IV SA/Gl 46/08
WyrokWSA w Gliwicach2008-09-30
Skład orzekający: Małgorzata Walentek, Beata Kalaga-Gajewska, Elżbieta Kaznowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może stwierdzić chorobę zawodową, jeśli specjalistyczne placówki medyczne nie rozpoznały jej u pracownika, mimo pracy w warunkach ryzyka?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może stwierdzić choroby zawodowej, jeśli specjalistyczne jednostki medyczne, powołane do rozpoznawania takich schorzeń, nie rozpoznały jej u pracownika, nawet jeśli pracował on w warunkach stwarzających ryzyko jej powstania. Organy te są związane ustaleniami lekarskimi dotyczącymi schorzenia i jego przyczyn, a samodzielna ocena dokumentacji medycznej prowadząca do odmiennego rozpoznania jest niedopuszczalna.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E.W. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K., utrzymującą w mocy decyzję o odmowie stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej. Skarżąca pracowała w warunkach ryzyka, jednak dwie specjalistyczne placówki medyczne nie rozpoznały u niej choroby zawodowej. Skarżąca zarzucała organom nieuwzględnienie jej zarzutów i błędną ocenę stanu zdrowia. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Protokolant sekretarz sądowy Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2008r. sprawy ze skargi E.W. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. – B., działając na podstawie art. 104 § 1 i 2 k.p.a., art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r., Nr 122, poz. 851 ze zm.), nie stwierdził u E. W. choroby zawodowej – [...] wywołanej sposobem wykonywania pracy [...], wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115).
W uzasadnieniu orzeczenia podano, że E.W. w latach [...] była zatrudniona w Fabryce A po przekształceniach w Spółce A w B.-B. oraz, że pracując na stanowiskach [...],[...] wykonywała czynności związane z [...] i [...]. Jednakże lekarze dwóch placówek medycznych nie stwierdzili u w/wym. wystarczających podstaw do uznania zawodowej [...].
W odwołaniu od tej decyzji E. W. domagała się jej zmiany poprzez wydanie orzeczenia stwierdzającego występowanie u niej choroby zawodowej [...], bądź jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Strona nie zgodziła się z niekorzystnymi dla niej orzeczeniami lekarskimi, w szczególności z opinią, [...] miałyby wykluczać możliwość rozpoznania [...]. Jej zdaniem orzeczenia lekarskie nie ustosunkowały się do faktu, że nadal nie ma w pełni [...]. Nadto, w ocenie strony, okoliczność, czy skutki choroby zawodowej wywołanej warunkami pracy ustępują w wyniku poddania się zabiegom leczniczym może wpływać jedynie na określenie stopnia uszczerbku na zdrowiu oraz na rodzaj i wysokość ewentualnych świadczeń.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] r., nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że dochodzenie epidemiologiczne wykazało, iż E. W. pracowała w latach [...] w Fabryce A (obecnie Spółka A w B. – B.) jako [...], gdzie sposób wykonywania pracy był związany z [...]. Na tej podstawie organ uznał, że pracowała ona w warunkach ryzyka powstania [...] choroby zawodowej [...]. Obserwacja kliniczna i badania diagnostyczne wykonane przez orzeczników dwóch kompetentnych placówek diagnostycznych, tj. Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. (orzeczenie z [...] r.) oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (orzeczenie z [...] r.) nie dały jednak podstaw do stwierdzenia u w/wym. tej choroby. Lekarze tych placówek w konkluzjach orzeczeń potwierdzili stan [...] uznając brak podstaw medyczno-orzeczniczych do rozpoznania choroby zawodowej. Powołując się na orzeczenie Instytutu organ wskazał, że w chwili obecnej u badanej nie stwierdzono w badaniu [...] zaburzeń [...] i [...], jak również klinicznych objawów [...]. Natomiast stwierdzenie w przeszłości [...], leczonego [...] z pozytywnym skutkiem nie stanowi podstaw do rozpoznania [...] a tym samym do rozważenia zawodowego tła schorzenia. Ponadto, zgodnie z opinią konsultującego [...] istotny wpływ na przebieg kliniczny i dolegliwości ze strony [...] zgłaszane przez badana mają [...]. Organ zaznaczył, iż do medycznego rozpoznawania chorób zawodowych właściwi są lekarze zatrudnieni w upoważnionych jednostkach organizacyjnych służby zdrowia. Nie ma tym samym faktycznego uzasadnienia dla kwestionowania orzeczeń lekarskich wydanych przez te specjalistyczne placówki.
Ostatecznie organ wskazał, iż wobec braku rozpoznania u E. W. choroby zawodowej wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych – w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2002 r. w sprawie chorób zawodowych – przez lekarzy dwóch kompetentnych placówek orzeczniczych, odwołanie nie mogło zostać uwzględnione.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach E.W. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości podnosząc brak ustosunkowania się organu do zarzutów zawartych w odwołaniu. Zdaniem skarżącej organ nie dokonał uzupełnienia materiału dowodowego w kierunku ustalenia, czy [...] był chorobą zawodową przynajmniej z przeważającym prawdopodobieństwem i czy utrzymuje się on również po [...]. Nadto wskazała, iż w sprawie nie ustalono, czy występujące u niej [...] są na tyle istotne by eliminować możliwość uznania, co najmniej z przeważającym prawdopodobieństwem, zawodowego [...], nie wykazano, czy [...] rzeczywiści u niej występują z [...] eliminującym prawdopodobieństwo zawodowego [...]. Nadto nie rozważono, czy występująca u niej [...], nie kwalifikują tych symptomów do traktowania ich w kategorii % uszczerbku na zdrowi z powodu choroby zawodowej. Podkreśliła, że organ błędnie przyznał, w ślad za orzeczeniami lekarskimi, iż skoro nie jest obecnie chora, to brak jest podstaw do rozważania tła zawodowego [...].
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
Na wstępie należy podnieść, że stosownie do art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Z brzmienia art. 145 §1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie przeprowadzona kontrola sądowoadministracyjna nie wykazała bowiem naruszeń prawa uzasadniających uchylenie zaskarżonej decyzji.
Stosownie do § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115) przez choroby zawodowe należy rozumieć choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Przedmiotem badania organu są więc okoliczności stanowiące przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej, a zatem fakt istnienia choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, ustalenie pracy w warunkach narażających na powstanie tej choroby oraz związku przyczynowego między chorobą zawodową, a tymi warunkami.
Podstawę wydania przez właściwego inspektora sanitarnego decyzji o stwierdzeniu lub odmowie stwierdzenia choroby zawodowej stanowią zatem zarówno wyniki dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy, jak i orzeczenia lekarskie wyspecjalizowanych jednostek diagnostycznych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych (§ 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych). Przyjdzie jednocześnie wskazać, że jednostki orzecznicze nie tylko rozpoznają chorobę występującą u pracownika, ale i stwierdzają, jaka jest przyczyna schorzenia. Organy inspekcji sanitarnej są bowiem związane treścią orzeczenia lekarskiego w zakresie poczynionych w nim ustaleń tj. dotyczących schorzenia i jego przyczyn. Tym samym w prowadzonym przez nie postępowaniu administracyjnym brak jest podstaw do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 maja 2002 r. OPS 3/02, ONSA 2003 r. nr 1 poz. 4 i podane tam orzecznictwo).
W rozpoznawanej sprawie postępowanie dotyczyło choroby zawodowej wymienionej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych stanowiącym załącznik do powołanego rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych (...). Pozycja ta obejmuje chorobę [...] wywołanej sposobem wykonywanej pracy [...].
W sprawie bezsporne jest, że E. W. w latach [...] była zatrudniona w Fabryce A (obecnie Spółka A w B. – B.) jako [...], gdzie sposób wykonywania pracy był związany z [...]. Pracowała zatem w warunkach ryzyka powstania [...] choroby zawodowej [...].
W tej sytuacji istotne było rozpoznanie choroby zawodowej przez lekarzy uprawnionych jednostek medycznych, o których mowa § 5 powołanego rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych (...). Skarżąca była badana w dwóch takich jednostkach medycznych, tj. w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. oraz Instytutucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Jednostki te w swoich orzeczeniach nie rozpoznały u badanej choroby określonej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych.
Jak wynika z orzeczenia lekarskiego placówki I szczebla rozpoznano u badanej [...]. W obecnym badaniu [...] nie stwierdzono [...].
W oparciu o analizę dokumentacji lekarskiej, wyników ponownie przeprowadzonych badań [...], oceny sposobu wykonywania pracy oraz konsultacji [...] i [...] również placówka II szczebla potwierdziła powyższe rozpoznanie. W uzasadnieniu orzeczenia Instytutu wskazano, że u badanej nie stwierdza się w chwili obecnej w badaniu [...], jak również [...]. Natomiast stwierdzenie w przeszłości [...] z pozytywnym skutkiem nie stanowi podstaw do rozpoznania [...] a tym samym do rozważenia zawodowego tła schorzenia. Ponadto podano, że istotny wpływ na przebieg [...] i dolegliwości ze strony [...] zgłaszane przez badaną mają [...].
Organ odwoławczy podzielił tą opinię. Również Sąd nie znajduje podstaw do jej zakwestionowania. Opinie lekarskie jednostek orzeczniczych I i II szczebla były jednomyślne, a ich uzasadnienie jednoznaczne i logiczne. Orzeczenie lekarzy Instytutu poprzedzone zostało specjalistycznymi badaniami wykonanymi podczas pobytu skarżącej na obserwacji klinicznej w Szpitalu Instytutu oraz specjalistyczną konsultację [...], zaś ich wyniki potwierdzają, iż u skarżącej nie rozpoznano choroby [...]. Brak rozpoznania choroby zawodowej wyklucza zatem jej stwierdzenie przez organ inspekcji sanitarnej. W tej sytuacji sam fakt świadczenia pracy w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej [...] nie może uzasadniać jej stwierdzenia u skarżącej w sytuacji, gdy nie wykazały jej szczegółowe badania jednostek orzeczniczych obu szczebli.
Wbrew zarzutom skarżącej organy administracyjne przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w pełnym zakresie. Badanie stanu zdrowia skarżącej powierzono powołanym do tego jednostkom orzeczniczym służby zdrowia, które jednoznacznie na podstawie dokumentacji medycznej i przeprowadzonych badań nie rozpoznały choroby [...] wywołanej sposobem wykonywanej pracy [...]. Z orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego wprost wynika, że u badanej nie stwierdza się w chwili obecnej [...], jak również [...]. Ponadto, wbrew twierdzeniom skarżącej, ustalono, że występujące u niej [...] są związane z [...].
Natomiast w kwestii przedłożonego przez skarżącego na rozprawie zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] r. należy wyjaśnić, że w przepisach omawianego rozporządzenia wymienione są jednostki wyłącznie uprawnione do rozpoznania choroby zawodowej. Oznacza to, że opinia lekarska innej jednostki służby zdrowia i to niespełniająca żadnych wymogów formalnych, nie może być uznawana za podstawę kwestionowania opinii podmiotów uprawnionych do rozpoznania chorób zawodowych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2005 r. sygn. akt OSK 1488/04, publ. LEX 166671).
Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło