IV SA/Gl 468/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia NSA Wiesław Morys (spr.) Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Protokolant staż. Anna Michalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2006 r. sprawy ze skargi Z. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie przekazania wniosku o dostarczenie odpisów z księgi wieczystej i wypisu z rejestru gruntów o d d a l a s k a r g ę. W skierowanym do Burmistrza Miasta M. piśmie z dnia [...] 2005r. (data wpływu [...] 2005 r.) Z. D. wniosła "zażalenie na Starostę M.", który wezwał ją do stawienia się wraz z aktem notarialnym z dnia [...] r. i wypisem z księgi wieczystej obejmującej nieruchomość nr [...]. Wskazała, iż oba dokumenty zostały do starostwa dostarczone przez notariusza, który sporządzał umowę darowizny tej działki zawartą pomiędzy nią (nabyła tę nieruchomość w całości w drodze działu spadku) a jej synem S. D. (obdarowanym). Toteż wezwanie to uznała za wadliwe i zbędne, zadając w treści pisma pytanie o przyczynę wezwania. Postanowieniem z dnia [...] r. Burmistrz Miasta M., na zasadzie art.19 i art.65 § 1 k.p.a., przekazał powyższe podanie organowi właściwemu, tj. Staroście [...]. W jego uzasadnieniu stwierdził, iż nie jest właściwy do rozpoznania sprawy objętej podaniem, dlatego należało przekazać je organowi właściwemu. Postanowienie to spotkało się z zażaleniem Z. D., która podkreśliła w nim, iż Burmistrz nie odpowiedział na zadane w przedmiotowym piśmie pytania, eksponując poprzednio prezentowane wywody. Zaskarżonym postanowieniem, na podstawie art.65 § w związku z art.1 pkt 1, art.144 i art.138(1 pkt 2 w związku z art.105 § 1 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło postanowienie organu pierwszej instancji i umorzyło postępowanie w sprawie przekazania wniosku. Organ drugiej instancji doszedł do przekonania, iż wydanie postanowienia o przekazaniu podania jest wadliwe. W jego ocenie przepis art.65 § 1 k.p.a. ma zastosowanie wyłącznie w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. Tymczasem postępowanie objęte spornym podaniem w materii dostarczenia opisanych powyżej dokumentów nie ma charakteru jurysdykcyjnego i nie kończy się wydaniem decyzji. Dlatego w tym aspekcie postępowanie to uznał za bezprzedmiotowe. Natomiast nie wykluczył ten organ możliwości przekazania podania organowi właściwemu w drodze pisma. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca podniosła, że w dalszym ciągu nie otrzymała odpowiedzi na jej pytania po co starostwu przedmiotowe dokumenty, zwłaszcza, że je uzyskało i powinno być w ich posiadaniu. W dalszych pismach procesowych oraz podczas rozprawy sprecyzowane powyżej kwestie podtrzymała, opisując dodatkowo zaszłości dotyczące wskazanej na wstępie działki. Nadto wyeksponowała fakt, iż obecnym właścicielem przedmiotowej nieruchomości jest jej syn S. D. i wskazała, że sprawa o przejęcie części działki pod drogę publiczną została zakończona, z tym, iż wadliwie – w jej ocenie – organy chcą część odszkodowania wypłacić jej synowi z pierwszego małżeństwa, który wszak został przez nią spłacony w wyniku działu spadku. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, powołując się na argumentację zawartą w motywach zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: skarga nie mogła odnieść skutku, ponieważ zaskarżone postanowienie w ostatecznym wyniku odpowiada prawu, a tylko pod względem legalności podlega ono sądowej kontroli. Jak stanowi bowiem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Zatem kontrolują czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, i to naruszenia odpowiednio mającego bądź mogącego mieć wpływ na wynik sprawy, albo stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo wreszcie naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność, gdyż jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanej decyzji, postanowienia, czy innego aktu, bądź stwierdzenie ich nieważności (p. art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271 ze zm.)). Przy czym, po myśli art.134 tej ustawy, sądy te dokonują kontroli legalności również z urzędu, niezależnie od oceny zasadności zarzutów podniesionych w skardze. Przeprowadzone w tych ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że nie jest ono dotknięte uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie, zaś zarzuty skargi okazały się nietrafne, co przy braku podstaw branych pod rozwagę z urzędu, nie pozwalało na uwzględnienie skargi. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę skarżącej, iż przedmiotem niniejszej sprawy, a zatem wyłącznym przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, jest kwestia objęta rozstrzyganiem przez organy administracyjne, a zatem zagadnienie właściwości organów w materii objętej pismem skarżącej z dnia [...] 2005 r. skierowanym do Burmistrza M. i formy jego przekazania. Zakres tego pisma wyznacza również zakres sprawy administracyjnej i sądowoadministracyjnej. Toteż z tej przyczyny przedmiot niniejszej sprawy oznaczono w brzmieniu ustalonym przez organ drugiej instancji, mimo jego niezbyt fortunnego sformułowania. W dalszej części rozważań godzi się wskazać, że oczywiście słuszny jest pogląd organów wypowiadających się w sprawie, iż organem, który powinien rozpatrzyć określoną sprawę czy podanie, albo zająć się podniesionymi w nim zagadnieniami, jest organ właściwy. Niewłaściwość organów jest bowiem istotną wadą procesową. Ponieważ nie budzi wątpliwości fakt, iż podanie skarżącej dotyczyło działalności Starosty M. nie podlegającego kontroli sprawowanej przez Burmistrza Miasta M., organem, do którego należało je skierować był tenże Starosta, zwłaszcza że niejako do niego odnosiły się pytania skarżącej. Wszak problem występujący w sprawie sprowadza się do zagadnienia proceduralnego, mianowicie, w jaki sposób i w jakiej formie powinno się przekazać to podanie organowi właściwemu. Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela pogląd Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wedle którego przepis art.65 § 1 k.p.a. ma zastosowanie wyłącznie w sprawach w rozumieniu przepisów tego kodeksu, a więc w sprawach określonych w jego art.1, czyli generalnie w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej. Zatem trafnie powiada organ drugiej instancji, że jeżeli podanie nie dotyczy tego rodzaju sprawy procedura uregulowana w przywołanym powyżej przepisie nie ma zastosowania. W takim bowiem razie rzeczą organu niewłaściwego jest przekazanie podania organowi właściwemu zwykłym pismem. Co prawda organ, do którego wpłynęło podanie nie jest władny do jego głębszej analizy, lecz jest zobowiązany, w ramach badania swej właściwości, do oceny treści pisma w tym kontekście. Tymczasem wstępne badanie treści przedmiotowego podania skarżącej wskazywało po pierwsze na niewłaściwość Burmistrza M., po wtóre na złożenie go w innym postępowaniu niż w sprawie administracyjnej, choć ta ostania kwestia nie była już tak oczywista. Brzmienie pisma przekonuje do uznania jako intencji skarżącej uzyskania wyłącznie wyjaśnień od organu, przeto ta właśnie okoliczność wskazywać mogła na toczące się postępowanie administracyjne. Jednakowoż dopiero w toku postępowania sądowoadministracyjnego okazało się, iż istotnie takie postępowanie było przez Starostę prowadzone, z tym tylko, iż skarżąca zdaje się nie mieć w nim przymiotu strony. Mianowicie chodzi o postępowanie zmierzające do regulacji stanu prawnego gruntu zajętego pod drogę publiczną, m.in. z części działki nr [...] na podstawie przepisu art.73 ust.1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Skarżąca bowiem nie jest właścicielem wspomnianego gruntu, nadto, jak podała w toku rozprawy, postępowanie to zakończono. Zatem uprawniona jest konkluzja, iż przedmiotowe pismo nie zostało złożone jako pismo procesowe w tej sprawie, natomiast skarżąca domagała się wyjaśnień w materii nią objętej. Tak więc podanie to nie dotyczyło sprawy administracyjnej w rozumieniu przepisów art.1 i art.65 § 1 k.p.a.. Reasumując zasadnie organ odwoławczy uznał, iż przekazanie go w trybie przywołanego przepisu było wadliwe. Dlatego słusznie uchylił postanowienie organu pierwszej instancji. Wadliwe prowadzenie postępowania w przedmiocie przekazania podania uzasadniało również umorzenie go jako bezprzedmiotowego. Co prawda zastrzeżenia budzi sformułowanie o umorzeniu całego tego postępowania, zamiast tylko postępowania przed organem pierwszej instancji (p. art.138 § 1 pkt 2 k.p.a.), wszak tak należy odczytać intencje organu drugiej instancji, stąd uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Z tych przyczyn skargę należało oddalić, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na mocy art.151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.