, gdy istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, a w niniejszej sprawie nie wykazano takiego ryzyka, zwłaszcza że świadczenie ma charakter pieniężny i podlega zwrotowi w przypadku korzystnego rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Skarżąca M.D. złożyła skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji zobowiązującą ją do zwrotu kosztów szkolenia i badań lekarskich. Wniosła również o wstrzymanie wykonania decyzji z powodu trudnej sytuacji finansowej, będąc osobą bezrobotną i nieposiadającą dochodów. Do wniosku dołączyła dokumenty potwierdzające brak majątku oraz dochody męża.Rozstrzygnięcie
Odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnego świadczenia w kwestii wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
M.D. wniosła skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] Nr [...] zobowiązującą ją do zwrotu kosztów szkolenia w wysokości [...] zł oraz badań lekarskich w wysokości [...] zł. W skardze został zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu prawomocnego zakończenia postępowania, uzasadniony trudną sytuacją finansową, gdyż jest ona osobą bezrobotną i nie posiada żadnych dochodów będąc na utrzymaniu męża.
Zarządzeniem Sędziego z dnia 22 lipca 2010 r. wezwano skarżącą do uprawdopodobnienia przesłanek uzasadniających wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji (k. 14).
W odpowiedzi na wezwanie M.D. pismem z dnia [...] (k. 18) podtrzymała argumentację zawartą we wniosku o wstrzymanie wykonania, dodatkowo zaznając, iż nie posiada nieruchomości, ani innych wartościowych rzeczy, które mogłyby podlegać spieniężeniu. Do pisma zostały dołączone kserokopie: zaświadczenia Prezydenta Miasta G. z dnia [...] o nie figurowaniu skarżącej w ewidencji podatników lokalnych, zaświadczenia o uzyskiwanych przez męża skarżącej dochodach w kwocie [...] zł netto oraz decyzji z dnia [...] o uznaniu skarżącej za osobę bezrobotną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
W tym miejscu zaznaczyć należy, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zarówno w całości, jak i w części stanowi odstępstwo od wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a. zasady, że wniesienie skargi nie wstrzymuje jej wykonania. Sąd może jednak na wniosek stron postępowania sądowoadministracyjnego wydać postanowienie w tej kwestii, zwłaszcza, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Powołane przesłanki mogą zaistnieć łącznie lub oddzielnie. Nadto rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie jest uzależnione od zasadności samej skargi, a rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania podejmowane jest na wstępnym etapie postępowania, gdy brak jest podstaw do wyrokowania o zasadności skargi. Zgodnie natomiast z treścią art. 61 § 6 p.p.s.a. wstrzymanie wykonania decyzji jest ochroną tymczasową, upada bowiem w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w I instancji.
Wstrzymanie wykonania dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne, przez co należy rozumieć szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu.
Sąd wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygniecie oprzeć zarówno o ocenę wniosku skarżącego, jak i materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, w aspekcie wystąpienia bądź też nie przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu.
W konsekwencji, mając na uwadze powyższe rozważania, należało stwierdzić, iż skarżąca nie wykazała, by wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby spowodować powstanie po jej stronie znacznej szkody lub nieodwracalnych skutków. Sam fakt jej trudnej sytuacji majątkowej nie stanowi wystarczającej przesłanki dla uwzględnienia jej żądania i zastosowania instytucji procesowej wstrzymania, która ma charakter wyjątkowy. Wprawdzie skarżąca uprawdopodobniła, że nie ma środków na spłatę całości należności objętej decyzją administracyjną, jednakże nie może to przesądzać o zasadności jej wniosku i kreować hipotetycznego założenia o możliwości powstania po jej stronie powstania znaczącej szkody lub niebezpieczeństwa poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Przede wszystkim dochodzone od skarżącej świadczenie ma charakter pieniężny i podlega zwrotowi w sytuacji wydania korzystnego dla niej rozstrzygnięcia, co będzie prowadzić do bezpośredniego przywrócenia stanu poprzedniego. Nadto wbrew argumentacji skarżącej ewentualna egzekucja administracyjna nie pozbawi jej rodziny środków do życia, albowiem przepisy postępowania egzekucyjnego wprowadzają kwoty wolne od egzekucji. Ostatecznie przyjdzie zauważyć, że skarżąca może skorzystać z przysługującego jej prawa do zwrócenia się do organu z wnioskiem o rozłożenie wymaganej kwoty na raty lub odroczenie terminu jej płatności.
W konsekwencji wobec braku realnej możliwości powstania po stronie skarżącej niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, Sąd nie uwzględnił jej wniosku i orzekł jak w sentencji, stosownie do treści art. 61 § 1, 3 i 5 ustawy p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło