IV SA/Gl 465/18
PostanowienieWSA w Gliwicach2018-06-14
Skład orzekający: Andrzej Majzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której przysługuje zwolnienie od kosztów sądowych z mocy prawa w związku z przedmiotem postępowania, może jednocześnie domagać się ustanowienia adwokata z urzędu na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 PPSA?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której przysługuje zwolnienie od kosztów sądowych z mocy prawa w związku z przedmiotem postępowania (np. sprawa dotycząca zasiłku stałego), może domagać się ustanowienia adwokata z urzędu, jeśli wykaże niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla własnego utrzymania. Wniosek o zwolnienie z kosztów w takim przypadku jest bezprzedmiotowy, ale nie wyklucza możliwości przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżący W. C. wniósł o ustanowienie adwokata z urzędu oraz zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach w przedmiocie zasiłku stałego. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną, wskazując na niskie dochody z renty, wysokie koszty utrzymania, niepełnosprawność i chorobę. Złożył urzędowy formularz prawa pomocy, dołączając stosowne dokumenty.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącego adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu;
W treści pisma procesowego datowanego na 5 kwietnia 2018 r. W. C. wniósł o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Następnie, odpowiadając na stosowne wezwanie, skarżący złożył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym sprecyzował, iż domaga się ustanowienia adwokata, a nadto także zwolnienia od kosztów sądowych. W treści tego formularza wywiódł, że gospodaruje samotnie i zamieszkuje w lokalu spółdzielczym o powierzchni 52,8 m2. Nie posiada natomiast żadnych innych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych i utrzymuje się z renty w kwocie 1.300,09 zł ponosząc koszty z tytułu czynszu (397,81 zł), opłat: za energię elektryczną (95,61 zł), za gaz (56,67 zł) oraz spłaca zaległe alimenty w kwocie 200 zł miesięcznie i ponosi wydatki na leczenie w związku z poważną chorobą, w wysokości 244,89 zł (kwota wydatkowana raz na dwa miesiące).
Do formularza skarżący dołączył orzeczenie o zaliczeniu go do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, dokumenty źródłowe obrazujące ponoszone koszty utrzymania oraz problemy zdrowotne, a także decyzje ZUS: o warunkach spłaty należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego i o ustaleniu wysokość pobieranej przezeń renty (kwota do wypłaty począwszy od 1 czerwca 2017 r. wynosząca 964,20 zł). Równocześnie z nadesłanego przekazu pocztowego (karta nr 12 akt sprawy) wynika, że wysokość netto tego świadczenia za luty 2018 r. wyniosła 1.264,20 zł.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje.
W pierwszej kolejności należy odnotować, że przedmiotem skargi W. C. jest decyzja administracyjna rozstrzygająca w zakresie zasiłku stałego z pomocy społecznej. Wnioskodawca jest więc w niniejszej sprawie objęty zwolnieniem od kosztów sądowych z mocy samego prawa, na podstawie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., a w konsekwencji, jego wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia tych kosztów jest od samego początku bezprzedmiotowy i dlatego nie podlega rozpoznaniu (stanowisko zgodne z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 28 maja 2018 r. - karta nr 34 akt sprawy).
Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika należy wskazać, że po myśli art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) jest wykazanie przez nią niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń skarżącego wynika, iż nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Równocześnie nadesłane przezeń w toku postępowania dokumenty źródłowe potwierdzają, że jest osobą niepełnosprawną, uskarża się na poważne problemy zdrowotne i utrzymuje się z renty, której wysokość - zważywszy rozmiar obciążających go kosztów utrzymania, do czego należy przecież doliczyć wydatki na wyżywienie i zakup niezbędnych środków czystości - nie umożliwia dokonania w zasadzie żadnych oszczędności.
Mając na uwadze powyższe należało przyjąć, iż wnioskodawca wykazał w sposób dostatecznie przekonujący, że nie jest w stanie wygenerować środków wystarczających na opłacenie adwokata bez uszczerbku w swoich koniecznych potrzebach. Dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło