IV SA/Gl 468/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Walentek Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy z tytułu niepłacenia alimentów oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta G. zatrzymał skarżącemu M.W. dokument prawa jazdy kategorii B nr [...] wydany przez Prezydenta Miasta G.- do czasu ustania przyczyn uzasadniających jego zatrzymanie. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 12 lutego 2014 r. wpłynął wniosek Ośrodka Pomocy Społecznej w G. zawierający żądanie zatrzymania wymienionego dokumentu prawa jazdy. Organ I instancji podniósł, że jako dowód w sprawie wnioskodawca przesłał odpis decyzji o uznaniu M.W. jako dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Organ I instancji szczegółowo opisał również przebieg postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie. W odwołaniu od powyższej decyzji M.W. wskazał, że brak prawa jazdy uniemożliwia mu podjęcie jakiejkolwiek pracy, co skutkuje brakiem dochodów, a w konsekwencji może skutkować niewywiązywaniem się z obowiązków alimentacyjnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 7.09.2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1228 z późn. zm.) w przypadku, gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił: 1) złożenia oświadczenia majątkowego, 2) zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy, 3) bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych, - organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Organ odwoławczy podniósł, że na podstawie art. 5 ust. 3b ww. ustawy, jeżeli decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, dołączając odpis tej decyzji, oraz składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny. Na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 3b, starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy (art. 5 ust. 5 ww. ustawy). Następnie organ odwoławczy podniósł, że M.W., decyzją wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta G. z dnia [...] r. został uznany za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych na rzecz osoby uprawnionej. Z akt sprawy wynika, że decyzja o uznaniu skarżącego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych została doręczona i jest ostateczna. Ponadto Zastępca Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w G. jako organ właściwy dłużnika alimentacyjnego, w piśmie z dnia 4.02.2014 r. wniósł o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego – M.W. Organ odwoławczy podkreślił, że aktualnie kwestia uchylania się przez dłużnika alimentacyjnego od zobowiązań alimentacyjnych jest przedmiotem postępowania prowadzonego odrębnie od postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy. Natomiast ostateczna decyzja o uznaniu kogoś za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, stanowi jedną z przesłanek zatrzymania prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego. Kolejną przesłanką jest złożenie przez organ właściwy dłużnika do starosty, wniosku o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego. Organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie wszystkie powyższe przesłanki zostały spełnione, a zatem Starosta (Prezydent Miasta na Prawach Powiatu) zobowiązany był do zatrzymania skarżącemu prawa jazdy. Ponadto dodał, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 12.02.2014 r. sygn. akt K 23/10 orzekł, iż art. 5 ust. 3b ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w zakresie, w jakim stanowi, że organ właściwy dłużnika kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, jest zgodny z wywodzoną z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą proporcjonalności. Odnosząc się do treści odwołania organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 5 ust. 6 ww. ustawy, uchylenie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy następuje na wniosek organu właściwego dłużnika skierowanego do starosty, gdy: 1) ustanie przyczyna zatrzymania prawa jazdy, o której mowa w ust. 3, oraz dłużnik alimentacyjny przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów lub 2) nastąpi utrata statusu dłużnika alimentacyjnego. W skardze złożonej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, M.W. wniósł o jej uchylenie na podstawie art. 155 K.p.a., tj. z uwagi na ważny interes społeczny polegający na tym, że brak prawa jazdy uniemożliwia mu podjęcie pracy. Podniósł, że brak pracy skutkuje brakiem dochodów i tym samym może skutkować niewywiązywaniem się z obowiązków alimentacyjnych. Dodał, że mieszka z matką, która ma 71 lat i jest inwalidką I grupy, wymaga stałej opieki lekarskiej, w tym dowożenia do lekarzy. W związku z tym podniósł, że interes społeczny uzasadnia ubieganie się o uchylenie decyzji organu odwoławczego. Podkreślił, że od ponad 10 lat jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, utrzymuje się z emerytury matki, którą się opiekuje, wspólnie z nią mieszkając. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie skarżący podtrzymał skargę i dodał, że nie płacił alimentów w wysokości co najmniej 50% zasądzonej należności. Podkreślił, że bez prawa jazdy nigdzie nie znajdzie pracy, wszędzie jest potrzebny samochód. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należało, że sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wymienionego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze. zm. ), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie stwierdzić należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja organu odwoławczego oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, zostały wydane zgodnie z prawem. Problematyka związana z rozstrzyganiem o zatrzymaniu dłużnikowi alimentacyjnemu prawa jazdy została uregulowana w ustawie z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012 r., poz. 1228 ze zm.), zwanej dalej "ustawą". Zgodnie z art. 5 ust. 3b cytowanej ustawy (według stanu obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji), jeżeli decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, dołączając odpis tej decyzji, oraz składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 Kodeksu karnego. Podkreślenia wymaga, że według art. 5 ust. 5 wyżej wymienionej ustawy, na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 3b, starosta (Prezydent Miasta na Prawach Powiatu) wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Prawidłowo zatem organ odwoławczy podniósł, że ostateczna decyzja o uznaniu za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, stanowi jedną z przesłanek zatrzymania prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego. Kolejną przesłanką jest złożenie przez organ właściwy dłużnika do starosty, wniosku o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego. Z akt administracyjnych wynika, że skarżący, decyzją wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta G. z dnia [...] r., został uznany za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych na rzecz osoby uprawnionej. Decyzja ta została doręczona 17 stycznia 2014 r. i skarżący nie wniósł od niej odwołania. Wobec tego wymieniona decyzja stała się ostateczna. Następnie Zastępca Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w G., jako organ właściwy dłużnika alimentacyjnego, w piśmie z dnia 4 lutego 2014 r. wniósł o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego – M.W. (k.1 akt administracyjnych). W konsekwencji stwierdzić należało, że wobec zaistnienia wyżej wymienionych przesłanek – zgodnie z art. 5 ust. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, organ pierwszej instancji był zobligowany do wydania decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. Treść przepisu nie pozostawia bowiem wątpliwości, że ma on charakter bezwzględnie obowiązującej normy, która w przypadku spełnienia wymienionych wyżej przesłanek - nie pozostawia właściwemu organowi zakresu uznania administracyjnego, lecz obliguje go do wydania takiego rozstrzygnięcia. W wyniku kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, uznać zatem należało, że brak jest podstaw do stwierdzenia jakichkolwiek nieprawidłowości w postępowaniu administracyjnym przeprowadzonym zarówno przez organ odwoławczy, jak i przez organ pierwszej instancji. W niniejszej sprawie nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego, ani też przepisy postępowania administracyjnego. Ustalenia będące podstawą rozstrzygnięcia, zostały dokonane na podstawie trafnej analizy dowodów. Ponadto prawidłowa była ocena prawna odniesiona do stwierdzonego w sprawie stanu faktycznego. Wobec wyżej wskazanych okoliczności, podjęte w sprawie rozstrzygnięcia uznać należało za prawidłowe. W kwestii zawartego w skardze wniosku o uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 155 K.p.a., podnieść należało, że rozpoznanie tego wniosku nie należy do kognicji sądu administracyjnego, który przeprowadza kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie i według kryterium, o których była mowa na wstępie niniejszych rozważań. Na marginesie podkreślenia wymaga, że możliwość zastosowania art. 155 K.p.a. – po pierwsze - należy do właściwości organu administracji, który wydał decyzję, a po drugie – dotyczy wyłącznie decyzji, na mocy której strona nabyła prawo (poza innymi warunkami przewidzianymi w tym przepisie). W konsekwencji przeprowadzenia kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, stwierdzić należało, że brak było podstaw do uwzględnienia skargi, zgodnie zatem z art. 151 P.p.s.a., podlegała ona oddaleniu.