IV SA/Gl 470/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.) Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2008 r. sprawy ze skargi J.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję Decyzją z dnia [...] Kierownik Działu Dodatków Mieszkaniowych w G., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta G., odmówił J. B. (B.)przyznania dodatku mieszkaniowego. W podstawie prawnej tego rozstrzygnięcia wskazał art. 5 ust. 1 i art. 7 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 z późn. zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, a w uzasadnieniu zaznaczył, iż wnioskowane świadczenie nie może być przyznane w związku z przekroczeniem powierzchni normatywnej zajmowanego przez stronę mieszkania. Od powyższej decyzji J. B. wniósł odwołanie, w którym wyraził swoje niezadowolenie z treści podjętego w jego sprawie rozstrzygnięcia. Wskazywał, iż jego zdaniem z racji [...] od dzieciństwa jest osobą uprawnioną do otrzymania wnioskowanego świadczenia oraz zaznaczył, że "w tej chwili" jest u niego zameldowana druga osoba, która mu pomaga. Okoliczność ta wskazuje, na to, że już teraz spełnia warunki określone przepisami ustawy o dodatkach mieszkaniowych do przyznania wnioskowanego świadczenia. Decyzją z dnia [...] ., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., działając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856) i art. 5 ust. 1 pkt. 1 i ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż pomoc w formie dodatków mieszkaniowych nie należy do świadczeń o charakterze uznaniowym. Możliwość przyznania dodatku mieszkaniowego oraz jego wysokość uzależnione są jedynie od ściśle określonych przesłanek ustawowych i brak którejkolwiek z nich powoduje, że ten dodatek nie może być przyznany. Podniósł, iż jednym z kryteriów, od którego zależy przyznanie dodatku mieszkaniowego jest powierzchnia użytkowa zajmowanego lokalu, która nie może przekraczać ustawowych granic określonych w ustawie o dodatkach mieszkaniowych w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego. Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie może przekraczać 35 m ² dla jednej osoby, a przy uwzględnieniu zapisu art. 5 ust. 5 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych nie może przekraczać 45,50 m ². Nadmienił przy tym, iż odwołujący posługuje się wypisem z treści orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w K. z dnia [...] w którym zaliczono go do [...] od dnia [...] (co zostało spowodowane jego stanem narządu [...]), to jednak nie posiada zaświadczenia lekarskiego lub opinii biegłego stwierdzających konieczność zamieszkiwania w oddzielnym pokoju z powodu swej niepełnosprawności i dlatego w przypadku odwołującego powierzchnia normatywna nie może być zwiększona o 15 m ². Reasumując odwołującemu dodatek mieszkaniowy nie przysługuje, bowiem powierzchnia użytkowa zajmowanego przez niego lokalu mieszkalnego, która wynosi [...] m ², przekracza normatywną powierzchnię ustanowioną dla jednoosobowego gospodarstwa domowego, określoną w treści art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 5 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych i to o więcej niż 30 %, co stanowi [...] m ², a przekroczenie jest wielkości [...] m ². Podniósł również, że z akt administracyjnych nie wynika, aby w lokalu mieszkalnym odwołującego zameldowana została druga osoba, spełniająca wymogi art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący domagał się uchylenia krzywdzącej dla niego decyzji i zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie przepisów prawa materialnego, gdyż nie ma żadnej nadwyżki metrażu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczas prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm.) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) wynika natomiast, że tylko w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części. Nadto, gdy ustali istnienie przesłanek z art. 156 K.p.a., wówczas stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Przy czym z mocy art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd dokonuje kontroli ich legalności także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji, zgodnie z przywołanymi regułami, Sąd doszedł do przekonania, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem narusza przepisy prawa procesowego, jak i prawa materialnego, w szczególności art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych i to w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie odmówiono skarżącemu przyznania dodatku mieszkaniowego z uwagi na ustalenie, że powierzchnia lokalu samodzielnie zajmowanego przez niego wynosi - [...] m² i nie spełnia kryteriów określonych w art. 5 ust. 1 pkt 1 i ust. 5 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Jednakże spornym w niniejszej sprawie jest to, czy skarżący zajmuje ten lokal i zamieszkuje w nim sam. Okoliczność ta jasno i wyraźnie została podniesiona przez skarżącego w odwołaniu. Tymczasem organ odwoławczy nie ustosunkował się do niej i w tym zakresie nie przeprowadził uzupełniającego postępowania wyjaśniającego. Zamieścił jedynie uwagę, że z akt sprawy nie wynika, aby w zajmowanym przez skarżącego lokalu mieszkalnym zameldowana została druga osoba, spełniająca wymogi art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Takie postępowanie nie zasługuje na aprobatę. Podniesiona w odwołaniu okoliczność, zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego, określonymi w art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 i 3 oraz art. 107 § 3 K.p.a. powinna być przedmiotem szczegółowej analizy organu odwoławczego. Bezspornie w przypadku gospodarstwa dwuosobowego, normatywna powierzchnia wynikająca z przywołanych przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych wynosiłaby 52 m², a więc uprawniałaby do przyznania skarżącemu spornego świadczenia, o ile spełniałby on pozostałe przesłanki warunkujące przyznanie dodatku mieszkaniowego. Rozstrzygnięcie sporu zaistniałego w niniejszej sprawie sprowadza się przeto do prawidłowego ustalenia, czy skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe czy dwuosobowe w rozumieniu art. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Jak głosi ten przepis przez gospodarstwo domowe rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy, samodzielnie zajmującą lokal albo gospodarstwo prowadzone przez tę osobę wspólnie z małżonkiem i innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tej osoby. Nadto, w ustawie o dodatkach mieszkaniowych wywodzenie prawa do zamieszkiwania nie jest ograniczone żadnymi dodatkowymi zastrzeżeniami. Zauważyć przyjdzie, że decydujące znaczenie w sprawie o dodatek mieszkaniowy ma stan faktyczny i prawny istniejący w dacie złożenia wniosku tj. w dniu [...] Jednakże jest to pewne odstępstwo od zasady uwzględniania stanu z chwili orzekania podyktowane charakterem wnioskowanego świadczenia. Niewątpliwie w dacie złożenia odwołania tj. w dniu [...] skarżący poinformował o zmianie stanu faktycznego, która to zmiana mogła mieć istotny wpływ na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. Bezspornie stan faktyczny organ odwoławczy ustala w oparciu o materiał zebrany w postępowaniu pierwszej instancji, rozszerzając granice postępowania dowodowego na nowe okoliczności faktyczne pominięte przez organ pierwszej instancji, jak i te, które po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji uległy zmianie, a które to okoliczności są istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. Zakamycze 2005, s. 796-797 wraz z powołanym tam orzecznictwem sądowym; a także wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2000 r., sygn. akt V SA 1799/00, Lex nr 75524; wyrok SN z dnia 7 maja 2002 r., sygn. akt III RN 59/01, OSNP 2003/3/56; wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2005 r., sygn. akt II SA/Wa 2413/04, Lex nr 166510). Zatem organ odwoławczy musi uwzględniać stan faktyczny i prawny istniejący w dacie rozpatrywania odwołania (por. art. 136 i art. 138 K.p.a.), bowiem podejmując decyzję administracyjną związany jest rygorami procedury administracyjnej i winien przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.), a więc podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jak również pozostałych zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 8 i art. 9 K.p.a. Musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 K.p.a. W niniejszej sprawie organ odwoławczy dopuścił się naruszenia prawa polegającego na niedokładnym wyjaśnieniu, rozpatrzeniu i ocenie stanu faktycznego i prawnego będącego podstawą wydania zaskarżonej decyzji, które to uchybienia - w ocenie Sądu - miały istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności sprawy, zdaniem Sądu, skarga zasługuje na uwzględnienie z uwagi na cytowane na wstępie uregulowania ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W toku ponownego rozpatrzenia sprawy niezbędnym będzie poczynienie w tym zakresie stosownych ustaleń celem wykazania, czy skarżący spełnia kryteria do przyznania wnioskowanego świadczenia. Z uzasadnienia nowego rozstrzygnięcia powinno wynikać przy tym, że organ odwoławczy przeanalizował wszystkie zarzuty zamieszczone w odwołaniu, konfrontując je z ustaleniami organu pierwszej instancji i materiałami dowodowymi zgromadzonymi w sprawie. Jakiekolwiek wątpliwości muszą być właściwie i jednoznacznie zinterpretowane z powołaniem się na konkretne przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Tylko pozytywny wynik powyższych ustaleń skutkować będzie wydaniem decyzji o przyznaniu skarżącemu dodatku mieszkaniowego na żądany okres. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji niniejszego wyroku. Nadto, nie zastosowano w tej sprawie art. 152 tej samej ustawy z uwagi na charakter zaskarżonej decyzji.