IV SA/Gl 465/11

WyrokWSA w Gliwicach2012-01-26

Skład orzekający: Sędzia NSA Szczepan Prax, Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik, Sędzia WSA Stanisław Nitecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu administracji umarzająca postępowanie w sprawie przyznania zasiłku celowego jest prawidłowa, gdy strona zrezygnowała z ubiegania się o świadczenie, a organ odwoławczy utrzymał tę decyzję mimo żądania merytorycznego rozpatrzenia wniosku przez stronę?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja organu pierwszej instancji o umorzeniu postępowania była prawidłowa, gdyż strona złożyła oświadczenie o rezygnacji z ubiegania się o zasiłek, co uczyniło postępowanie bezprzedmiotowym. Organ odwoławczy prawidłowo utrzymał tę decyzję mimo zmiany stanowiska strony, gdyż nie było podstaw do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wady procesowe organu odwoławczego nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, wobec czego skarga została oddalona.
Stan faktyczny
M.H. zwróciła się o przyznanie zasiłku celowego na zakup kuchenki gazowej. W trakcie postępowania złożyła oświadczenie o rezygnacji z ubiegania się o to świadczenie, co spowodowało umorzenie postępowania przez organ pierwszej instancji. M.H. złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało decyzję o umorzeniu. M.H. następnie wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się uchylenia decyzji i wskazując na trudną sytuację osobistą i finansową.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi M. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Prezydent Miasta G. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 106 ust. 1 i 4, art. 110 ust. 7 i ust. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 179, poz. 1362 ze zm.) umorzył postępowanie z wniosku M.H. w sprawie przyznania pomocy w formie zasiłku celowego specjalnego na zakup kuchenki gazowej. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, że w dniu 30 grudnia 2010 r. strona złożyła rezygnację z ubiegania się o zaspokojenie zgłoszonej potrzeby, a postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe. Pismem z dnia 1 lutego 2011 r. M.H. wniosła odwołanie od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. W odwołaniu tym zamieściła również swoje niezadowolenie z otrzymanych dwóch innych decyzji wydanych przez organ pierwszej instancji. W części poświęconej decyzji umarzającej postępowanie strona podniosła, że na własny koszt dokonała naprawy posiadanej kuchenki, jednakże jest ona bardzo stara i nie będzie do niej części i może nie zostać dopuszczona do eksploatacji w ramach kolejnej kontroli. W motywach odwołania strona przedstawiła trudną sytuację zdrowotną i osobistą, jednakże nie odniosła się do istoty kwestionowanej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ ten wpierw przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przeprowadził własne rozważania. W ramach tych rozważań organ odwoławczy przybliżył sytuację osobistą i majątkową strony i stwierdził, że jej dochód przekracza kryterium dochodowe uprawniające do ubiegania się o świadczenie pieniężne z pomocy społecznej. W dalszej części uzasadnienia organ ten przedstawił unormowania ustawy o pomocy społecznej dotyczące przyznawania zasiłków celowych, a następnie działania organu pierwszej instancji związane z ubieganiem się przez stronę o przyznanie świadczenia na zakup nowej kuchenki gazowej. W tej części uzasadnienia organ podkreślił, że w dniu 30 grudnia 2010 r. strona zrezygnowała z ubiegania się o przyznanie tego świadczenia, a organ pierwszej instancji umorzył prowadzone postępowanie. Nadto organ odwoławczy podkreślił, że wraz ze zmianą sytuacji strona może złożyć nowy wniosek o przyznanie jej pomocy. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosła M.H., która domagała się uchylenia wydanej na jej rzecz decyzji. W skardze tej podniosła, że znajduje się w trudnej sytuacji osobistej i życiowej wynikającej ze złego stanu zdrowia, jak również znacznych wydatków, które poniosła w następstwie zimy. Odnosząc się do kuchenki gazowej zaznaczyła, że ta, którą posiada jest bardzo stara, a obecnie jest naprawiona. Naprawy tej kuchenki kosztują i ograniczają jej środki finansowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zamieściło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje; Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269) nie wykazała, aby zaskarżona decyzja naruszała wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Po myśli art. 134 wyżej wymienionej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie niniejszych rozważań przyjdzie zwrócić uwagę na fakt, że sąd administracyjny uwzględnia wniesioną skargę z powodu naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z takiej treści przepisu wynika, że nie każde naruszenie przepisów postępowania administracyjnego będzie stanowiło podstawę uwzględnienia wniesionej skargi, a jedynie takie, które będzie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem tylko takie naruszenie przepisów postępowania, które będzie rzutowało na końcowy wynik sprawy będzie wydawało podstawę do uwzględnienia wniesionej skargi. W rozpatrywanej sprawie skarżąca zwróciła się do organu pomocy społecznej o zaspokojenie szeregu potrzeb, w tym także o zakup kuchenki