IV SA/Gl 465/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Walentek Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2014 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) przyznaje radcy prawemu L. B. kwotę 395,20 złotych (słownie: trzysta dziewięćdziesiąt pięć złotych 20/100) z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta K. odmówił przyznania W.G. zasiłku celowego na dofinansowanie do wydatków na leki. Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ podniósł, że wnioskodawca osiągając dochód w kwocie 549 zł przekracza kryterium dochodowe określone w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz. U. Nr 175 z 2009 r., poz. 1362 ze zm.), w związku z czym nie przysługuje mu prawo do zasiłku celowego z art. 39 tej ustawy. Co prawda spełnia on przesłanki odnoszące się do specjalnego zasiłku celowego z art. 41 cyt. ustawy, ale przyznanie tego świadczenia nie jest możliwe, gdyż wnioskodawca nie przedstawił stosownego zaświadczenia od lekarza, potwierdzającego konieczność zakupu leków wraz z ich wyceną, do czego został zobowiązany. Odmowa dostarczenia takiego zaświadczenia uniemożliwia ustalenie zakresu zgłoszonej potrzeby, zwłaszcza że zaświadczenie lekarskie, na które strona się powołuje, jest ogólne i nie pozwala na ustalenie ani rodzaju ani ilości koniecznych do stosowania leków. Zaskarżoną decyzją, wydaną na skutek odwołania strony, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w trybie art. 138 § 1 pakt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, podzielając przedstawione w niej ustalenia i wnioski. Kolegium podkreśliło, że skarżący został poinformowany, iż niedostarczenie zaświadczenia lekarskiego z wyceną leków będzie skutkować odmową przyznania zasiłku. W piśmie z dnia 25.01.2013 r. uznał on żądanie przedstawienia zaświadczenia według druku opracowanego przez organ za bezprawne, ze względu na ochronę dóbr osobistych i wskazał na posiadane przez organ zaświadczenie lekarskie o konieczności leczenia farmakologicznego. Kolegium uznało takie zaświadczenie za niewystarczające, gdyż konieczne jest ustalenie kosztów zakupu niezbędnych leków. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W.G. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie art. 6, 7 i 80 kpa oraz art. 68 Konstytucji RP. Skarżący podniósł, że organ I instancji nie wskazał podstawy prawnej żądania dostarczenia zaświadczenia lekarskiego według opracowanego przez siebie wzoru. Organ posiadał przy tym wiedzę na temat leczenia skarżącego i posiadał stosowne zaświadczenia lekarskie, gdyż skarżący korzystał już z tej formy pomocy. Żądanie takie narusza nadto art. 220 kpa. Ponieważ skarżący udokumentował, że pozostaje w leczeniu i wymaga stosowania leków, to organowi powinno wystarczyć potwierdzenie wydatków, a stosowne rachunki na zakupione leki wykażą wydatkowanie zasiłku zgodnie z przeznaczeniem. Domaganie się ujawnienia przez skarżącego danych o stanie zdrowia narusza przepisy ustawy o ochronie danych osobowych. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy postulował jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Pismem z dnia 7 lutego 2014 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę. Zdaniem pełnomocnika organ nie wziął pod uwagę tego, iż skarżący wielokrotnie wcześniej składał wymagane zaświadczenia i otrzymywał wnioskowaną pomoc. Zarzucił organowi dokonanie niekompletnej oceny okoliczności faktycznych, skutkiem czego postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone wadliwie. Zaznaczył, że wobec wcześniejszego składania zaświadczeń bezzasadne było przedkładanie po raz kolejny szczegółowego wykazu leków. W ocenie pełnomocnika, jeżeli organ był w posiadaniu zaświadczeń dokumentujących konieczność zażywania leków, które nie zmieniły się zasadniczo na przestrzeni czasu, zawierający wycenę leków, a dodatkowo skarżący przedłożył zaświadczenie lekarskie, z którego jednoznacznie wynika wymóg kontynuowania leczenia, to uznać należy, że organ dysponował wystarczającą wiedzą, aby na jej podstawie ocenić