IV SA/Gl 463/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 lipca 2006 r. sprawy ze skargi H. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Starosta Powiatu w K., na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 23 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 6 pkt 6 lit. a i lit. b ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. Nr 58, poz. 514 z 2003 r.) uznał H. M. za osobę bezrobotną z dniem [...] 2003 r. i przyznał mu prawo do zasiłku od dnia [...] 2003 r. w wysokości [...] zł. Decyzję tę wnioskodawca odebrał w dniu [...] 2003 r. W dniu [...] 2003 r. do Powiatowego Urzędu Pracy w K. wpłynęło pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. Inspektorat w K. zawiadamiające, że na podstawie badania Lekarza Orzecznika ZUS z dnia [...] 2003 r. przyznano H. M. rentę z tytułu niezdolności do pracy od dnia [...] 2003 r. do dnia [...] 2005 r. W związku z powyższym Starosta Powiatu w K. wydał decyzję Nr [...], w której orzekł o utracie przez H. M. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] 2003 r. Jako podstawę tego rozstrzygnięcia powołano art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c, art. 13 ust. 3 pkt 1 w związku z art. 6 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. Nr 58, poz. 514 z 2003 r.) wskazując, iż strona nabyła prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy. H. M. odwołał się od wskazanej decyzji. Po rozpoznaniu odwołania, Wojewoda [...], decyzją Nr [...] z dnia [...] r., działając na podstawie art. 2 ust. 2 lit. c, art. 13 ust. 3 pkt 1 w związku z art. 6 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. Nr 58, poz. 514 z 2003 r.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał w motywach swojego rozstrzygnięcia, iż odwołujący, jako uprawniony do renty z tytułu niezdolności do pracy nie może zostać uznany za osobę bezrobotną w rozumieniu wskazanego jako podstawa prawna decyzji przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, a zatem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa. H. M. zaskarżył przywołaną decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wyrokiem z dnia 9 listopada 2005 r. sygn. akt 4 II SA/Ka 2634/03 Sąd ten stwierdził nieważność zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji. Zdaniem rozpoznającego sprawę sądu zaskarżona decyzja oraz decyzja Starosty Powiatu w K. orzekały o utracie statusu osoby bezrobotnej w sytuacji, gdy decyzja przyznająca ten status pozostawała w obrocie, posiadając przymiot decyzji ostatecznej. Z tych więc względów, jak zostało zauważone w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, bez uruchomienia nadzwyczajnego trybu postępowania jakim jest wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, nie było możliwe pozbawienie H. M. statusu osoby bezrobotnej. Sąd wskazał również, iż w przypadku wznowienia postępowania, podejmując decyzję o uchyleniu rozstrzygnięcia z dnia [...] r. organ powinien jednocześnie orzec co do istoty sprawy mając na uwadze, że decyzja z dnia [...] r. zawierała również rozstrzygnięcie w kwestii prawa strony do zasiłku. Mając na względzie wytyczne zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z upoważnienia Starosty Powiatu w K. wydane zostało w dniu [...] r. postanowienie Nr [...], którym organ, działając na podstawie art. 149 § 1 i § 2 oraz art. 147 w związku z art. 145 k.p.a. wznowił postępowanie zakończone decyzją ostateczną Nr [...] Nr [...] z dnia [...] r. orzekającą o uznaniu H. M. z dniem [...] 2003 r. za osobę bezrobotną oraz o przyznaniu mu prawa do zasiłku od dnia [...] 2003 r. w wysokości [...] zł miesięcznie. Jak wynikało z uzasadnienia wskazanego postanowienia przyczynę wznowienia postępowania stanowiło wpłynięcie do organu prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 listopada 2005 r. sygn. akt 4 II SA/Ka 2634/03. W następstwie wznowienia postępowania w sprawie, z upoważnienia Starosty Powiatu w K., wydana została w dniu [...] r. decyzja Nr [...], którą na podstawie art. 104 i 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c, art. 33 ust. 4 pkt 1 i art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i lit. b ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001) orzeczono o uchyleniu w całości decyzji ostatecznej Nr [...] znak: [...] z dnia [...] r. orzekającej o uznaniu H. M. z dniem [...] 2003 r. za osobę bezrobotną oraz o przyznaniu prawa do zasiłku od dnia [...] 2003 r. w wysokości [...] zł miesięcznie. W decyzji tej, rozstrzygając w sprawie, organ odmówił uznania strony za osobę bezrobotną oraz odmówił przyznania prawa do zasiłku od dnia [...] 2003 r. w wysokości [...] zł miesięcznie. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ opisał, iż H. M. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna w dniu [...] 2003 r. a w dniu [...] otrzymał decyzję przyznającą mu status osoby bezrobotnej oraz prawo do zasiłku. Po wydaniu decyzji, w dniu [...] r. organ uzyskał informację z ZUS – Oddział w C. o przyznaniu stronie renty z tytułu niezdolności do pracy począwszy od dnia [...] 2003 r. do [...] 2005 r. W związku z powyższym wznowione zostało postanowieniem z dnia [...] r. postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] r. przyznającą H. M. status bezrobotnego z prawem do zasiłku. W wyniku przeprowadzonego postępowania wznowieniowego ustalono, iż H. M. nie posiadał statusu osoby bezrobotnej, gdy rejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy, bowiem przyznano mu rentę z tytułu niezdolności do pracy od dnia [...] 2003 r. Ta okoliczność wykluczała również przyznanie prawa do zasiłku stosownie do treści art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001). Z tych przyczyn organ uznał, iż wydana w dniu [...] r. decyzja Nr [...] dotknięta była wadą określoną w treści art. 145 § 1 pkt 5 i na mocy art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. należało ją uchylić. Jednocześnie, w związku z faktem, iż H. M. nie spełniał wymaganych przesłanek do uzyskania statusu osoby bezrobotnej z prawem do zasiłku wobec pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy, orzeczono o odmowie uznania go za osobę bezrobotną oraz o odmowie przyznania prawa do zasiłku. Od decyzji tej H. M. odwołał się wnosząc o jej uchylenie w całości i wypłacenie mu zasiłku za [...] i [...] 2003 r. oraz od [...] do [...] 2005 r., gdyż pozostawał bez środków utrzymania z winy ZUS, a także domagał się odszkodowania z tego tytułu. Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] r. działając na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c i art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz.1001 z późn. zm.) oraz w oparciu o art. 138 § 1 k.p.a. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy powołując się na definicję "osoby bezrobotnej" zamieszczoną w treści art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach pracy wskazał, iż nie może za taką zostać uznany niezdolny do pracy rencista pobierający świadczenie z ZUS. W związku z tym, iż renta taka została przyznana H. M. począwszy od dnia [...] 2003 r., wyłączona została możliwość przyznania mu statusu osoby bezrobotnej a tym samym zasiłku dla bezrobotnych. Nadto organ wskazał, iż nie ma znaczenia dla oceny uprawnień odwołującego do zasiłku dla bezrobotnych fakt zawiadomienia go o uzyskaniu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy dopiero w [...] 2003 r. Znaczenie ma natomiast, iż renta ta została mu przyznana od [...] 2003 r. Na decyzję tę H. M. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę. W skardze tej, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji domagał się przyznania mu zasiłku za okres [...] i [...] 2003 r. i w okresie od [...] do [...] 2005 r. oraz dołączenia do sprawy akt rentowych o nr [...] z ZUS w K. w celu udowodnienia, iż nie posiadał środków do życia w okresie [...] i [...] 2003 r. Ponad to skarżący wyraził swoją dezaprobatę co do sposobu postępowania wobec jego osoby pozbawionej środków na pokrycie podstawowych potrzeb. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analizując skargę w tym zakresie Sąd doszedł do przekonania, iż mimo szeregu dostrzeżonych w toku kontroli sądowej uchybień procesowych skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Uchybienia te bowiem zdaniem Sądu nie mogły mieć bowiem wpływu na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia. Przede wszystkim należy podnieść, iż jednym z istotnych czynników wpływających na umocnienia praworządności w administracji jest obowiązek organów administracyjnych należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy w toku załatwiania spraw. Motywy te powinny znaleźć swój wyraz także w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, bowiem strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji. Prawidłowe uzasadnienie decyzji ma nie tylko znaczenie prawne, ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie uczestników postępowania do organów administracji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 1995 r. sygn. SA/Lu 2479/94 publ. LEX nr 27106). W szczególności duże znaczenie dla realizacji wskazanej zasady ma przedstawienie procesu ustalania stanu faktycznego i zastosowania do niego przepisu prawa w uzasadnieniu decyzji. Wyjaśnienie stronie zasadności decyzji może sprzyjać powstaniu u niej przekonania, że decyzja, chociaż niekorzystna dla niej, jest zasadna, co ma ogromny wpływ na efektywność działań organów (por. S. Rozmaryn O zasadach ogólnych kodeksu postępowania administracyjnego. PiP 1961 Nr 12, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 1984 r. sygn. akt SA/Po 1122/83 nie publ., W. Dawidowicz Postępowanie Administracyjne. Zarys Wykładu Warszawa 1983). Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, iż zawarte w zaskarżonej a także w utrzymanej nią w mocy decyzji uzasadnienie nie jest dla strony należycie przekonywujące. Wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym decyzja ta zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością procesową przewidzianą w art. 145 § 1 lub wadą określoną w art. 145a tego kodeksu (B. Adamiak, J. Borkowski: Polskie postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 1999, s. 275). W literaturze podkreśla się, że wobec tego, iż wznowienie postępowania stanowi odstępstwo od ustanowionej w art. 16 § 1 k.p.a. ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnych, przepisy określające podstawy wznowienia podlegają wykładni ścisłej (B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowanie administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1996, s. 626). Z tych więc przyczyn obowiązkiem organu było w sposób zdecydowanie bardziej czytelny wyjaśnić stronie powody z jakich uruchomiony został ten nadzwyczajny tryb postępowania i korzystna dla niej decyzja ostateczna została zmieniona na jej niekorzyść. Nadto trzeba zauważyć, iż postanowienie z dnia [...] r. o wznowieniu postępowania wskazuje jako podstawę wznowienia art. 145 k.p.a., a jak wynika z uzasadnienia tegoż rozstrzygnięcia, przyczyną wznowienia jest wpływ do organu prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 listopada 2005 r. sygn. 4 II SA/Ka 2634/03. Podzielając jednak pogląd zaprezentowany w wyroku sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 1999 r. sygn. FSA 1/99 publ. ONSA 2000/2/45, iż postanowienie o wznowieniu postępowania z urzędu nie zawęża granic tego postępowania tylko do podstawy wznowienia wyznaczonej w tym postanowieniu, a zatem przedmiotem badań i ustaleń w tym zakresie mogą być wszystkie podstawy określone w art. 145 § 1 k.p.a., z wyjątkiem określonej w pkt 4, a nadto pogląd, iż nie odpowiadające w pełni wymogom procedury administracyjnej uzasadnienie decyzji wobec prawidłowego rozstrzygnięcia nie może stanowić o jej wadliwości w rozumieniu art. 145 § 1pkt 1 lit. c, mimo dostrzeżonych i wykazanych wyżej uchybień proceduralnych Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 przewiduje możliwość wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli po jej wydaniu wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania tej decyzji, nie znane organowi, który ją wydał. Zgodnie z treścią powołanego wyżej przepisu ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy muszą być nowe. Te nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej. Nadto nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody nie mogą być znane organowi, który wydał decyzję. Sytuacja taka zachodziła w niniejszej sprawie. W chwili bowiem wydawania decyzji o przyznaniu H. M. statusu osoby bezrobotnej z prawem do zasiłku organ nie posiadał informacji o uznaniu strony za osobę niezdolną do pracy z prawem do renty z ubezpieczenia społecznego. Po wydaniu tej decyzji wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne istotne dla oceny sprawy. Takimi okolicznościami było przekazanie przez ZUS Oddział w C. informacji o uznaniu skarżącego za osobę niezdolną do pracy i wypłacenie mu począwszy od [...] 2003 r. renty. Nie ulega wątpliwości, iż H. M. nie uzyskałby statusu osoby bezrobotnej z prawem do zasiłku, gdyby organ wiadomość o jego niezdolności do pracy posiadał w chwili orzekania. Niezdolność do pracy i uzyskiwanie renty z ubezpieczenia społecznego wykluczają bowiem możliwość uznania pobierającego takie świadczenie za osobę bezrobotną. Nie można podzielić tu poglądu skarżącego, iż przyznanie mu dopiero w [...] 2003 r. prawa do renty nie wyklucza uznania go za bezrobotnego w czasie, gdy decyzja o uprawnieniach rentowych nie została jeszcze podjęta. Jak wynika z materiału dowodowego zebranego w sprawie, organ rentowy dokonał zapłaty zaległej renty skarżącemu. Otrzymał on zatem świadczenie z ubezpieczenia społecznego zarówno w miesiącu [...] jak i [...] 2003 r. a ta okoliczność nie pozwala na jednoczesne traktowanie go w czasie, za który wypłacone mu zostały świadczenia z ubezpieczenia społecznego jako uprawnionego do świadczeń z funduszu pracy. Otrzymywałby on wtedy dwa rodzaje świadczeń wzajemnie się wykluczające. Bez znaczenia, jak zauważa się wyżej, pozostaje fakt, iż przyznana renta została zapłacona z opóźnieniem jednego miesiąca. W tych warunkach wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną przyznającą H. M. status bezrobotnego z prawem do zasiłku było rozstrzygnięciem prawidłowym jak również prawidłowa była wydana w postępowaniu wznowieniowym decyzja organu I i II instancji. Z tych względów, nie znajdując przyczyn do uwzględnienia skargi zarówno na podstawie zawartych w niej zarzutów jak i z przyczyn, które Sąd może brać pod uwagę z urzędu, orzeczono po myśli art. 151 w zw. z art. 119 pkt 2 P.p.s.a. jak w sentencji.