gazowej. W trakcie prowadzonego postępowania dowodowego oświadczeniem z dnia 30 grudnia 2010 r. skarżąca zrezygnowała z ubiegania się o zaspokojenie tej potrzeby. Składając takie oświadczenie woli skarżąca podkreśliła, że posiadana przez nią kuchenka jest bardzo stara i jest prawdopodobne, że nie będzie już części zamiennych do niej, nadto podkreśliła, że jest w znacznym stopniu zużyta, jednakże przedłożyła w organie pierwszej instancji dokument z 6 grudnia 2010 r. potwierdzający dopuszczenie jej do eksploatacji. W tym stanie faktycznym i prawnym organ pierwszej instancji doszedł do przekonania, że wyczerpane zostały przesłanki umorzenia postępowania z uwagi na treść art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego, a postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe. Przyjdzie w tym miejscu wyraźnie zaznaczyć, że organ pierwszej instancji wydał prawidłowe rozstrzygnięcie i nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. M.H. nie zgodziła się z powyższą decyzją i wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. Przyjdzie zauważyć, że stronie takie uprawnienie przysługiwało, zatem można uznać, że po otrzymaniu rozstrzygnięcia skarżąca zmieniła zdanie i uznała, że w dalszym ciągu ubiega się o przyznanie wnioskowanej formy pomocy. W tym przypadku uznać należy, że skarżąca domagała się wydania decyzji merytorycznej, rozstrzygającej jej prawo do zaspokojenia zgłoszonej potrzeby. Dysponując takim materiałem dowodowym i faktycznym organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Dostrzec należy, że organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję umarzającą postępowanie w sprawie, w sytuacji kiedy skarżąca uznała, że domaga się merytorycznego rozpatrzenia jej wniosku. W tym miejscu przyjdzie rozważyć sytuację prawną, w której znalazł się organ odwoławczy jak również sąd dokonujący oceny prawidłowości tego rozstrzygnięcia. W dniu rozpatrywania odwołania przez organ odwoławczy art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowił, że uchyla się w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. W tej sytuacji rozważyć należy, czy organ odwoławczy wydał rozstrzygnięcie prawidłowe czy też zawierające wadę uzasadniającą uwzględnienie wniesionej skargi. Jak wynika z przedłożonych akt administracyjnych organ odwoławczy podejmując kwestionowane rozstrzygnięcie dysponował wszystkimi niezbędnymi dokumentami, ponieważ wywiad środowiskowy został przeprowadzony, jak również sytuacja skarżącej została w sposób pełny wyjaśniona. W tej sytuacji organ ten nie dysponował przesłankami uzasadniającymi mu na podjęcie decyzji w oparciu o postanowienia art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ brak było okoliczności uzasadniających uprzednie przeprowadzenie postępowania dowodowego w znacznym zakresie. W tej sytuacji uznać należy, że organ odwoławczy utrzymując decyzję organu pierwszej instancji wydał prawidłowe rozstrzygnięcie. Nadto organ ten w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia w sposób rozbudowany i pogłębiony przedstawił sytuację osobistą i majątkową skarżącej, jak również odniósł się do wszelkich czynności procesowych podejmowanych w trakcie tego postępowania. Inaczej mówiąc organ ten rozpatrzył sprawę w sposób merytoryczny, a nie formalny do czego był zobowiązany. W świetle powyższego ustalenia rozważyć należy kolejną sytuację prawną wynikającą z tego, że po wydaniu przez organy administracji swoich rozstrzygnięć zmianie uległ stan prawny dotyczący treści art. 138 § 2 powoływanego Kodeksu. Rozważenia treści tego przepisu jest niezbędne z tego powodu, że po ewentualnym uwzględnieniu wniesionej skargi organ administracji obowiązany byłby wskazany przepis zastosować. Zgodnie z nową treścią tego przepisu organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy decyzja ta wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W tym miejscu przyjdzie ponownie zaakcentować, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji było prawidłowe w tej sytuacji uwzględnienie wniesionej skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji skutkowałoby tym, że organ odwoławczy zobligowany byłby wydać ponownie analogiczne rozstrzygnięcie, ponieważ brak jest występowania podstawowej przesłanki pozwalającej organowi odwoławczemu na uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, albowiem decyzja organu pierwszej instancji nie naruszała przepisów postępowania, a to jest warunek wydania decyzji w oparciu o nową treść przywoływanego art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. W świetle przeprowadzonych rozważań rozstrzygnięcie organu odwoławczego utrzymujące w mocy decyzję organu pierwszej instancji w swojej istocie jest prawidłowe, a dostrzegane wady o charakterze procesowym w działaniu organu odwoławczego, mając na uwadze okoliczności sprawy, nie dają podstaw do uwzględnienia wniesionej skargi, a tym samym nie zostały wyczerpane przesłanki przewidziane dla uwzględnienia wniesionej skargi, ponieważ po myśli art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tylko istotne uchybienia o charakterze procesowym uzasadniają uwzględnienie wniesionej skargi. Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 wyżej wymienionej ustawy należało skargę oddalić. su.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło