IV SA/Gl 46/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.) Sędzia NSA Wiesław Morys Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2007r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. nie stwierdził u R. K. choroby zawodowej uszkodzenia [...] wymienionej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). W podstawie prawnej tej decyzji powołał art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 z późn. zm.) i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniósł, że Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. - Poradnia Chorób Zawodowych w S. w orzeczeniu z dnia [...] r., jak również Szpital Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w orzeczeniu z dnia [...] r. nie rozpoznał u strony choroby zawodowej. Organ administracji ustalił również, iż w latach [...] strona pracowała w KWK A, KWK B, Kompanii Węglowej S.A. KWK C w R. na stanowisku [...] w warunkach narażenia na [...] poniżej [...]. Jednak z uwagi na brak rozpoznania choroby zawodowej nie było podstaw do jej stwierdzenia. W odwołaniu strona domagała się ponownego rozpatrzenia jej sprawy i stwierdzenia choroby zawodowej. Wskazywała, że występujące u niej uszkodzenie [...] kwalifikuje się do uznania za chorobę zawodową i powstało w wyniku pracy w dużym natężeniu na [...] maszyn [...]. Decyzją z dnia [...] r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Podtrzymał dokonane przez ten organ ustalenia faktyczne dotyczące przebiegu pracy odwołującego i zajmowanych przez niego stanowisk. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest rozpoznanie przez kompetentną placówkę diagnostyczną jednostki chorobowej ujętej w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (...). Zaznaczył, iż przeprowadzone w rozpoznanej sprawie dochodzenie [...] wykazało, że w czasie pracy [...] w latach [...] w KWK B w R. kolejno na stanowiskach [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] oraz w latach [...] w KWK C w R. jako [...],[...] i [...] odwołujący był eksponowany na [...] o poziomach przekraczających normatywy higieniczne, a więc w warunkach stwarzających potencjalne ryzyko powstania [...]. Jednakże zarówno orzeczenie z dnia [...] r. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. - Poradnia Chorób Zawodowych w S. w orzeczeniu, jak również orzeczenie z dnia [...] r. Szpitala Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. nie stwierdziły u odwołującego choroby zawodowej. Rozpoznany u odwołującego [...], zgodnie z obowiązującymi kryteriami diagnostyczno-orzeczniczymi określonymi w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (...) do uznania choroby zawodowej narządu [...], gdyż nie spełnia określonego w wykazie chorób zawodowych kryterium [...] spowodowanego działaniem [...] o wielkości co najmniej [...] w [...] lepiej [...]. Tym samym nie upoważniało do rozpoznania choroby wymienionej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych i wykluczyło istnienie choroby zawodowej Dlatego, chociaż odwołujący pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania [...] nie można było uwzględnić jego odwołania i stwierdzić choroby zawodowej. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (...) i wyczerpano przewidziany w tych przepisach dwuszczeblowy tryb diagnozowania choroby zawodowej. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący domagał się uchylenia decyzji organu odwoławczego i zadośćuczynienia za poniesiony uszczerbek na zdrowiu, bowiem rozstrzygnięcie to oparto wyłącznie na orzeczeniach lekarskich, a pominięto fakt narażenia podczas pracy [...] na działanie czynnika szkodliwego jakim był [...]. Wskazał, że już w czasie pracy jego [...] się stopniowo pogarszał, co potwierdzają wyniki badań [...] przeprowadzone w przyzakładowej poradni [...] i zalecenia ochrony [...] w czasie pracy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i nie znalazł podstaw do zmiany swojego stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo zaakcentował, iż skarżący rozpoczął starania o uznanie choroby zawodowej [...] już po zakończeniu pracy według przepisów obowiązującego wówczas rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (...). W piśmie procesowym z dnia [...] r. skarżący wnioskował o ponowne badanie lekarskie i rozpatrzenie sprawy w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 z późń. zm.), bowiem jego zdaniem uszkodzenie [...], które posiada nabył w czasie pracy [...] w latach [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy stwierdzić, iż zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Tylko w przypadku naruszeń prawa, określonych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), powoływanej dalej w skrócie jako P.p.s.a., Sąd może zaskarżoną decyzję uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik, a ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Dodatkowo w oparciu o art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze. W tym miejscu należy zauważyć, iż z dniem 3 września 2002 r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, póz. 1115), zwane dalej w skrócie rozporządzeniem z dnia 30 lipca 2002 r., które ma zastosowanie do wszystkich postępowań administracyjnych w sprawach chorób zawodowych wszczętych w dniu wejścia w życie tego rozporządzenia lub później. W rozpoznawanej sprawie wszczęcie postępowania nastąpiło w dniu [...] r., dlatego organy sanitarne prawidłowo zastosowały w niej rozporządzenie z dnia 30 lipca 2002 r., które określa przesłanki materialno-prawne stwierdzenia choroby zawodowej. Odnosząc się do wniosku skarżącego z dnia [...] r. zaznaczyć trzeba, że nie może być on uwzględniony z uwagi na treść § 10 rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r. Wskazuje ona, że jedynie postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej lub jej stwierdzenia, rozpoczęte przed dniem wejścia tego rozporządzenia w życie tj. przed dniem 3 września 2002 r., jest prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 z późń. zm.). Trafnie zatem organy sanitarne wydały w rozpatrywanej sprawie decyzje w oparciu o rozporządzenie z dnia 30 lipca 2002 r., bowiem postępowanie administracyjne nie zostało wszczęte przed dniem 3 września 2002 r. Stosownie do treści § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r. chorobę zawodową można stwierdzić, jeżeli została ona ujęta w wykazie chorób zawodowych. Nadto, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że ta choroba spowodowana została działaniem czynników szkodliwych w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Z powołanego przepisu jednoznacznie wynika, iż "choroba zawodowa" jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie lub kalectwo, które pozostaje w ścisłym związku przyczynowym z pracą. Dodatkowo przyczyną jej wystąpienia jest sama praca, jej rodzaj, jak również warunki jej wykonywania. Jednakże niezbędnym warunkiem jej stwierdzenia jest uprzednie rozpoznanie przez kompetentną placówkę diagnostyczną choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych, a następnie wykazanie, że do zachorowania doszło bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem na skutek działania w środowisku pracy czynników szkodliwych bądź w związku ze sposobem wykonywania pracy. Przedmiotem badania organów sanitarnych są więc okoliczności stanowiące przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej, czyli fakt istnienia choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, ustalenie pracy w warunkach narażających na powstanie tej choroby oraz związku przyczynowego między chorobą zawodową a tymi warunkami. Rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia lub braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje właściwy inspektor sanitarny na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz oceny narażenia zawodowego (§ 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r.). Jednocześnie z treści § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r. wynika, że właściwymi do orzekania o rozpoznaniu lub o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej są tylko lekarze zatrudnieni w jednostkach orzeczniczych wymienionych w tym przepisie. Choroba zawodowa [...] została opisana w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., gdzie ujęto ją jako [...] spowodowany [...], wyrażony podwyższeniem [...] o wielkości co najmniej [...] w [...] lepiej [...], obliczony jako średnia arytmetyczna dla [...]. Jednocześnie udokumentowane objawy choroby muszą wystąpić w ciągu 2 lat od ustania narażenia na działanie [...]. W sporządzonym dla potrzeb niniejszej sprawy orzeczeniu lekarskim Nr [...] wydanym w dniu [...] r. przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. - Poradnia Chorób Zawodowych w S. rozpoznano u skarżącego [...] o poziomie [...] w [...] i [...] w [...]. Jednakże z uwagi na poziom [...] w [...] lepiej [...] poniżej [...] nie rozpoznano choroby zawodowej. Również Szpital Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w orzeczeniu z dnia [...] r. Nr [...] rozpoznał u skarżącego [...] o poziomie [...] w [...] i [...] w [...] i uznał, z uwagi na wielkość [...] w [...] lepiej [...], że brak było podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - [...]. W okolicznościach kontrolowanej przez Sąd sprawy oznacza to, że ujawniony u skarżącego ubytek nie odpowiada prawnej definicji choroby zawodowej ujętej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., co potwierdziły wyniki badań lekarskich. Wskazać w tym miejscu należy, że zarówno sądy administracyjne, jak i organy inspekcji sanitarnej prowadzące postępowania administracyjne w sprawie stwierdzania chorób zawodowych nie są uprawnione do poszerzania katalogu chorób zawodowych rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r., jak również do rozszerzającej interpretacji jego przepisów, prowadzącej w istocie do poszerzenia tego katalogu chorób o [...] nie osiągające poziomu co najmniej [...] w [...] lepiej [...]. Tym samym skoro lekarze dwóch placówek diagnostycznych stwierdzili, iż ujawnione u skarżącego zmiany w narządzie [...] nie dają obecnie podstaw do rozpoznania choroby zawodowej i nie odpowiadają definicji choroby zawodowej narządu [...], to w "sposób bezsporny lub z wysokim prawdopodobieństwem" nie znaleźli podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu [...] wywołanej sposobem wykonywania pracy. Nie zasługiwał zatem na uwzględnienie wniosek skarżącego o skierowanie na kolejne badania, bowiem wyczerpany został dwustopniowy tryb orzeczniczy i wbrew zarzutom skarżącego w obu wydanych orzeczeniach nie rozpoznano u niego choroby zawodowej. Dodatkowo, skarżący kwestionując wyniki badań, nie przedstawił żadnego dowodu, który mógłby ewentualnie poddać w wątpliwość spójne i jednoznaczne stanowiska lekarzy orzeczników. Nie było zatem podstaw do podważenia tych opinii, a organy inspekcji sanitarnej są związane ustaleniami orzeczeń lekarskich i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia skarżącego kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich. Trafnie podkreślił organ odwoławczy, że stwierdzenie choroby zawodowej wymaga wystąpienia przesłanek określonych w § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r., a więc schorzenia ujętego w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem jej wykonywania. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności sprawy i definicję prawną choroby zawodowej organ odwoławczy nie naruszył przepisów prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności nie przekroczył granic swobodnej oceny dowodów i dlatego brak było podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji, opartej na prawidłowych orzeczeniach lekarskich, które nie rozpoznały u skarżącego choroby zawodowej. Reasumując, skoro zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa, to skarga nie jest uzasadniona. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.