IV SA/Gl 472/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant st. sekretarz sądowy Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi J. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Prezydent Miasta G. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 41 pkt 1, art. 106 ust. 1 i 4 oraz art. 110 ust. 7 i 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728 ze zm.) oraz art. 104 i art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego przyznał J. L. zasiłek celowy specjalny w wysokości 92 zł na dopłatę do opłat za gaz w wysokości 50 zł i 42 zł na zakup leków. Nadto nadał tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia podniósł, że dochód osiągany przez stronę przekracza kryterium uprawniające do otrzymania świadczenia pieniężnego, to jednakże strona nie jest w stanie samodzielnie realizować swoich niezbędnych i podstawowych potrzeb życiowych. Ponadto organ ustalił, że powodem zaistniałej sytuacji jest występująca długotrwała choroba, a tym samym zwiększone wydatki na leki i leczenie i zwiększone koszty utrzymania. Okoliczność ta zdaniem organu powoduje, że wyczerpana została przesłanka przyznania przedmiotowego świadczenia. Wysokość zasiłku ustalona została z uwzględnieniem celu na jaki został przyznany oraz możliwości, którymi organ dysponował. Zaznaczono, iż z uwagi na wzrastającą liczbę osób ubiegających się o pomoc nie można zaspokoić wszystkich zgłaszanych potrzeb. Odwołanie od tej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. pismem z dnia [...] wniósł J. L., który wyraził swoje niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia. W odwołaniu tym podniósł, że nie jest w stanie z własnych środków pokryć wszystkich wydatków związanych z opłatami za gaz. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji przedstawiono wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie organ przedstawił własną ocenę prawną. W pierwszej kolejności organ ten przedstawił treść przepisów dotyczących przyznawania zasiłku celowego specjalnego i wskazał między innymi, że pomoc w formie tego świadczenia może być przyznana, jeżeli wystąpi niezbędna potrzeba bytowa, która winna zostać zaspokojona. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy zaznaczył, iż stronie wyjaśnione zostały motywy, jakimi kierował się organ pierwszej instancji podejmując swoje rozstrzygnięcie i wskazano, że kluczową rolę odgrywały możliwości pomocy społecznej, które są ograniczone. Organ odwoławczy podkreślił, iż decyzja o przyznaniu zasiłku celowego specjalnego podejmowana jest w warunkach uznania administracyjnego, a organ pierwszej instancji granic tego uznania nie naruszył. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję wniósł J. L., który wyraził swoje niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia. W motywach swojej skargi zaakcentował, że znajduje się w trudnej sytuacji życiowej i nie jest w stanie zaspokajać wszystkich swoich potrzeb. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zamieściło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) nie wykazała, aby zaskarżona decyzja naruszała wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Po myśli art. 134 wyżej wymienionej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na wstępie niniejszych rozważań przyjdzie zwrócić uwagę na fakt, iż skarżący wnioskiem z dnia [...] wystąpił do organu pierwszej instancji o przyznanie świadczenia na opłacenie rachunków za gaz i leki oraz szeregu innych potrzeb takich jak opłacenie demontażu i montażu grzałek w piecach, opłacenia należności za oświetlenie oraz zaległości czynszowych. W następstwie przeprowadzonego postępowania dowodowego w tym wywiadu środowiskowego organ ten ustalił, że skarżący nie spełnia wymogów formalnych do otrzymania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej, albowiem jego dochód wynosi 1449 zł i jest wyższy od kryterium dochodowego przewidzianego dla osoby samotnie gospodarującej wynoszącego 477 zł, a następnie [...] wydał dwie decyzje. Mocą jednej z nich odmówił skarżącemu przyznania zasiłku celowego na zaspokojenie szeregu potrzeb wymienionych we wskazanym powyżej wniosku i decyzja ta nie jest przedmiotem zainteresowania w ramach niniejszego postępowania. Drugą decyzją organ pierwszej instancji przyznał skarżącemu zasiłek celowy specjalny w łącznej wysokości 92 zł z przeznaczeniem na opłaty za gaz i leki i rozstrzygnięcie to jest przedmiotem rozpatrzenia przez Sąd. Organy administracji przyznały skarżącemu zasiłek celowy specjalny zatem niezbędne jest przywołanie obowiązujących unormowań prawnych w tym zakresie. Stosownie do postanowień art. 41 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728 ze zm.) w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Z unormowania tego wynika, że świadczenie to przyznawane jest wówczas, gdy osoba lub rodzina ubiegająca się o świadczenie z pomocy społecznej nie spełnia kryterium dochodowego uprawniającego do otrzymania świadczenia pieniężnego. Świadczenie to przyznawane jest w ramach uznania administracyjnego a przesłanką warunkującą jego udzielenie jest wystąpienie szczególnie uzasadnionego przypadku. Ustawodawca nie określił tego elementu warunkującego przyznanie świadczenia, zatem pozostawił to organowi administracji do oceny. Tym samym przedmiotowe świadczenie przyznawane jest w warunkach uznania administracyjnego z koniecznością wyjaśnienia pojęcia niedookreślonego przez organ administracji. Występowanie szczególnie uzasadnionego przypadku musi wynikać z rozeznania przeprowadzonego przez organ administracji w trakcie prowadzonego postępowania dowodowego. Dostrzec należy, iż powyższy przepis ogranicza wysokość ewentualnego świadczenia, albowiem nie może ona przekraczać wysokości kryterium dochodowego przewidzianego dla osoby samotnie gospodarującej lub rodziny ubiegającej się o świadczenie. Nadto należy zauważyć, że przedmiotowe świadczenie posiada najsłabszą pozycję wśród świadczeń z pomocy społecznej, albowiem jest realizowane jako zadanie własne o charakterze nieobowiązkowym. Na zakończenie tej części rozważań przyjdzie zauważyć, że w przypadku decyzji uznaniowych sądowa kontrola ogranicza się do tego, czy organ administracji w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie dowodowe i czy wyjaśnił wszystkie okoliczności sprawy, tak aby mógł podjąć rozstrzygnięcie. W przypadku tego typu decyzji poza kontrolą pozostaje już sam proces wyboru następstwa prawnego, czyli podjęcie konkretnego rozstrzygnięcia. Przedstawione powyżej rozważania posiadają istotne znaczenie dla rozpatrywanej sprawy, albowiem mocą decyzji organu pierwszej instancji przyznana została skarżącemu pomoc w łącznej wysokości 92 zł, zatem w wysokości mieszczącej się w granicach wyznaczonych przywołaną powyżej normą prawną. Wydanie decyzji przez organ pierwszej instancji poprzedzone zostało postępowaniem dowodowym w trakcie, którego przeprowadzony został wywiad środowiskowy. W ramach tego postępowania organ pierwszej instancji w sposób wyczerpujący rozeznał sytuację osobistą i majątkową strony i doszedł do przekonania, że w przypadku skarżącego występuje szczególny przypadek uzasadniający przyznanie mu zasiłku celowego specjalnego. W tym miejscu przyjdzie dostrzec, że sytuacja dochodowa skarżącego nie przedstawia się w sposób tragiczny, albowiem otrzymuje on świadczenie emerytalne, którego wysokość w znacznym stopniu przekracza kryterium dochodowe uprawniające do otrzymania świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej, jednakże z uwagi na ponoszone opłaty świadczenie to w rzeczywistości jest znacznie niższe i okoliczność ta wpłynęła na uznanie przez organ pomocy społecznej występowania szczególnego przypadku uzasadniającego przyznanie przedmiotowego świadczenia. Na uwagę zasługuje fakt, iż organ pierwszej instancji przyznał skarżącemu świadczenie na zaspokojenie w całości najniezbędniejszej potrzeby w zakresie zakupu leków oraz w części na pokrycie opłat za gaz. Okoliczność ta pozwala uznać, że przeprowadził prawidłową gradację potrzeb występujących u skarżącego. W skardze do tutejszego Sądu skarżący akcentował okoliczności, które nie są wiązane z zaskarżoną decyzją oraz poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji, lecz kwestie związane z drugą decyzją organu pierwszej instancji nie będącą przedmiotem tego postępowania, ponieważ podnosił okoliczności związane z tym, że ma zimno w mieszkaniu i nie zostały wymienione grzałki w jego piecu. Nadto w innych pismach kierowanych do tutejszego Sądu skarżący podnosi swoje zarzuty pod adresem władz miasta i domaga się nie przyznania świadczenia z pomocy społecznej lecz zwrotu zabranego mu majątku. Oznacza to, że skarżący nie podnosi zarzutów wobec wydanych w sprawie decyzji, lecz wyraża swoje generalne niezadowolenie z działania władz miasta, które oskarża o grabież jego majątku. Przeprowadzone przez tutejszy Sąd postępowanie nie wykazało, aby organy administracji publicznej dopuściły się naruszenia przepisów określających warunki przyznawania świadczeń z pomocy społecznej, jak również przepisów postępowania administracyjnego, ponieważ w trakcie tego postępowania przeprowadzono niezbędny wywiad środowiskowy i organ dokonał oceny sytuacji osobistej w kontekście szczególnego przypadku uzasadniającego przyznanie zasiłku celowego specjalnego. Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić. SJ/