IV SA/Gl 465/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2006r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję Decyzją z dnia [...] Nr [...], działając z upoważnienia Prezydenta Miasta C. Naczelnik Wydziału Komunalnego, na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 6 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, póz. 734 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817) odmówił J. P. przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu podano, że określony ustawą procent dochodów gospodarstwa domowego wnioskującego, przekracza wysokość wydatków na mieszkanie. W odwołaniu strona wyraziła niezadowolenie z wydanego rozstrzygnięcia. Wskazała, iż jest osobą [...] utrzymującą się z zasiłku [...], który po potrąceniu należności alimentacyjnych nie wystarcza na zaspokojenie podstawowych potrzeb. Decyzją z dnia [...], Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 2, art. 5, art. 6, art. 7 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, póz. 734 z późn. zm.) oraz § 1, § 2 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. Nr 156, poz. 1817), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu przytoczono treść powołanej ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz wskazano, iż zgodnie z treścią § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 roku w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817) do podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się 90 % wydatków ponoszonych przez stronę w związku z korzystaniem mieszkania. Ustalono, że odwołujący prowadzi [...] gospodarstwo domowe i posiada spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego o powierzchni użytkowej [...] m 2. Powierzchnia normatywna dla tego typu gospodarstwa domowego wynosi [...] m 2.. Dochód strony z okresu 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego wyniósł [...] złotych na miesiąc i nie jest wyższy od 175% najniższej emerytury, która w dacie orzekania przez organ I instancji wynosiła [...] złotych. Ponoszone na zajmowane mieszkanie wydatki w miesiącu poprzedzającym datę złożenia wniosku o przyznanie świadczenia wynosiły [...] złotych. Na powierzchnię normatywną stanowiło to [...] złotych, a 90 % tej kwoty to [...] złotych. Powyższą kwotę podwyższono o ryczałt w wysokości [...] złotych z uwagi na brak ciepłej wody. Uzyskaną kwotę [...] złotych pomniejszono o udział gospodarstwa domowego w kosztach utrzymania mieszkania tj. o kwotę [...] zł (20 % z kwoty [...]złotych), co stanowi kwotę dodatku mieszkaniowego w kwocie [...] złotych. Oznacza to, iż określony ustawą procent dochodów, jakie gospodarstwo domowe musi przeznaczyć na wydatki mieszkaniowe we własnym zakresie jest wyższy niż ponoszone wydatki, a zatem dodatek mieszkaniowy nie przysługuje. Organ II instancji podkreślił, że wysokość dodatku mieszkaniowego jest uzależniona od dochodu na osobę w rodzinie oraz ponoszonych wydatków na lokal mieszkalny. Przy wyliczeniu dochodu nie uwzględnia się kwot potrąconych alimentów, co skutkowało przyjęciem dochodu strony w kwocie otrzymywanego świadczenia przedemerytalnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona domagała się przyznania dodatku mieszkaniowego powołując się na swoją trudna sytuację życiową. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż nie znalazł podstaw prawnych do zmiany lub uchylenia decyzji organu I instancji i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) dalej w skrócie: P.p.s.a, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w treści ustawy. Kryterium kontroli wykonywanej przez te sądy określa art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiący, że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem kontrola sądów polega na zbadaniu, czy kwestionowana decyzja nie uchybia przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądy badają również, czy organ administracji publicznej nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością decyzji (art. 145 § 1 P.p.s.a.). Sądy administracyjne – w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. – rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc związanymi zarzutami i wnioskami skargi, a zatem oceniają legalność decyzji również z urzędu. Oznacza to, że Sąd ma prawo, a nawet obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze i dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet gdy dany zarzut nie został podniesiony. Uwzględniając te uprawnienia Sądu stwierdzić należy, iż skarga jest zasadna. Zasady przyznawania świadczenia pieniężnego w postaci dodatku mieszkaniowego, obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji, uregulowane zostały w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.). Treść art. 6 tej ustawy wskazuje, że wysokość dodatku mieszkaniowego zależy od następujących czynników: 1) łącznego dochodu gospodarstwa domowego, 2) wysokości wydatków poniesionych na mieszkanie, 3) liczby członków gospodarstwa domowego, 4) powierzchni użytkowej zajmowanego lokalu. Nawiązując do drugiego z wyżej wymienionych kryteriów przyznania dodatku mieszkaniowego należało odnotować, że stosownie do treści art. 6 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 1 przywołanej ustawy, wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 20 % dochodów gospodarstwa jednoosobowego. Natomiast przepis § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 roku w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji stanowił, że do podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki w wysokości 90% naliczonych i ponoszonych wydatków. Podkreślić należy, iż mechanizm wyliczenia na podstawie którego organ II instancji zweryfikował sposób wyliczenia dodatku mieszkaniowego, uwzględniając przy tym treść § 2 ust. 2 powołanego rozporządzenia, nie może być uznany za prawidłowy. Przepis § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 roku w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817) wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2006 roku, sygn. akt P 4/05 uznany został za niezgodny z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.). Przepis ten utracił moc z dniem 18 maja 2006 roku. W uzasadnieniu orzeczenia Trybunał Konstytucyjny podkreślił, iż "...ograniczenie wydatków będących podstawą obliczenia dodatku mieszkaniowego o 10% nie ma podstaw w przepisach ustawy o dodatkach mieszkaniowych, w szczególności art. 6 ust. 1 oraz, że rozporządzenie w sprawie dodatków mieszkaniowych w sposób samoistny kreuje odrębny od ustawowego reżim określania wysokości dodatku mieszkaniowego...". Stanowisko to wskazuje, że rozporządzenie nie może bez wyraźnego upoważnienia ustawy wkraczać w sferę materii prawnych regulowanych ustawami. Zatem nie może wpływać na sposób wyliczenia dodatku mieszkaniowego określonego w ustawie. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy konieczne będzie prawidłowe wyliczenie kwoty wnioskowanego świadczenia z uwzględnieniem powyższych wskazań. Z tych wszystkich względów w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm), orzeczono jak w sentencji.