zasadność złożonego wniosku. Zdaniem pełnomocnika, utrzymanie w mocy decyzji odmownej narusza tym samym art. 100 ustawy o pomocy społecznej poprzez żądanie dostarczenia zaświadczenia, pomimo posiadania wiedzy i informacji, o których przedstawienie po raz kolejny skarżący został zobowiązany. Wskazano także na brak podstaw prawnych, aby przyjąć narzucony przez organ I instancji formularz zaświadczenia za obowiązujący. Podkreślono, że skarżący wykazał konieczność stałego leczenia oraz zażywania lekarstw, natomiast organ odrzucił możliwość przedstawienia przez skarżącego innych dokumentów potwierdzających konieczność leczenia i wysokość wydatków związanych z leczeniem. Do skargi pełnomocnik załączył m. in. kopie zaświadczeń z 11 maja i 26 października 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie spełnia wymogów legalności, według których odbywa się sądowa kontrola działalności administracji publicznej (art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1269 ze zm.). Otóż sprawa była rozpatrywana przez organy pod względem możliwości przyznania skarżącemu specjalnego zasiłku celowego przewidzianego w art. 41 ustawy o pomocy społecznej. Organ I instancji uznał wręcz, że sytuacja skarżącego odpowiada przesłankom tego przepisu, a organ odwoławczy tego stanowiska nie zakwestionował. Wyłączną przyczyną odmowy przyznania pomocy było natomiast nieprzedstawienie przez skarżącego zaświadczenia lekarskiego potwierdzającego konieczność zakupu leków wraz z ich wyceną, co uniemożliwia ustalenie, czy wnioskowana potrzeba stanowi potrzebę niezbędną. Z materiału sprawy wynika przy tym, że organom chodziło o zaświadczenie sporządzone według wzoru opracowanego przez organ pomocy społecznej, gdyż innego rodzaju zaświadczenia składane przez skarżącego zostały pominięte. Tymczasem w omawianej materii brak jest przepisów szczególnych, które modyfikowałyby reguły postępowania dowodowego wynikające z kodeksowej procedury administracyjnej. W art. 75 § 1 kpa przewiduje ona szeroki wachlarz dowodów, za pomocą których sprawa może być wyjaśniona. Tak więc strona może oferować różne dowody dla wskazania danej okoliczności. Bez przeprowadzenia oceny przewidzianej w art. 80 kpa nie można z góry dyskwalifikować żadnego dowodu z tego powodu, że organ uważa za właściwy tylko środek dowodowy przez siebie opracowany. W niniejszej sprawie organ odwoławczy dysponował dwoma zaświadczeniami lekarskimi z dnia 7.08. i 18.10.2012 r., potwierdzającymi kontynuację leczenia farmakologicznego na dotychczasowych warunkach, które organom były znane choćby z racji wcześniej udzielonej pomocy na ten cel. Organ odwoławczy nie odniósł się do tych dowodów, a tym samym uchybił przepisom art. 7, 77 § 1 i 80 kpa. Trafnie skarżący przytacza w piśmie procesowym prawomocny wyrok tut. Sądu z dnia 17.09.2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 861/12, w którym na tle identycznego zagadnienia zajęto stanowisko, całkowicie podzielane przez obecny skład Sądu. Odnosi się to jednak i do obowiązku współpracy skarżącego przy ustalaniu jego sytuacji życiowej, w tym i w zakresie potrzeb leczniczych. Niewątpliwie zakres niezbędnych wydatków na leki musi być ustalony w oparciu o konkretne dane, wynikające, czy to z zaświadczeń lekarskich, czy też recept lub innych dokumentów. W sytuacji stałego korzystania ze wsparcia finansowego na zakup leków możliwe jest rozliczenie poprzednio udzielonego zasiłku przy rozpatrywaniu kolejnego wniosku. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy rzeczą organu będzie wyjaśnienie i ocena okoliczności sprawy w nakreślonych kierunkach. W szczególności organ uwzględni i oceni cały materiał dowodowy, a w razie potrzeby wezwie skarżącego o przedłożenie stosownych dokumentów (np. recept). Z tych względów uchylono zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). O wynagrodzeniu radcy prawnego orzeczono z mocy art. 250 tego prawa oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3, w zw. z § 15 oraz 16 rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). sw