IV SA/Gl 469/15

PostanowienieWSA w Gliwicach2015-07-30

Skład orzekający: Piotr Łukasik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, której jedynym źródłem dochodu są świadczenia z pomocy społecznej, należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika), jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, której jedynym źródłem dochodu są świadczenia z pomocy społecznej, należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika), jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Instytucja prawa pomocy służy realizacji prawa do sądu, a obciążenie takiej osoby kosztami postępowania prowadziłoby do fikcyjności przyznanych świadczeń z pomocy społecznej.
Stan faktyczny
Skarżący A. G. złożył wniosek o ustanowienie radcy prawnego w związku z postępowaniem dotyczącym odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji w sprawie zasiłku stałego. Skarżący wskazał na ciężki uraz głowy jako przyczynę potrzeby fachowego pełnomocnika. Z jego oświadczenia wynika, że jest osobą samotną, nieposiadającą majątku, a jego jedynym dochodem jest zasiłek stały w kwocie 529 zł miesięcznie, uzupełniany sporadycznymi zasiłkami celowymi. W przeszłości sąd już przyznawał mu prawo pomocy w innej sprawie.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono ustanowić dla skarżącego radcę prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Piotr Łukasik po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji w sprawie zasiłku stałego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym postanawia ustanowić dla skarżącego radcę prawnego. W ramach urzędowego formularza wniosku z dnia 17 lipca 2015 r. A. G. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o ustanowienie radcy prawnego. W motywach wniosku oświadczył, że w nieodległej przeszłości doznał ciężkiego urazu głowy i dlatego w niniejszym postępowaniu jest mu niezbędny fachowy pełnomocnik. Według oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący jest osobą samotną. A. G. nie posiada jakiegokolwiek majątku. Do formularza dołączył dokumentację medyczną, która potwierdza przebyty uraz. Z zaświadczenia właściwego ośrodka pomocy społecznej wynika, że skarżący pobiera aktualnie zasiłek stały w kwocie 529 zł miesięcznie. Dodatkowo w marcu br. otrzymał zasiłek celowy na pokrycie wydatków mieszkaniowych w kwocie 260 zł, a w czerwcu 2015 r. otrzymał z tego tytułu kwotę 300 zł. Ustalono nadto, że skarżący zwracał się uprzednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o przyznanie prawa pomocy, a jego wniosek został uwzględniony. Mocą postanowienia z dnia 23 kwietnia 2013 r. ustanowiono dla skarżącego radcę prawnego w sprawie o sygn. akt IV SA/Gl 407/12. Z treści tamtego postanowienia wynika, że poczyniono wówczas ustalenia faktyczne zbieżne z ww. oświadczeniem skarżącego. Stwierdzono wówczas przede wszystkim, że jedynym źródłem dochodu skarżącego, podobnie jak obecnie, są świadczenia pomocowe. Po rozpoznaniu wniosku zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej w skrócie: "P.p.s.a."), przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – czyli w myśl art. 245 § 3 przywołanej ustawy obejmującym tylko zwolnienie od kosztów sądowych lub tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika – następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Odnosząc te uwagi do najogólniej pojmowanej sytuacji materialnej skarżącego, posiłkując się ustaleniami dokonanymi we wskazanej wyżej sprawie oraz w aktach administracyjnych niniejszego postępowania stwierdzić trzeba, że w przypadku A. G. zachodzą okoliczności, które pozwalają na uwzględnienie jego żądania w całości. Jest on wszak osobą samotną, o dochodach ograniczonych do świadczeń z tytułu pomocy społecznej. Pominięcie tych wszystkich okoliczności pozostawałoby w sprzeczności z dyrektywami wynikającymi z prawa do sądu, realizacji którego służy przecież instytucja prawa pomocy. Nie sposób w przypadku skarżącego przyjąć, że obowiązek poniesienia kosztów sądowych miałby być zaspokojony z uzyskiwanego przez niego wsparcia z budżetu Państwa. Sądy powinny bowiem zabezpieczać prawidłową równowagę pomiędzy, z jednej strony interesem państwa w pobieraniu opłat z tytułu rozpoznawania skarg, a z drugiej strony interesem skarżących w dochodzeniu swych roszczeń. Konsekwencją obciążenia takiej osoby kosztami postępowania sądowego byłaby fikcyjność przyznanych świadczeń z szeroko pojmowanej pomocy społecznej. Z uwagi na zbieżność oświadczeń skarżącego, tj. tego, które złożone zostało w niniejszym postępowaniu, jak i tego, złożonego w ramach poprzednio rozpoznanego przez Sąd wniosku, odstąpiono obecnie od wezwania go do złożenia dodatkowych dokumentów źródłowych. Taki stan rzeczy niewątpliwie wpływa na zasadę szybkości postępowania wyrażoną w art. 7 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło