IV SA/Gl 467/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi A.G. i R.G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej uchyla zaskarżone postanowienie. Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (- dalej zwane SKO , Kolegium) działając na podstawie art. 1, art. 2, art. 17 i art. 18 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (jednolity tekst: Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.), art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity.: Dz. U. z 2017r. poz. 1257) stwierdziło niedopuszczalność odwołania wniesionego przez A. G. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...]r. [...] uchylającą decyzję Prezydenta Miasta Z. nr [...] z dnia [...]r.: 1. odmawiającą A. G. całkowitego odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka W. G. w pieczy zastępczej w formie placówki opiekuńczo - wychowawczej Placówka - Opiekuńczo - Wychowawcza interwencyjna A w G. za okres od 5.08.2017 do 31.08.2018 2. zobowiązującą w części, A. G. do ponoszenia opłaty za pobyt dziecka W. G. w pieczy zastępczej w formie placówki opiekuńczo - wychowawczej Dom Dziecka w Z. za okres od 5.08.2017r. do 31.08.2018r. w wysokości 50zł. za w/w okres gdzie łączna kwota należności z tytułu odpłatności, za okres od 5.08.2017r. do 31.08.2018r. wynosi 600 zł., zobowiązującą kwotę powyższej należności w wysokości 50 do obowiązku wpłaty na konto MOPR w terminie 30 dni od daty uprawomocnienia się decyzji i do informowania MOPR o każdej zmianie sytuacji, dochodowej i majątkowej oraz przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji Stan sprawy w wyniku którego podjęto sporne postanowienie jest następujący; W dniu [...]r. Prezydent Miasta Z. wydał decyzję o treści wskazanej wyżej nr [...], gdzie stwierdził m.in., że postanowieniem Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...]r. sygn. akt: [...] dziecko W. G. została umieszczona w placówce opiekuńczo - wychowawczej - Placówka Opiekuńczo - Wychowawcza Interwencyjna A w G., a średni miesięczny koszt utrzymania jednego dziecka w placówce wynosi 6.314,68 zł. Wskazano, że strona prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem R. G., a rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę, renty socjalnej oraz zasiłku pielęgnacyjnego oraz renty inwalidzkiej męża - łączna kwota dochodu wynosi 3.955,37zł. Rodzina ponosi wydatki związane z utrzymaniem mieszkania w wysokości 1.052,3zł. Wskazano, że nie znaleziono, na podstawie uchwały Rady Miejskiej w Z. Nr [...] z dnia [...]r., podstaw do odstąpienia w całości od ustalenia odpłatności za pobyt dziecka w pieczy, ponieważ dochód przekracza 250% kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej. Organ wskazał, że zobowiązanie do ponoszenia opłaty byłoby zbyt dużym obciążeniem dla rodziny w związku z czym ustalił opłatę na poziomie 50zł. miesięcznie. Od powyższej decyzji, A. G. wniosła odwołanie, które Kolegium uwzględniło decyzją z dnia [...]r. [...] i uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Pismem z dnia 21.02.2018r. A. i R. G. złożyli odwołanie wskazując iż dotyczy ono decyzji [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, wskazując, że córka nie przebywa w placówce od 23.12.2017r. w związku z otrzymaniem przez sąd zgody na zawarcie małżeństwa dnia [...]r., co nastąpiło orzeczeniem o sygn. akt: [...]. Kolegium w nawiązaniu do w/w pisma z dnia 21.02.2018r. zatytułowanego "odwołanie" wezwało A. i R. G. o wskazanie, czy pismo to stanowi odwołanie, które winno być rozpatrzone przez SKO w Katowicach w administracyjnym toku instancji, czy też, zgodnie z zawartym pouczeniem, stanowi skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję Kolegium z dnia [...]r. Nr [...]. Jednocześnie z uwagi na podpisanie w/w pisma również przez A. G., Kolegium wezwało do wskazania, czy pismo to dotyczy również decyzji Kolegium z dnia [...]r. Nr [...], wzywając w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego pisma do udzielenia odpowiedzi. A. i R. G. pismem z dnia 8.03.2018r. poinformowali organ, że wnoszą odwołanie od decyzji Kolegium wydanej zarówno w sprawie R. jak i A. G. Kolegium po otrzymaniu odwołania postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] stwierdziło, iż jest ono niedopuszczalne powołując się na treść art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego . Wskazało, iż niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje m.in. sytuacje wniesienia środka zaskarżenia przez jednostkę nie mającą legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia, zaś z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Kolegium podniosło iż w przedmiotowej sprawie przepisy prawa wyłączają możliwość zaskarżenia decyzji tegoż organu w drodze odwołania, co powoduje iż wniesione odwołanie przez A. G. od decyzji SKO w Katowicach z dnia [...]r. [...] należy uznać za niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strony nie zgodziły się z wydanym postanowieniem podkreślając, iż niezasadne jest żądanie organów w zakresie ponoszenia odpłatności za pobyt córki W. w rodzinie zastępczej w sytuacji, gdy od 24.12.2017r. córka wyszła za mąż i wspólnie z mężem i synem zamieszkuje w B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego; art. 7,art. 9 , art. 134 a to bez dostatecznego wyjaśnienia i rozważenia sprawy, z naruszeniem zasady informowania stron i formalnej kontroli odwołania, które to uchybienia proceduralne, mogły mieć istotny wpływ na jej wynik w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.). W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że ciąg zdarzeń i związanych z nimi działań organu, w tym odrębnego procedowania w tożsamym przedmiocie znalazł wyraz w decyzji SKO w Katowicach z dnia [...]r. nr [...] skierowanej do A. G. i decyzji SKO w Katowicach z dnia [...]r. nr [...] skierowanej do R. G. Decyzje te zostały podjęte w wyniku rozpoznania wniesionego jednym pismem z dnia 29.12.2017r. odwołania R. i A. G. od decyzji Prezydenta Miasta Z. z [...]. nr [...]., którą to organ ten A. G. odmówił całkowitego odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej w formie placówki opiekuńczo - wychowawczej – Placówki Opiekuńczo - wychowawczo Interwencyjnej A w G. za okres od 5.08.2017 do 31.08.2018 i zobowiązał ją w części do ponoszenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej w formie placówki opiekuńczo - wychowawczej -Dom Dziecka w Z. za okres od 5.08.2017r. do 31.08.2018r. w wysokości 50 zł za w/w okres . Zaznaczenia także wymaga, iż decyzje wydane przez SKO z dnia [...]r nr [...], [...] wydane zostały w trybie art. 138 § 2 kpa z powołaniem na art. 193 ust 1 i ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (t.j. z 201 7 r. Dz. U. poz. 697 ) zgodnie z którymi to za ponoszenie opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice odpowiadają solidarnie. W ocenie SKO konstrukcja solidarnej odpowiedzialności obojga rodziców za opłatę, o której mowa w art. 192 w/w ustawy wymaga, aby postępowanie dotyczące ustalenia odpłatności za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, było przeprowadzone z udziałem wszystkich osób, których dotyczy, a zatem obojga rodziców. W ocenie SKO skoro decyzją organ pierwszej instancji ustalił opłatę jedynie matce dziecka A. G. za pobyt dziecka W. G. w rodzinie zastępczej, a prowadził odrębne postępowanie administracyjne w stosunku do ojca dziecka R. G. naruszono tym samym wspomnianą regulację co uzasadniało podjęcie decyzji kasacyjnej w tym zakresie . W dalszej kolejności zauważenia wymaga, że we wniesionym środku zaskarżenia nazwanym, czy też zatytułowanym "odwołanie" małżonkowie zakwestionowali decyzję wydaną w stosunku do R. G. albowiem zaznaczyli, iż pismo dotyczy decyzji o nr [...]. Po wpłynięciu tego pisma tego pisma Kolegium po pierwsze nieprawidłowo uznało, iż dotyczy ono decyzji SKO o nr [...] wydanej wobec A. G., po wtóre wezwało strony do skonkretyzowania przedmiotu zaskarżenia poprzez wskazanie czy pismo to stanowi odwołanie nie pouczając przy tym stosownie do art. 9 kpa jakie dokładnie skutki prawne będzie miało skonkretyzowanie, zakwalifikowanie przez strony pisma z dnia 21.02.2018r jako taki środek prawny. Zgodnie z w/w przepisem organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Uwaga ta jest o tyle istotna w sprawie, z uwagi na etap postępowania administracyjnego w jakim się sprawa znalazła. W sytuacji bowiem, gdy zostały wydane już decyzje ostateczne i stronom nie służyło już odwołanie w administracyjnym toku instancji, a jedynie prawo wniesienia sprzeciwu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (o tym prawie prawidłowo w treści decyzji pouczono) obowiązkiem organu było pouczenie jakie będą skutki prawne odpowiedniej przez strony kwalifikacji prawnej pisma z dnia 21.02.2018r., a zatem wskazanie, iż w przypadku potraktowania tegoż jako istotnie odwołanie skutkować to będzie jego niedopuszczalnością z uwagi na treść art. 134 kpa oraz ostatecznie pobawieniem strony prawa do kontroli sądowej legalności decyzji kasacyjnej wydanej przez SKO w dniu [...]r. Organ odwoławczy tego nie dokonał w sprawie, co oznacza, iż przy wydaniu zakwestionowanego postanowienia doszło do uchybienia przepisów postępowania , które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy a to: art. 7, art. 9 i w konsekwencji art. 134 kpa. W konsekwencji powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżone postanowienie. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań.