IV SA/Gl 470/18
WyrokWSA w Gliwicach2018-09-27
Skład orzekający: Szczepan Prax, Teresa Kurcyusz-Furmanik, Małgorzata Walentek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu może zostać wydana, jeśli decyzja o uznaniu go za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie została skutecznie doręczona?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy została wydana prawidłowo. Kluczowe było ustalenie, że decyzja o uznaniu skarżącego za dłużnika alimentacyjnego została skutecznie doręczona w trybie zastępczym (art. 44 kpa), ponieważ skarżący nie zgłosił zmiany adresu, mimo pouczenia o takim obowiązku. W postępowaniu o zatrzymanie prawa jazdy organ nie bada ponownie przesłanek uznania za dłużnika alimentacyjnego.Stan faktyczny
Prezydent Miasta zatrzymał skarżącemu prawo jazdy kategorii B, uznając go za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Poprzedni wyrok WSA uchylił tę decyzję z powodu wątpliwości co do skuteczności doręczenia decyzji o uznaniu za dłużnika alimentacyjnego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organy uznały doręczenie za skuteczne i ponownie wydały decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, którą utrzymało w mocy SKO. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując ostateczność decyzji o uznaniu go za dłużnika alimentacyjnego oraz brak przesłanek do zatrzymania prawa jazdy.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik, Sędzia WSA Małgorzata Walentek, Protokolant Specjalista Ewa Pasiek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2018 r. sprawy ze skargi D.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 169 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o pomocy", Prezydent Miasta R.zatrzymał D. L. prawo jazdy kategorii B, wobec ustalenia, że ostateczną decyzją został on uznany za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r.
Na skutek skargi strony decyzja organu odwoławczego została uchylona wyrokiem tut. Sądu z dnia 31 sierpnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Gl 67/17. Sąd stwierdził, że jedną z przesłanek zatrzymania prawa jazdy jest wydanie ostatecznej decyzji o uznaniu osoby za dłużnika alimentacyjnego. W niniejszej sprawie taka decyzja została wydana, ale organ gołosłownie ustalił, że decyzję tą skutecznie doręczono w trybie art. 44 kpa, i że stała się ona ostateczna. Sąd wskazał na brak danych co do tego, czy w postępowaniu, w którym ta decyzja została wydana, skarżący odebrał wcześniej jakiekolwiek pismo, albo wskazał adres, na jaki została skierowana przesyłka zawierająca decyzję, jako adres dla doręczeń, a więc czy były podstawy do przyjęcia, że jest to adres, pod którym można przyjąć skutek zastępczego doręczenia decyzji. Te okoliczności należało wyjaśnić przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Decyzją z dnia [...] r. organ odwoławczy przekazał sprawę na poziom pierwszoinstancyjny celem wykonania wskazań powyższego wyroku.
Organ I instancji w decyzji z dnia [...] r. ponownie orzekł o zatrzymaniu prawa jazdy. W oparciu o dokumentację Ośrodka Pomocy Społecznej w R. organ ustalił, że adres, na jaki doręczono stronie decyzję o uznaniu jej za dłużnika alimentacyjnego, był przez nią wskazywany przez cały czas prowadzonego postępowania. Tam też doręczono jej do rąk własnych zawiadomienie o wszczęciu postępowania, zawierające pouczenie o obowiązku zgłaszania organowi każdej zmiany adresu. W tych warunkach decyzja o uznaniu strony za dłużnika alimentacyjnego została skutecznie doręczona w trybie art. 44 kpa i ma przymiot ostatecznej. Jednocześnie organ ustalił, że spełnione zostały pozostałe przesłanki z art. 5 ust. 3b i ust. 5 ustawy o pomocy skutkujące zatrzymaniem prawa jazdy.
W odwołaniu strona powołała się na konieczność posiadania prawa jazdy w związku z poszukiwaniem pracy, potrzebnej do wywiązania się z obowiązku alimentacyjnego, realizowanego obecnie w wymiarze 50-100 zł miesięcznie.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach w trybie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję I instancji, całkowicie podzielając jej ustalenia i wnioski. Kolegium zwróciło dodatkowo uwagę na związany charakter decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy oraz poinformowało o warunkach uchylenia takiej decyzji przewidzianych w art. 5 ust. 6 ustawy o pomocy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego D. L. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji I instancji. Postawił zarzut naruszenia art. 7, 77 § 1 i 78 § 1 kpa, a także obrazę art. 5 ust. 3 i 5 ustawy o pomocy i niezasadne uznanie, że decyzja o uznaniu skarżącego za dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych jest ostateczna.
W uzasadnieniu skargi przywołano zbliżone okoliczności jak w odwołaniu. Skarżący wskazał na trudności w płatności alimentów opiewających na kwotę 2400 zł. Z kolei swoje wątpliwości co do prawidłowości ustalenia, że decyzja o uznaniu go za uchylającego się od alimentów jest ostateczna, wiązał z treścią poprzedniego wyroku tut. Sądu i wydanej następnie decyzji kasatoryjnej. Podniósł w końcu, że obecnie nie uniemożliwia przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego, składał oświadczenia majątkowe, nie odmawia pracy i jest zarejestrowany jako bezrobotny. W tych warunkach nie ma przesłanek do zatrzymania prawa jazdy.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy postulował jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Jej uzasadnienie w ogóle nie odnosi się do postawionych w niej zarzutów, w związku z czym w istocie nie zostały one w jakikolwiek sposób umotywowane. W tej sytuacji sądową kontrolę legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzono właściwie z urzędu, na co pozwala art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) dalej: ppsa. Tymczasem kontrola ta nie wykazała naruszenia prawa przez organy administracyjne. Otóż zgodnie z art. 5 ust. 3b ustawy o pomocy, wydanie ostatecznej decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych obliguje organ właściwy dłużnika do skierowania wniosku o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika posiadającego uprawnienie do kierowania pojazdami. Na podstawie takiego wniosku starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy (art. 5 ust. 5 tej ustawy).
W rozpoznawanej sprawie powyższe przesłanki zostały spełnione, co całkowicie potwierdza zgromadzony materiał dowodowy.
Wiążące wytyczne poprzedniego wyroku nakazywały jedynie wyjaśnić kwestię posiadania przez decyzję uznającą skarżącego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych waloru ostateczności. Stosując się do nich organ I instancji uzupełnił postępowanie wyjaśniające i ustalił, że ostatnio wymieniona decyzja został skarżącemu wysłana na adres, na który osobiście doręczono mu zawiadomienie o wszczęciu postępowania w tamtej sprawie. W zawiadomieniu tym skarżący została pouczony o obowiązku zawiadomienia organu o każdej zmianie adresu. Takiej czynności skarżący nie dokonał do czasu wydania owej decyzji, w związku z czym jej doręczenie na dotychczasowy adres, który nadal podawany jest przez skarżącego jako adres dla doręczeń, było prawidłowe. Tym samym stosownie do art. 153 ppsa zostały zrealizowane wskazania poprzedniego wyroku, w którym Sąd miał jedynie wątpliwości, czy były podstawy do przyjęcia, że omawiany adres jest tym, pod którym można przyjąć skutek zastępczego doręczenia decyzji. Zwrotne potwierdzenie doręczenia decyzji zawiera przy tym adnotacje świadczące o zachowaniu procedury z art. 44 kpa. Sprawa została zatem należycie wyjaśniona, a jej rozstrzygnięcie odpowiada prawu materialnemu. Można w końcu zauważyć, że w postępowaniu o zatrzymanie prawa jazdy organ administracyjny nie bada ponownie przesłanek uznania dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, a właściwie do tych przesłanek odnoszą się wywody skargi. Aktualną sytuację może badać z kolei organ właściwy dłużnika, który według art. 5 ust. 6 ustawy o pomocy jest władny wnioskować o uchylenie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadkach określonych w tym przepisie. Z treści skargi nie wynika jednak wystąpienie takich warunków.
Z tych względów na podstawie art. 151 ppsa orzeczono, jak w sentencji.
ec
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło